చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 10: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 10, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 10 ప్రపంచ చరిత్రలో రాజకీయ విప్లవాలు, యుద్ధాలు, విజ్ఞాన సంస్థల స్థాపన, అంతరిక్ష పరిశోధన, పౌర హక్కులు వంటి అనేక రంగాల్లో ప్రాధాన్యం పొందిన రోజు. ఫ్రెంచ్ విప్లవంలో ట్యూలరీస్ ప్యాలెస్‌పై దాడి నుంచి స్మిత్సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ స్థాపన, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపు దిశగా జపాన్ తీసుకున్న కీలక నిర్ణయం, మాగెల్లాన్ అంతరిక్ష నౌక శుక్రగ్రహ కక్ష్యలోకి ప్రవేశించడం వరకు ఈ తేదీ అనేక చారిత్రక మైలురాళ్లకు సాక్ష్యమైంది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• ఆగస్టు 10న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• ఆగస్టు 10న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 ఆగస్టు 10 ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రపతి వి.వి.గిరి జయంతి: భారత 4వ రాష్ట్రపతి మరియు ప్రముఖ కార్మిక సంఘ నాయకుడు వరాహగిరి వెంకటగిరి (వి.వి.గిరి) 1894లో ఇదే రోజున జన్మించారు.
• ఈనాడు దినపత్రిక ఆవిర్భావం: తెలుగు పత్రికారంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకొచ్చిన ‘ఈనాడు’ దినపత్రిక 1974 ఆగస్టు 10న విశాఖపట్నం కేంద్రంగా ప్రారంభమైంది.
• మా తెలుగు తల్లికి మల్లెపూదండ: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర అధికారిక గీతాన్ని రచించిన ప్రముఖ కవి శంకరంబాడి సుందరాచారి జయంతి.
• అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు: వన్యప్రాణుల సంరక్షణ కోసం ప్రపంచ సింహాల దినోత్సవం మరియు సాంప్రదాయేతర శక్తి వనరుల ప్రాధాన్యతను చాటే ప్రపంచ జీవ ఇంధన దినోత్సవం నిర్వహించబడతాయి.

🗓️ ఆగస్టు 10న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1519 – మెగల్లాన్ సముద్ర యాత్ర ప్రారంభం

ఫెర్డినాండ్ మెగల్లాన్ నాయకత్వంలోని ఐదు నౌకల బృందం ప్రపంచాన్ని చుట్టిరావడానికి స్పెయిన్ లోని సెవిల్ నగరం నుండి తన చారిత్రాత్మక సముద్ర ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది ప్రపంచ భౌగోళిక చరిత్రలో సముద్ర మార్గాల అన్వేషణకు అతిపెద్ద మైలురాయిగా నిలిచింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 18: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1628 – ‘వాసా’ యుద్ధనౌక మునిగిపోవడం

స్వీడన్‌కు చెందిన భారీ యుద్ధనౌక ‘వాసా’ తన మొదటి ప్రయాణంలోనే స్టాక్‌హోమ్ ఓడరేవు వద్ద మునిగిపోయింది. తర్వాతి కాలంలో దీనిని వెలికితీసి మ్యూజియంగా మార్చడం స్వీడన్ నావికా చరిత్రలో ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

1792 – ఫ్రెంచ్ విప్లవం & టుయిలరీస్ ప్యాలెస్ పై దాడి

ఫ్రెంచ్ విప్లవంలో భాగంగా విప్లవకారులు పారిస్ లోని టుయిలరీస్ ప్యాలెస్ పై దాడి చేసి రాజా XVI లూయిస్ ను బంధించారు. ఈ సంఘటన ఫ్రెంచ్ రాచరికం అంతానికి మరియు మొదటి ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ ఆవిర్భావానికి దారితీసింది.

1821 – మిస్సోరీ 24వ అమెరికన్ రాష్ట్రంగా కలయిక

అమెరికన్ అధ్యక్షుడు జేమ్స్ మోన్రో ప్రకటనతో మిస్సోరీ అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 24వ రాష్ట్రంగా అధికారికంగా చేరింది. అమెరికన్ రాజ్యాంగ విస్తరణలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయాంశం.

1846 – స్మిత్‌సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ స్థాపన

అమెరికా కాంగ్రెస్ ఆమోదంతో ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పరిశోధనా మరియు మ్యూజియం సంస్థ ‘స్మిత్‌సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్’ వాషింగ్టన్ డి.సి.లో అధికారికంగా స్థాపించబడింది. బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త జేమ్స్ స్మిత్సన్ ఇచ్చిన విరాళం ఆధారంగా “జ్ఞానాన్ని పెంపొందించడం, వ్యాప్తి చేయడం” అనే లక్ష్యంతో ఈ సంస్థ ఏర్పడింది. 

1920 – సెవ్రెస్ సంధి (Sèvres Treaty)

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం అనంతరం మిత్రదేశాలు మరియు ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్య ప్రతినిధుల మధ్య Treaty of Sèvres కుదిరింది. ఒట్టోమన్ భూభాగాల విభజనకు సంబంధించిన ఈ ఒప్పందాన్ని టర్కిష్ జాతీయవాద ఉద్యమం తిరస్కరించింది; తరువాత 1923లో Treaty of Lausanne కొత్త వ్యవస్థకు పునాది వేసింది. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 17: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1948 – భారత పరమాణు శక్తి కమిషన్ (AEC) ఏర్పాటు

భారతదేశంలో అణు ఇంధన పరిశోధనలు మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధి కోసం ప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త హోమీ జహంగీర్ భాభా నాయకత్వంలో ఆటోమిక్ ఎనర్జీ కమిషన్ ఏర్పడింది.

1974 – ‘ఈనాడు’ తెలుగు దినపత్రిక ప్రారంభం

రామోజీరావు సారథ్యంలో ‘ఈనాడు’ తెలుగు దినపత్రిక విశాఖపట్నం నుండి తన మొదటి ఎడిషన్ ను ప్రారంభించింది. ఇది తెలుగు పత్రికారంగంలో ఆధునిక సాంకేతికతకు తెరతీసింది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1675: గ్రీన్‌విచ్‌లోని రాయల్ అబ్జర్వేటరీకి వేసిన పునాది రాయి, ఖగోళ పరిశీలనకు సంబంధించి బ్రిటన్‌లో సంస్థాగత అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టాన్ని సూచించింది.
• 1840: అమెరికన్ ఏరోనాట్ లూయిస్ అన్సెల్మ్, కెనడా యొక్క మొట్టమొదటి మానవసహిత బెలూన్ విమానయానమైన “స్టార్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్”ను (హైడ్రోజన్ గ్యాస్ బెలూన్‌ను ఉపయోగించి) నడిపారు.
• 1904: 1904: రష్యా-జపాన్ యుద్ధం సమయంలో, పోర్ట్ ఆర్థర్‌లో చిక్కుకున్న రష్యన్ నౌకాదళం బయటపడటానికి ప్రయత్నించినప్పుడు Battle of the Yellow Sea జరిగింది.
• 1930: గుంటూరు జిల్లాలో స్వదేశీ ఉద్యమ సమయంలో ‘గాంధీ టోపీ’ ధరించడంపై బ్రిటిష్ మెజిస్ట్రేట్ నిషేధం విధించాడు.
• 1979: భారతదేశపు ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం SLV-3 (శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్-3) పాక్షిక వైఫల్యాన్ని ఎదుర్కొని, బంగాళాఖాతంలో కూలిపోయింది.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: 1855లో జైపూర్-అత్రౌలీ ఘరానా సంగీత వ్యవస్థాపకుడు అల్లాదియా ఖాన్, 1909లో ఎలక్ట్రిక్ గిటార్ రూపకల్పనలో ప్రభావశీల అమెరికన్ ఆవిష్కర్త లియో ఫెండర్, 1971లో ఐరిష్ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారుడు, మాజీ మాంచెస్టర్ యునైటెడ్ కెప్టెన్ రాయ్ కీన్ జన్మించారు.

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1896 – ఒట్టో లిలియెంథాల్: జర్మన్ విమానయాన మార్గదర్శకుడు. గ్లైడర్ ప్రయోగాల ద్వారా మానవ విమానయాన అభివృద్ధికి కీలకమైన ప్రయోగాత్మక సమాచారాన్ని అందించాడు. 
• 1945 – రాబర్ట్ హెచ్. గొడ్డార్డ్: అమెరికన్ ఫిజిసిస్ట్ మరియు ద్రవ ఇంధన రాకెట్ల పితామహుడు (Father of Liquid-fueled Rocketry).
• 1986 – జనరల్ ఎ.ఎస్. వైద్య: భారత ఆర్మీ మాజీ చీఫ్, ఆపరేషన్ బ్లూస్టార్ సమయంలో సైనిక దళాల అధిపతి.
• 1988 – అర్నుల్ఫో అరియాస్: పనామా రాజకీయ నాయకుడు; మూడు సందర్భాల్లో దేశ అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టాడు. 
• 1995 – హరిశంకర్ పరసాయి: ప్రముఖ హిందీ వ్యంగ్య రచయిత మరియు సామాజిక విమర్శకుడు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• ప్రపంచ సింహాల దినోత్సవం (World Lion Day): అడవికి రాజైన సింహాల సంరక్షణ, వాటి నివాస ప్రాంతాల రక్షణ మరియు తగ్గిపోతున్న వాటి జనాభాపై అవగాహన పెంచడానికి ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10న నిర్వహిస్తారు.
• ప్రపంచ జీవ ఇంధన దినోత్సవం (World Biofuel Day): 1893 ఆగస్టు 10న సర్ రుడాల్ఫ్ డీజిల్ శనగ నూనెతో ఇంజిన్ నడిపిన చారిత్రక ఘట్టానికి గుర్తుగా సాంప్రదాయేతర జీవ ఇంధనాల ప్రాధాన్యతను తెలపడానికి దీనిని పాటిస్తారు.
• జాతీయ నులిపురుగుల నిర్మూలన దినోత్సవం (National Deworming Day – India): భారత కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పిల్లలలో నులిపురుగుల సమస్యను నివారించి ఆరోగ్య స్థాయిలను మెరుగుపరచడానికి ఏటా ఫిబ్రవరి 10 మరియు ఆగస్టు 10 తేదీలలో నిర్వహిస్తారు.

💡 మీకు తెలుసా?

• స్మిత్సోనియన్‌కు మూలం ఒక బ్రిటిష్ వ్యక్తి విరాళం: జేమ్స్ స్మిత్సన్ అమెరికాను సందర్శించకపోయినా, తన సంపదను అమెరికాలో జ్ఞానాభివృద్ధికి ఉపయోగించాలని వీలునామా చేశాడు. ఆ విరాళమే Smithsonian Institution ఏర్పాటుకు పునాది అయింది. 
• వాసా సముద్రంలో మూడు శతాబ్దాలకు పైగా ఉంది: 1628లో మునిగిన స్వీడిష్ యుద్ధనౌక Vasaను 1961లో పైకి తీశారు. అసాధారణంగా సంరక్షించబడిన ఈ నౌక నేడు స్టాక్‌హోమ్‌లోని Vasa Museumలో ప్రధాన ఆకర్షణ. 
• రాకెట్ రంగానికి పునాది: ఆధునిక అంతరిక్ష ప్రయోగాలకు ఉపయోగించే ద్రవ ఇంధన రాకెట్ ను 1926లోనే విజయవంతంగా ప్రయోగించిన ఘనత రాబర్ట్ గొడ్డార్డ్ ది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: “మా తెలుగు తల్లికి మల్లెపూదండ” గీతాన్ని రచించినది ఎవరు?

జవాబు: శంకరంబాడి సుందరాచారి. ఈయన 1914 ఆగస్టు 10న జన్మించారు.

ప్రశ్న 2: భారతదేశపు నాల్గవ రాష్ట్రపతి ఎవరు? వారి జయంతి ఎప్పుడు?

జవాబు: వి.వి. గిరి (వరాహగిరి వెంకటగిరి). ఈయన జయంతి ఆగస్టు 10, 1894.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 16: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 3: భారత పరమాణు శక్తి కమిషన్ (Atomic Energy Commission) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?

జవాబు: హోమీ జహంగీర్ భాభా నాయకత్వంలో 1948 ఆగస్టు 10న ఏర్పాటైంది.

ప్రశ్న 4: ‘ఈనాడు’ తెలుగు దినపత్రిక ఏ సంవత్సరం, ఏ నగరం నుండి ప్రారంభమైంది?

జవాబు: 1974 ఆగస్టు 10న విశాఖపట్నం నుండి ప్రారంభమైంది.

ప్రశ్న 5: ప్రపంచ జీవ ఇంధన దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10న ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: 1893 ఆగస్టు 10న రుడాల్ఫ్ డీజిల్ మొదటిసారిగా జీవ ఇంధనంతో (వెజిటబుల్ ఆయిల్) ఇంజిన్ నడిపిన సందర్భంగా దీనిని జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న 6: ద్రవ ఇంధన రాకెట్ల పితామహుడిగా (Father of Liquid-fueled Rocketry) ఎవరిని పేర్కొంటారు?

జవాబు: రాబర్ట్ హెచ్. గొడ్డార్డ్ (మరణం: ఆగస్టు 10, 1945).

ప్రశ్న 7: 1930లో స్వదేశీ ఉద్యమ సమయంలో గాంధీ టోపీ ధరించడంపై నిషేధం విధించిన జిల్లా ఏది?

జవాబు: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 15: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 8: ప్రపంచ సింహాల దినోత్సవాన్ని ఏ రోజున నిర్వహిస్తారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10వ తేదీన.

ప్రశ్న 9: స్మిత్సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఏర్పాటుకు ఆర్థిక పునాది వేసిన వ్యక్తి ఎవరు?

జవాబు: బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త జేమ్స్ స్మిత్సన్.

ప్రశ్న 10: Treaty of Sèvres ఎప్పుడు కుదిరింది?

జవాబు: 1920 ఆగస్టు 10న. 

ప్రశ్న 11: మాగెల్లాన్ అంతరిక్ష నౌక ఏ గ్రహాన్ని అధ్యయనం చేసింది?

జవాబు: శుక్రగ్రహాన్ని (Venus).