చరిత్రలో ఈరోజు —  జూలై 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: 1 జూలై 2026, సాయంత్రం 7:00 గంటలకు (IST)

చరిత్రలో ఈరోజు – జూలై 1 ప్రపంచ చరిత్రలోనూ, భారత చరిత్రలోనూ ఎన్నో కీలకమైన మైలురాళ్లకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన విశిష్టమైన రోజు. భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగాన్నే మలుపు తిప్పిన స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ఆవిర్భావం నుండి, హాంకాంగ్ చారిత్రక బదిలీ మరియు వైద్యుల సేవలను గౌరవించే జాతీయ వైద్యుల దినోత్సవం వరకు ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఈ రోజుకు గుర్తింపుగా నిలిచాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• జూలై 1న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• జూలై 1న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 జూలై 1 ముఖ్యాంశాలు 

• స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ఆవిర్భావం (1955): ఇంపీరియల్ బ్యాంక్‌ను జాతీయం చేయడం ద్వారా దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంక్ ఏర్పడింది.
• జాతీయ వైద్యుల దినోత్సవం (India): ప్రముఖ వైద్యుడు, భారతరత్న గ్రహీత డాక్టర్ బి.సి. రాయ్ (బిధాన్ చంద్ర రాయ్) పుట్టిన మరియు మరణించిన రోజుల స్మారకార్థం దీనిని నిర్వహిస్తారు.
• హాంకాంగ్ చారిత్రక బదిలీ (1997): సుమారు 156 ఏళ్ల బ్రిటిష్ వలస పాలన ముగిసి, హాంకాంగ్ అధికారికంగా చైనాకు అప్పగించబడింది.
• హిమాద్రి ఆర్కిటిక్ పరిశోధనా కేంద్రం (2008): ఉత్తర ధ్రువ ప్రాంతంలో వాతావరణ మార్పులపై పరిశోధనల కోసం భారత్ తన తొలి శాశ్వత కేంద్రాన్ని నార్వేలో ప్రారంభించింది.
• కెనడా దినోత్సవం: 1867 లో ఏర్పాటైన కెనడియన్ కాన్ఫెడరేషన్ ను  గుర్తుచేసుకుంటూ ప్రతి సంవత్సరం ఈ రోజున వేడుకలు జరుపుకుంటారు.

📅 జూలై 1న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1909 – మదన్ లాల్ ధింగ్రా విప్లవ చర్య 

భారత విప్లవకారుడు మదన్ లాల్ ధింగ్రా లండన్‌లో బ్రిటిష్ అధికారి సర్ విలియమ్ హట్ కర్జన్ వైలీని కాల్చిచంపి బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించారు. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  జూలై 3: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1955 – స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ఆవిర్భావం

ఇంపీరియల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాను జాతీయీకరించి భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకింగ్ సంస్థ అయిన ఎస్‌బీఐను అధికారికంగా జూలై 1, 1955 న ప్రారంభించారు. 

1997 – హాంకాంగ్‌ను చైనాకు అప్పగించిన బ్రిటన్

సుమారు 156 సంవత్సరాల బ్రిటిష్ పాలన అనంతరం బ్రిటన్  “ఒక దేశం – రెండు వ్యవస్థలు” (One Country, Two Systems) అనే ప్రత్యేక ఒప్పందం ప్రకారం హాంకాంగ్‌ను చైనాకు బదిలీ చేశారు. 

2008 – ఆర్కిటిక్‌లో భారత్ ‘హిమాద్రి’ కేంద్రం ప్రారంభం 

నార్వేలోని స్వాల్‌బార్డ్ ప్రాంతంలో “హిమాద్రి” పేరుతో భారత్ తన తొలి ఆర్కిటిక్ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని ప్రారంభించింది. వాతావరణ మార్పులపై పరిశోధనలకు ఇది కీలక కేంద్రంగా మారింది. 

2017 – భారతదేశంలో జీఎస్టీ (GST) అమలు 

దేశవ్యాప్తంగా పాత పరోక్ష పన్నుల వ్యవస్థను రద్దు చేస్తూ, ‘ఒకే దేశం – ఒకే పన్ను’ నినాదంతో చారిత్రాత్మక గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (GST) అర్ధరాత్రి నుండి అమలులోకి వచ్చింది. 

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1957: అంతర్జాతీయ భూభౌతిక సంవత్సరం (International Geophysical Year) ప్రారంభమైంది.
• 1960: ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక విజయవాడ నుండి ప్రారంభమైంది.
• 1960: ఘనా(Ghana) గణతంత్ర దేశంగా ప్రకటించబడింది.
• 1962: బురుండి, రువాండా దేశాలకు బెల్జియం నుండి స్వాతంత్ర్యం లభించింది.
• 1963: అమెరికాలో ఐదు అంకెల (5-digit) ZIP కోడ్ వ్యవస్థ ప్రవేశపెట్టబడింది. 
• 1990: జనరల్ ఎస్.ఎఫ్. రోడ్రిగ్స్ భారత సైన్యాధిపతిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
• 1993: జనరల్ బి.సి. జోషి భారత సైన్యాధిపతిగా నియమితులయ్యారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: వీరితో పాటు తెలుగు భాషా పరిశోధకుడు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం మొదటి వీసీ తూమాటి దొణప్ప (1926), స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు ఇన్తూరి వెంకటేశ్వరరావు (1909), కమ్యూనిస్ట్ రచయిత్రి నంబూరి పరిపూర్ణ (1931), విద్యావేత్త కొలకలూరి ఇనాక్ (1939), ప్రసిద్ధ గాయకుడు ఏ.ఎం. రాజా (1929), సినీ ప్రముఖులు గోపిమోహన్ (1974), రియా చక్రవర్తి (1992) మరియు శివాని రాజశేఖర్ (1996) కూడా జూలై 1నే జన్మించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  జూలై 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1962 – డాక్టర్ బిధాన్ చంద్ర రాయ్: ప్రముఖ వైద్యుడు, భారతరత్న గ్రహీత తన 80వ పుట్టినరోజు నాడే కన్నుమూశారు. 
• 1966 – దేవరకొండ బాలగంగాధర తిలక్: “అమృతం కురిసిన రాత్రి” కవితా సంపుటి ద్వారా తెలుగు సాహిత్యంలో విప్లవాత్మక మార్పు తెచ్చిన మహాకవి. 
• 1992 – తాతినేని ప్రకాశరావు: తెలుగు, తమిళ, హిందీ చిత్రాల రంగాల్లో ఎన్నో క్లాసిక్ సినిమాలను తెరకెక్కించిన ప్రముఖ దర్శకుడు. 

📌ఇతర ప్రముఖుల మరణాలు: ఒట్టోమన్ సుల్తాన్ మహ్మద్ II (1839), ఉమ్మడి ఏపీ అసెంబ్లీ మాజీ స్పీకర్ పిడతల రంగారెడ్డి (1991), భరతనాట్యం విదుషీమణి కె. వెంకటలక్షమ్మ (2002), మరియు సీనియర్ కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు కొరటాల సత్యనారాయణ (2006) కూడా ఇదే రోజున పరమపదించారు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• జాతీయ వైద్యుల దినోత్సవం (National Doctors’ Day): భారతదేశంలో వైద్యుల సేవలను కొనియాడటానికి, డాక్టర్ బి.సి. రాయ్ (బిధాన్ చంద్ర రాయ్) స్మారకార్థం దీనిని జరుపుకుంటారు. 
• జాతీయ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ దినోత్సవం (India) (National CA Day – India): 1949లో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా (ICAI) స్థాపించబడిన రోజు జ్ఞాపకార్థం నిర్వహిస్తారు. 
• జీఎస్టీ దినోత్సవం (GST Day): 2017లో ‘ఒకే దేశం – ఒకే పన్ను’ విధానం అమలులోకి వచ్చిన చారిత్రాత్మక రోజును పురస్కరించుకుని జరుపుకుంటారు. 
• అంతర్జాతీయ జోక్ దినోత్సవం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా నవ్వులు, సంతోషాన్ని మరియు వినోదాన్ని ప్రోత్సహించడానికి నిర్వహిస్తారు. 
• కెనడా దినోత్సవం: కెనడియన్ సమాఖ్య (Canadian Confederation) ఏర్పాటును గుర్తుచేసుకుంటూ జరుపుకునే జాతీయ దినోత్సవం. 
• బురుండి స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం: బెల్జియం వలస పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందిన సందర్భంగా జరుపుకుంటారు.

💡 మీకు తెలుసా?

• అరుదైన కాకతాళీయం: ప్రముఖ వైద్యుడు డాక్టర్ బి.సి. రాయ్ (బిధాన్ చంద్ర రాయ్) జూలై 1, 1882న జన్మించి, సరిగ్గా అదే రోజున (తన 80వ పుట్టినరోజున) 1962లో మరణించారు. 
• ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నుముక్క: ఈ రోజున స్థాపించబడిన ఎస్‌బీఐ (SBI) కేవలం భారతదేశంలోనే కాకుండా, ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ బ్యాంకింగ్ నెట్‌వర్క్‌లలో ఒకటిగా ఎదిగింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)