చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 15: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 15, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 15 భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత గర్వకారణమైన రోజు. 1947లో ఈ రోజునే భారతదేశం బ్రిటిష్ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందింది. అదే సమయంలో ప్రపంచ చరిత్రలో కూడా కొరియా విముక్తి, జపాన్ లొంగుబాటు, వుడ్‌స్టాక్ సంగీత ఉత్సవం ప్రారంభం, ISRO స్థాపన వంటి అనేక విశిష్ట సంఘటనలు ఈ తేదీతో ముడిపడి ఉన్నాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• ఆగస్టు 15న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• ఆగస్టు 15న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 ఆగస్టు 15 ముఖ్యాంశాలు

• పనామా సిటీ స్థాపన (1519): పసిఫిక్ మహాసముద్ర తీరంలో స్పానిష్ పాలకులు పనామా నగరాన్ని నిర్మించారు.
• శ్రీ అరబిందో జయంతి (1872): భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, తత్వవేత్త మరియు ఆధ్యాత్మిక నాయకుడు శ్రీ అరబిందో ఘోష్ జన్మదినం.
• రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ ముగింపు ప్రసంగం (1945): జపాన్ చక్రవర్తి హిరోహిటో లొంగుబాటును ప్రకటించడంతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం అధికారికంగా ముగిసింది.
• భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం (1947): దాదాపు రెండు శతాబ్దాల బ్రిటిష్ పాలనకు ముగింపు పలుకుతూ భారతదేశం స్వతంత్ర దేశంగా అవతరించింది.
• ఇస్రో (ISRO) స్థాపన (1969): భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) అధికారికంగా రూపుదిద్దుకుని దేశ శాస్త్రసాంకేతిక ప్రయాణంలో నవశకానికి నాంది పలికింది.

🗓️ ఆగస్టు 15న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1519 – పనామా సిటీ ఆవిర్భావం

స్పానిష్ అన్వేషకుడు పెడ్రో అరియాస్ దావిలా పసిఫిక్ మహాసముద్ర తీరంలో పనామా నగరాన్ని స్థాపించారు. ఇది అమెరికా ఖండంలో పసిఫిక్ తీరాన నిర్మించబడిన మొదటి యూరోపియన్ నివాస ప్రాంతం. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలనా కాలంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది.

1938 – ‘ఆంధ్రప్రభ’ దినపత్రిక ప్రారంభం

ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త, పత్రికాధిపతి రామ్‌నాథ్ గోయెంకా ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ గ్రూప్ ఆధ్వర్యంలో చెన్నై (నాటి మద్రాసు) నుండి ‘ఆంధ్రప్రభ’ తెలుగు దినపత్రికను ప్రారంభించారు. ఇది తెలుగు పత్రికారంగంలో జాతీయవాద భావాలను వ్యాప్తి చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.

1945 – జపాన్ లొంగుబాటు & రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ ముగింపు (V-J Day)

జపాన్ చక్రవర్తి హిరోహిటో రేడియో ద్వారా తమ దళాలు మిత్రరాజ్యాలకు లొంగిపోతున్నట్లు ప్రకటించారు (గ్యోకోన్-హోసో). దీనితో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసినట్లైంది. ఈ రోజు అనేక దేశాలలో “విక్టరీ ఓవర్ జపాన్ డే (V-J Day)”గా గుర్తించబడుతుంది. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 18: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1947 – భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం 

ఆగస్టు 14 మరియు 15 అర్ధరాత్రి వేళ భారతదేశానికి బ్రిటిష్ పాలన నుండి విముక్తి లభించింది. స్వతంత్ర భారతదేశ మొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా లార్డ్ మౌంట్‌బాటెన్, మొదటి ప్రధానిగా జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 15ను భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటారు. 

1950 – అస్సాం-టిబెట్ సరిహద్దుల్లో ఘోర భూకంపం

అస్సాం మరియు టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో రిక్టర్ స్కేలుపై 8.6 తీవ్రతతో భారీ భూకంపం సంభవించింది. ఇది బ్రహ్మపుత్రా నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో భారీ కొండచరిపాతాలకు, వినాశనానికి కారణమై 4,800 మందికి పైగా ప్రాణాలను బలిగొంది.

1950 – శ్రీకాకుళం జిల్లా ఆవిర్భావం

పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం నాటి ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో విశాఖపట్నం జిల్లాను విభజించి శ్రీకాకుళం జిల్లాను ప్రత్యేక జిల్లాగా ఏర్పాటు చేశారు. ఉత్తర ఆంధ్ర పరిపాలనా చరిత్రలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. 

1960 – రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో స్వాతంత్ర్యం

మధ్య ఆఫ్రికా దేశమైన రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ది కాంగో (కాంగో-బ్రాజావిల్లె) ఫ్రాన్స్ వలస పాలన నుండి సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం పొందింది. ఆఫ్రికాలో డీకాలనైజేషన్ ప్రక్రియలో ఇది ఒక ముఖ్య ఘట్టం. 

1969 – భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) స్థాపన

భారత ప్రభుత్వం ‘ఇన్‌కోస్పాట్’ (INCOSPAR) ను పునర్వ్యవస్థీకరించి ‘ఇస్రో’ (ISRO) ను అధికారికంగా ఏర్పాటు చేసింది. డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయ్ నేతృత్వంలో భారతదేశ రోదసి ప్రయోగాలు వేగవంతమయ్యాయి. నేడు చంద్రయాన్, మంగళయాన్ వంటి విజయాలతో ప్రపంచ అంతరిక్ష రంగంలో భారత్‌ను ప్రముఖ స్థానంలో నిలిపింది. 

1971 – బహ్రెయిన్ స్వాతంత్ర్యం

పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని బహ్రెయిన్ దేశం బ్రిటన్ రక్షణ ఒప్పందం నుండి వైదొలగి సంపూర్ణ స్వతంత్ర రాజ్యంగా ప్రకటించుకుంది.

1975 – బంగ్లాదేశ్‌లో సైనిక కుట్ర & షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ హత్య

బంగ్లాదేశ్ జాతిపిత, మొదటి రాష్ట్రపతి షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ మరియు ఆయన కుటుంబ సభ్యులు సైనిక తిరుగుబాటులో దారుణంగా హత్య చేయబడ్డారు. ఈ ఘటన బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ చరిత్రను మలుపు తిప్పింది. ఈ రోజును బంగ్లాదేశ్‌లో జాతీయ సంతాప దినంగా పాటిస్తారు. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 17: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1977 – అంతరిక్షంలో “వావ్! సిగ్నల్” (Wow! Signal) గుర్తింపు

ఓహియో స్టేట్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ‘ది బిగ్ ఇయర్’ రేడియో టెలిస్కోప్ ద్వారా అంతరిక్షం లోతుల నుండి 72 సెకన్ల పాటు సాగిన వింతైన నారోబ్యాండ్ రేడియో సిగ్నల్ నమోదైంది. పరిశోధకుడు జెర్రీ ఎహ్మాన్ ఆ డేటా ప్రింటౌట్‌పై “Wow!” అని రాశారు. ఇది ఇప్పటికీ ఖగోళ శాస్త్రంలో పరిష్కారం కాని మర్మాలలో ఒకటిగా ఉంది. 

2007 – పెరూ దేశంలో భారీ భూకంపం

పెరూ దేశ తీరప్రాంతమైన ఇకా ప్రావిన్స్‌లో 8.0 తీవ్రతతో సంభవించిన భూకంపం కారణంగా 500 మందికి పైగా మరణించారు మరియు వేలాది భవనాలు నేలమట్టమయ్యాయి. ఇది 21వ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రాణనష్టం కలిగించిన భూకంపాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1914: అట్లాంటిక్ మరియు పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే పనామా కాలువ (Panama Canal) అధికారికంగా నౌకాయానానికి ప్రారంభించబడింది.
• 1945: 35 ఏళ్ల జపాన్ వలస పాలన అనంతరం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాన్ లొంగిపోవడంతో కొరియా తన స్వాతంత్ర్యాన్ని తిరిగి పొందింది.
• 1948: కొరియా ద్వీపకల్పం విభజించబడి అధికారికంగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా (దక్షిణ కొరియా) ఆవిర్భవించింది.
• 1965: ప్రసిద్ధ రాక్ బాండ్ ‘ది బీటిల్స్’ న్యూయార్క్‌లోని షియా స్టేడియంలో నిర్వహించిన సంగీత విభావసి చారిత్రాత్మక రికార్డు సృష్టించింది.
• 1969: అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌లో చారిత్రాత్మక ‘వుడ్‌స్టాక్ సంగీత ఉత్సవం’ (Woodstock Festival) ప్రారంభమైంది.
• 1974: దక్షిణ కొరియా స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో అధ్యక్షుడు పార్క్ చుంగ్-హీపై జరిగిన హత్యాప్రయత్నంలో ప్రథమ మహిళ యూక్ యంగ్-సూ మరణించారు.
• 1983: ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా రామ్‌లాల్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: తెలుగు నటుడు వేమూరి గగ్గయ్య (1895), వేదపండితుడు పరశురామ గణపతి (1914), తెలుగు నవలా రచయిత్రి ద్వివేదుల విశాలాక్షి (1929), కవి నాగభైరవ కోటేశ్వరరావు (1931), క్యారెక్టర్ నటుడు రాళ్లపల్లి (1945), సీనియర్ నటి భారతి (1948), తెలుగు సినీ గేయరచయిత మైలవరపు గోపి (1949), కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ గ్రహీత దేవిప్రియ (పుట్టుకతో షేక్ ఖాజా హుస్సేన్) (1949), సినీ నటి సుహాసిని మణిరత్నం (1961), భారత మాజీ క్రికెటర్ విజయ్ భరద్వాజ్ (1975), మరియు మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమ తొలి అమరవీరుడు కాసోజు శ్రీకాంతచారి (1986).

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1942 – మహదేవ్ దేశాయ్: మహాత్మా గాంధీ వ్యక్తిగత కార్యదర్శి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆగాఖాన్ ప్యాలెస్ జైలులో కన్నుమూశారు.
• 1949 – కొండా వెంకటప్పయ్య: ‘దేశభక్త’ బిరుదాంకితుడు, ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రోద్యమానికి ఆద్యుడు, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
• 1975 – షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్: బంగ్లాదేశ్ జాతిపిత, మొదటి బంగ్లాదేశ్ రాష్ట్రపతి మరియు ప్రధాని.
• 2018 – అజిత్ వాడేకర్: భారత టెస్ట్ క్రికెట్ జట్టు మాజీ కెప్టెన్, వెస్టిండీస్ మరియు ఇంగ్లాండ్‌లపై చారిత్రాత్మక సిరీస్ విజయాలు అందించిన నాయకుడు, మరియు భారతదేశపు మొట్టమొదటి వన్డే అంతర్జాతీయ (ODI) జట్టు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించారు.

📌 ఇతర ప్రముఖుల మరణాలు: గుజరాత్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి అమర్‌సిన్హ్ చౌదరి (2004), చర్మవైద్య నిపుణులు బెండపూడి వెంకట సత్యనారాయణ (2005), తెలుగు ఆచార్యుడు జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం (2006), రాజకీయ నాయకుడు లాల్‌జాన్ బాషా (2013), భారతదేశానికి చెందిన అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు మహ్మద్ హబీబ్ (2023).

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం (India Independence Day): 1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశం బ్రిటిష్ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందిన సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం ఈ రోజును దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై ప్రధానమంత్రి జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరిస్తారు.
• కొరియా జాతీయ విముక్తి దినోత్సవం (National Liberation Day of Korea): దక్షిణ కొరియా (దీనిని ‘గ్వాంగ్‌బోక్‌జియోల్’ అని పిలుస్తారు) మరియు ఉత్తర కొరియా (దీనిని ‘జోగుక్హేబాంగుయి నాల్’ అని పిలుస్తారు) రెండింటిలోనూ జరుపుకునే ఈ రోజు, 1945లో జపాన్ వలస పాలన నుండి కొరియా విముక్తి పొందిన సందర్భాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది కొరియాలోని అత్యంత ముఖ్యమైన జాతీయ సెలవు దినాలలో ఒకటి.
• బంగ్లాదేశ్ జాతీయ సంతాప దినం (National Mourning Day of Bangladesh): 1975లో బంగ్లాదేశ్ దేశ వ్యవస్థాపకుడు షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ హత్యకు గురైన నేపథ్యంలో ఈ రోజును బంగ్లాదేశ్ జాతీయ సంతాప దినంగా పాటిస్తుంది. 
• వి-జె డే (Victory over Japan Day – UK & Global): 1945లో జపాన్ లొంగుబాటుతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన రోజు. ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న సైనికుల త్యాగాలను గౌరవించడం దీని ఉద్దేశం. బ్రిటన్ సహా అనేక మిత్రరాజ్యాలలో అధికారికంగా స్మరిస్తారు.
• మేరీ మాత స్వర్గారోహణ దినోత్సవం (Assumption of Mary): క్రైస్తవ మత విశ్వాసాల ప్రకారం ఏసుక్రీస్తు తల్లి మేరీ మాత శరీరం మరియు ఆత్మతో స్వర్గానికి చేరిన రోజు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కాథలిక్, ఆర్థోడాక్స్ క్రైస్తవులు పవిత్రమైన రోజుగా జరుపుకుంటారు.

💡 మీకు తెలుసా?

• ఒకే రోజున స్వాతంత్ర్యం మరియు ఇస్రో: భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించిన ఆగస్టు 15వ తేదీననే (1969లో) భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) అధికారికంగా స్థాపించబడింది.
• అపరిష్కృత ‘వావ్! సిగ్నల్’: 1977 ఆగస్టు 15న అంతరిక్షం నుండి నమోదైన 72 సెకన్ల రేడియో సిగ్నల్ మూలాలు నేటికీ కనుగొనబడలేదు. ఇది ఏలియన్ల నుండి వచ్చిన సందేశమేమోనని శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పటికీ పరిశోధిస్తున్నారు.
• సార్వభౌమాధికారం మరియు ఇంజనీరింగ్: 1914 ఆగస్టు 15న పనామా కాలువ అధికారికంగా ప్రారంభమైంది; కేప్ హార్న్ మీదుగా సాగే 8,000 మైళ్ల ప్రయాణాన్ని తగ్గించడం ద్వారా ఇది ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్యంలో విప్లవాత్మక మార్పులను తీసుకువచ్చింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: స్వతంత్ర భారతదేశానికి మొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా ఎవరు బాధ్యతలు నిర్వహించారు?

జవాబు: లార్డ్ మౌంట్‌బాటెన్ స్వతంత్ర భారతదేశానికి మొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు (మొదటి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్ సి. రాజగోపాలాచారి).

ప్రశ్న 2: భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?

జవాబు: ఇస్రో (ISRO) 1969 ఆగస్టు 15న స్థాపించబడింది.

ప్రశ్న 3: పనామా కాలువ (Panama Canal) అధికారికంగా ఏ రోజున ప్రారంభించబడింది?

జవాబు: పనామా కాలువ 1914 ఆగస్టు 15న అధికారికంగా నౌకాయానానికి ప్రారంభించబడింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 16: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 4: ‘వౌ! సిగ్నల్’ (Wow! Signal) అంటే ఏమిటి? ఇది ఏ రోజున నమోదైంది?

జవాబు: ఇది అంతరిక్షం లోతుల నుండి నమోదైన బలమైన నారోబ్యాండ్ రేడియో సిగ్నల్. ఇది 1977 ఆగస్టు 15న ఓహియో స్టేట్ యూనివర్సిటీ రేడియో టెలిస్కోప్ ద్వారా నమోదైంది.

ప్రశ్న 5: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రీకాకుళం జిల్లా ఏ సంవత్సరంలో ఆవిర్భవించింది?

జవాబు: విశాఖపట్నం జిల్లాను విభజించి 1950 ఆగస్టు 15న శ్రీకాకుళం జిల్లాను ఏర్పాటు చేశారు.

ప్రశ్న 6: ‘దేశభక్త’ బిరుదాంకితుడైన ఏ ఆంధ్ర నాయకుడు ఆగస్టు 15న మరణించారు?

జవాబు: ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రోద్యమానికి ఆద్యుడైన కొండా వెంకటప్పయ్య 1949 ఆగస్టు 15న మరణించారు.

ప్రశ్న 7: బంగ్లాదేశ్ ఆగస్టు 15ను ఏ దినోత్సవంగా పాటిస్తుంది?

జవాబు: బంగ్లాదేశ్ జాతిపిత షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ 1975 ఆగస్టు 15న హత్యకు గురైనందున దీనిని ‘జాతీయ సంతాప దినం’గా పాటిస్తారు.

ప్రశ్న 8: ప్రసిద్ధ పత్రిక ‘ఆంధ్రప్రభ’ ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?

జవాబు: రామనాథ్ గోయెంకా ఆధ్వర్యంలో 1938 ఆగస్టు 15న చెన్నై నుండి ఆంధ్రప్రభ ప్రారంభించబడింది.

ప్రశ్న 9: శ్రీ అరబిందో ఘోష్ ఏ సంవత్సరంలో జన్మించారు?

జవాబు: శ్రీ అరబిందో ఘోష్ 1872 ఆగస్టు 15న కలకత్తాలో జన్మించారు.

ప్రశ్న 10: భారతదేశం ఎప్పుడు స్వాతంత్ర్యం పొందింది?

జవాబు: భారతదేశం 1947 ఆగస్టు 15న బ్రిటిష్ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 14: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 11: కొరియా జాతీయ విముక్తి దినం ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: 1945లో జపాన్ వలస పాలన నుంచి విముక్తి పొందిన జ్ఞాపకార్థం.

ప్రశ్న 12: వుడ్‌స్టాక్ సంగీత ఉత్సవం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

జవాబు: 1969 ఆగస్టు 15న అమెరికాలో ప్రారంభమైంది.

ప్రశ్న 13: మహా అస్సాం భూకంపం ఎప్పుడు సంభవించింది?

జవాబు: 1950 ఆగస్టు 15న 8.6 తీవ్రతతో సంభవించింది.

ప్రశ్న 14: అస్సాం ఒప్పందం ఎప్పుడు కుదిరింది?

జవాబు: 1985 ఆగస్టు 15న భారత ప్రభుత్వం మరియు అస్సాం ఉద్యమ నాయకుల మధ్య కుదిరింది.