చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 12: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 12, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 12 భారతదేశం మరియు ప్రపంచ చరిత్రలో రాజకీయాలు, విజ్ఞానశాస్త్రం, అంతరిక్ష పరిశోధన, సాంకేతికత, అంతర్జాతీయ మానవతా చట్టం వంటి అనేక రంగాల్లో ప్రాధాన్యం పొందిన రోజు. 1765లో అలహాబాద్ ఒప్పందం ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సాల దివానీ హక్కులు లభించడం నుంచి, 1949 జెనీవా కన్వెన్షన్లు, 1981 IBM Personal Computer ఆవిష్కరణ, 2018 Parker Solar Probe ప్రయోగం వరకు అనేక చారిత్రక మైలురాళ్లు ఈ తేదీతో ముడిపడి ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, భారత అంతరిక్ష పితామహుడు డాక్టర్ విక్రం సారాభాయ్, గ్రంథాలయ శాస్త్ర పితామహుడు డాక్టర్ ఎస్.ఆర్. రంగనాథన్ జన్మించిన ఈ రోజు, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో యువత మరియు ఏనుగుల సంరక్షణకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన అవగాహనా దినోత్సవాలకు కేంద్రబిందువుగా ఉంది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• ఆగస్టు 12న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• ఆగస్టు 12న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 ఆగస్టు 12 ముఖ్యాంశాలు

• అలహాబాద్ సంధి (1765): మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II మరియు రాబర్ట్ క్లైవ్ మధ్య అలహాబాద్ ఒప్పందం కుదిరి, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బెంగాల్, బిహార్, ఒరిస్సాలలో దివానీ (పన్ను వసూలు) హక్కులు లభించాయి.
• భారత అంతరిక్ష పితామహుడి జననం (1919): ఇస్రో స్థాపనకు ఆద్యుడైన డాక్టర్ విక్రం సారాభాయ్ అహ్మదాబాద్‌లో జన్మించారు.
• లైబ్రేరియన్ల దినోత్సవం (1892): భారత గ్రంథాలయ పితామహుడు డాక్టర్ ఎస్.ఆర్. రంగనాథన్ జయంతి సందర్భంగా భారతదేశంలో జాతీయ లైబ్రేరియన్ల దినోత్సవం నిర్వహిస్తారు.
• కంప్యూటింగ్ విప్లవం (1981): ఐబిఎమ్ (IBM) సంస్థ తన మొదటి పర్సనల్ కంప్యూటర్ “IBM PC 5150″ను మార్కెట్లోకి విడుదల చేసింది.
• ప్రపంచ దినోత్సవాలు: ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో అంతర్జాతీయ యువజన దినోత్సవం మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం నిర్వహించబడతాయి.

🗓️ ఆగస్టు 12న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1765 – అలహాబాద్ సంధి సంతకం (బ్రిటిష్ దివానీ హక్కులు)

1764 బక్సార్ యుద్ధంలో గెలిచిన బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తరఫున రాబర్ట్ క్లైవ్, మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం IIతో అలహాబాద్ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. దీని ద్వారా బెంగాల్, బిహార్, ఒరిస్సాలలో దివానీ (రెవెన్యూ వసూలు) హక్కులు కంపెనీకి లభించి, భారత్‌లో ‘ద్వంద్వ పాలన’ (Dual Government) ప్రారంభమైంది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 18: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1851 – ఐజాక్ సింగర్ కు కుట్టు మిషన్ పేటెంట్

అమెరికన్ ఆవిష్కర్త ఐజాక్ సింగర్ (Isaac Singer) తను మెరుగుపరిచిన విప్లవాత్మక కుట్టు మిషన్ (Sewing Machine) డిజైన్‌కు పేటెంట్ పొందాడు. ఈ ఆవిష్కరణ ప్రపంచ దుస్తుల తయారీ పరిశ్రమను, గృహోపకరణ రంగాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది.

1898 – హవాయి అధికారికంగా అమెరికా ఆధీనంలోకి

అమెరికా కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన Newlands Resolution అనంతరం, 1898 ఆగస్టు 12న హవాయి సార్వభౌమాధికారం అధికారికంగా అమెరికాకు బదిలీ అయింది. దీంతో స్వతంత్ర హవాయి అంతర్జాతీయ రాజకీయ స్థితి ముగిసింది.

1981 – ఐబిఎమ్ (IBM) పర్సనల్ కంప్యూటర్ విడుదల

ఐబిఎమ్ సంస్థ తన మొదటి పర్సనల్ కంప్యూటర్ ‘IBM PC 5150’ ని ఆవిష్కరించింది. ఓపెన్ ఆర్కిటెక్చర్, MS-DOS ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌తో వచ్చిన ఈ మోడల్ వ్యాపార మరియు గృహ కంప్యూటింగ్ యుగానికి తెరలేపింది.

1985 – జపాన్ ఎయిర్‌లైన్స్ ఫ్లైట్ 123 దుర్ఘటన

జపాన్ ఎయిర్‌లైన్స్‌కు చెందిన బోయింగ్ 747 విమానం సాంకేతిక లోపం వల్ల టోక్యో సమీపంలోని మౌంట్ ఒట్సుకా పై కుప్పకూలింది. ఈ ప్రమాదంలో 524 మందికి గాను 520 మంది మరణించారు; ఇది విమానయాన చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన ఒంటరి విమాన ప్రమాదంగా నిలిచింది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1883: దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన, పశ్చార్ధ భాగం చారలు కలిగిన అరుదైన ‘క్వాగ్గా’ (Quagga) అనే జెబ్రా జాతి చివరి జీవి ఆమ్‌స్టర్‌డామ్ జూలో మరణించి పూర్తిగా అంతరించిపోయింది.
• 1960: నాసా (NASA) ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి నిష్క్రియాత్మక కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం ‘ఎకో-1’ (Echo 1 or Echo 1A) ని కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది.
• 2004: లీ షీన్ లూంగ్ సింగపూర్ 3వ ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• క్రీ.పూ. 30 – క్లియోపాత్రా VII: ఈజిప్ట్ రాణి, ప్రాచీన ప్రపంచ చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన రాజకీయ చతురురాలు.
• 1944 – కైవారం బాలాంబ: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మంగళగిరిలో 1926 లో పేదల ఆకలి తీర్చడానికి ‘మంగళగిరి అన్నపూర్ణ సత్రం’ స్థాపించిన ప్రముఖ అన్నదాత, పరోపకారి.
• 1964 – ఇయాన్ ఫ్లెమింగ్: బ్రిటిష్ రచయిత, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ గూఢచారి పాత్ర ‘జేమ్స్ బాండ్ 007’ సృష్టికర్త.
• 2022 – అన్షు జైన్: భారత సంతతికి చెందిన అంతర్జాతీయ బ్యాంకర్, Deutsche Bank మాజీ సహ-సీఈఓ.

📌 ఇతర ప్రముఖుల మరణాలు: 1945 లో దివ్యజ్ఞాన సమాజం (Theosophical Society) 3వ అధ్యక్షుడు, హోమ్‌రూల్ లీగ్ నాయకుడు జి.ఎస్. అరండేల్ మరణించారు. 1988 లో అమెరికన్ నియో-ఎక్స్‌ప్రెషనిస్ట్ చిత్రకారుడు జీన్-మిచెల్ బాస్కియాట్ మరణించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 17: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అంతర్జాతీయ యువజన దినోత్సవం (International Youth Day): 1999 లో ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ అసెంబ్లీ (UNGA) ఆమోదించిన తీర్మానం ప్రకారం 2000 ఆగస్టు 12 నుండి దీనిని నిర్వహించడం ప్రారంభమైంది. సమాజ అభివృద్ధిలో యువత భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం, వారికి ఎదురవుతున్న విద్యా, ఉద్యోగ, సామాజిక సవాళ్లపై ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించడం దీని ఉద్ధేశ్యం.
• ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం (World Elephant Day): 2012 ఆగస్టు 12న కెనడియన్ ఫిలిం మేకర్స్ పాట్రిసియా సిమ్స్ మరియు థాయిలాండ్ ఎలిఫెంట్ రీఇంట్రడక్షన్ ఫౌండేషన్ సంయుక్తంగా ప్రారంభించాయి. వేట (poaching), ఆవాసాల విధ్వంసం ఎదుర్కొంటున్న ఆసియా మరియు ఆఫ్రికా ఏనుగుల పరిరక్షణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవగాహన కల్పించడం.
• జాతీయ లైబ్రేరియన్ల దినోత్సవం (National Librarian’s Day – India): ‘భారత గ్రంథాలయ విజ్ఞాన పితామహుడు’ డాక్టర్ ఎస్.ఆర్. రంగనాథన్ జయంతి పురస్కారంగా ప్రతి సంవత్సరం భారతదేశంలో ఈ రోజును జాతీయ లైబ్రేరియన్ల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. (గమనిక: ‘జాతీయ గ్రంథాలయ వారోత్సవాలు’ నవంబర్ 14 నుండి ప్రారంభమవుతాయి).

💡 మీకు తెలుసా?

• దివానీ హక్కులు అంటే ఏమిటి?: 1765 ఆగస్టు 12న కుదిరిన అలహాబాద్ ఒప్పందం ప్రకారం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బెంగాల్, బిహార్, ఒరిస్సా భూభాగాల్లో భూమిశిస్తు మరియు పన్నులు వసూలు చేసే శాశ్వత ‘దివానీ హక్కులు’ లభించాయి. ఇది భారతదేశంలో బ్రిటిష్ రాజ్ ఏర్పాటుకు ప్రాథమిక పునాది రాయి.
• జేమ్స్ బాండ్ సృష్టికర్త అస్తమయం: ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన 007 జేమ్స్ బాండ్ నవలల రచయిత ఇయాన్ ఫ్లెమింగ్ 1964 ఆగస్టు 12న మరణించారు.
• చివరి క్వాగ్గా: గుర్రం శరీరం, జెబ్రా చారలు కలిగి ఉన్న అరుదైన ‘క్వాగ్గా’ జీవి 1883 ఆగస్టు 12న నెదర్లాండ్స్ ని జూలో మరణించడంతో ఆ జీవి మానవ తప్పిదాల వల్ల భూమిపై నుండి శాశ్వతంగా అంతరించిపోయింది.
• తొలి IBM PC: 1981లో విడుదలైన అసలు IBM PCలో ప్రాథమిక configuration కేవలం 16 KB RAMతో ఉండేది; ప్రారంభ ధర $1,565.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: 1765 ఆగస్టు 12న సంతకమైన చారిత్రాత్మక ఒప్పందం ఏది?

జవాబు: అలహాబాద్ సంధి (Treaty of Allahabad). మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II మరియు రాబర్ట్ క్లైవ్ మధ్య ఇది సంతకమైంది.

ప్రశ్న 2: భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) పితామహుడిగా ఎవరిని పేర్కొంటారు?

జవాబు: డాక్టర్ విక్రం సారాభాయ్ (జననం: ఆగస్టు 12, 1919).

ప్రశ్న 3: భారతదేశంలో ప్రతి ఏటా ఆగస్టు 12న ఎవరి జయంతిని పురస్కరించుకుని జాతీయ లైబ్రేరియన్ల దినోత్సవం జరుపుకుంటారు?

జవాబు: భారతదేశ గ్రంథాలయ శాస్త్ర పితామహుడు డాక్టర్ ఎస్.ఆర్. రంగనాథన్.

ప్రశ్న 4: ఐక్యరాజ్యసమితి మొదటిసారిగా అంతర్జాతీయ యువజన దినోత్సవాన్ని ఏ సంవత్సరంలో నిర్వహించింది?

జవాబు: 2000వ సంవత్సరంలో (1999 తీర్మానం ప్రకారం).

ప్రశ్న 5: ప్రపంచ ఏనుగుల దినోత్సవం ఏ తేదీన నిర్వహిస్తారు?

జవాబు: ఆగస్టు 12.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 16: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 6: 1851 ఆగస్టు 12న కుట్టు మిషన్ డిజైన్‌పై పేటెంట్ పొందిన ఆవిష్కర్త ఎవరు?

జవాబు: ఐజాక్ సింగర్ (Isaac Singer).

ప్రశ్న 7: దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన ఏ అరుదైన మృగం 1883 ఆగస్టు 12న ఆమ్‌స్టర్‌డామ్ జూలో మరణించడంతో పూర్తిగా అంతరించిపోయింది?

జవాబు: క్వాగ్గా (Quagga).

ప్రశ్న 8: 1985 ఆగస్టు 12న 520 మంది ప్రయాణికుల మరణానికి కారణమైన ఘోర విమాన ప్రమాదం ఏ దేశంలో జరిగింది?

జవాబు: జపాన్ (జపాన్ ఎయిర్‌లైన్స్ ఫ్లైట్ 123).

ప్రశ్న 9: IBM Personal Computer ఎప్పుడు ఆవిష్కరించబడింది?

జవాబు: 1981 ఆగస్టు 12న.

ప్రశ్న 10: Parker Solar Probeను ఎప్పుడు ప్రయోగించారు?

జవాబు: NASA 2018 ఆగస్టు 12న ప్రయోగించింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 15: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 11: World Elephant Day ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

జవాబు: తొలి World Elephant Day 2012 ఆగస్టు 12న నిర్వహించబడింది.