చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 18, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 18వ తేదీ మానవ చరిత్రలో అనేక మైలురాళ్లకు, విప్లవాత్మక పరిణామాలకు వేదికగా నిలిచింది. అమెరికా క్యాపిటల్ భవన శంకుస్థాపన, న్యూయార్క్ టైమ్స్ మొదటి ప్రతి విడుదల వంటి ఎన్నో చారిత్రాత్మక ఘట్టాలు ఈ రోజునే జరిగాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులతో పాటు సాధారణ పాఠకులకు కూడా ఉపయోగపడేలా సెప్టెంబర్ 18 యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ వ్యాసంలో సమగ్రంగా అందించడం జరిగింది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- సెప్టెంబర్ 18న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- సెప్టెంబర్ 18న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 సెప్టెంబర్ 18 ముఖ్యాంశాలు
- యు.ఎస్. క్యాపిటల్ శంకుస్థాపన (1793): అమెరికా ప్రథమ అధ్యక్షుడు జార్జ్ వాషింగ్టన్ వాషింగ్టన్ డి.సి.లో అమెరికా క్యాపిటల్ భవనానికి శంకుస్థాపన చేశారు.
- న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రారంభం (1851): ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వార్తాపత్రిక ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’ తన మొదటి సంచికను ప్రచురించింది.
- ఉరి ఉగ్రదాడి (2016): జమ్మూ కాశ్మీర్లోని ఉరి సైనిక స్థావరంపై జరిగిన దాడిలో 19 మంది భారత సైనికులు వీరమరణం పొందారు.
🗓️ సెప్టెంబర్ 18న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1793 – అమెరికా క్యాపిటల్ భవనానికి శంకుస్థాపన
అమెరికా ప్రథమ అధ్యక్షుడు జార్జ్ వాషింగ్టన్, వాషింగ్టన్ డి.సి.లోని క్యాపిటల్ హిల్పై యునైటెడ్ స్టేట్స్ క్యాపిటల్ భవనానికి తొలి శంకుస్థాపన రాయిని వేశారు. ఈ భవనం అమెరికన్ ప్రజాస్వామ్యం మరియు కాంగ్రెస్ నిలయంగా మారింది.
1810 – చిలీ స్వాతంత్ర్య ప్రకటన
సాంటియాగోలో స్థానిక జుంటా ఏర్పాటు చేయబడటంతో చిలీ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. ఈ సంఘటన తరువాత చిలీ పూర్తి స్వాతంత్ర్యం సాధించింది. ఈ రోజే చిలీ దేశపు జాతీయ దినోత్సవంగా (Independence Day) జరుపుకుంటారు.
1851 – ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’ పత్రిక ఆరంభం
హెన్రీ జార్విస్ రేమండ్ మరియు జార్జ్ జోన్స్ కలసి ‘ది న్యూ-యార్క్ డైలీ టైమ్స్’ పేరుతో వార్తాపత్రికను ప్రారంభించారు. కాలక్రమేణా ఇది ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’గా మారి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ఆంగ్ల దినపత్రికలలో ఒకటిగా నిలిచింది.
1931 – ముక్డెన్ సంఘటన (మంచూరియాపై జపాన్ దాడి)
దక్షిణ మంచూరియా రైల్వే లైన్ వద్ద జపాన్ బలగాలు స్వయంగా బాంబు పేలుడు జరిపి, దానిని చైనాపైకి నెట్టి మంచూరియాను ఆక్రమించాయి. ఈ సంఘటన రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ఆసియా ఖండంలో మూలకారకులలో ఒకటిగా నిలిచింది.
1947 – సిఐఎ (CIA) & యు.ఎస్. ఎయిర్ ఫోర్స్ ఆవిర్భావం
అమెరికా నేషనల్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్ 1947 అమలులోకి రావడం ద్వారా సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ (CIA) స్థాపించబడింది మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్వతంత్ర విభాగాలుగా అవతరించాయి.
1961 – యు.ఎన్. సెక్రటరీ జనరల్ డాగ్ హామర్షోల్డ్ విమాన ప్రమాద మరణం
ఐక్యరాజ్యసమితి 2వ సెక్రటరీ జనరల్ డాగ్ హామర్షోల్డ్ కాంగో సంక్షోభంపై శాంతి చర్చల కోసం వెళుతుండగా ఆఫ్రికాలోని నిడోలా (ప్రస్తుత జాంబియా) వద్ద జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు. ఆయనకు మరణానంతరం నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.
2016 – ఉరి ఉగ్రవాద దాడి
జమ్మూ కాశ్మీర్లోని ఉరి ప్రాంతంలో ఉన్న భారత సైనిక స్థావరంపై పాకిస్తాన్ మద్దతుగల ఉగ్రవాదులు దాడి జరిపారు. ఈ దాడిలో 19 మంది భారత జవాన్లు వీరమరణం పొందారు, దీనికి ప్రతిస్పందనగా భారత్ ‘సర్జికల్ స్ట్రైక్స్’ నిర్వహించింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1502: క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ తన నాలుగో మరియు చివరి సముద్ర ప్రయాణంలో కోస్టారికాను చేరుకున్నాడు.
- 1837: న్యూయార్క్లో ప్రసిద్ధ ఆభరణాల మరియు వస్తువుల సంస్థ ‘టిఫానీ & కో’ (Tiffany & Co.) ప్రారంభమైంది.
- 1934: సోవియట్ యూనియన్ (USSR) లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్లో చేరింది.
- 1977: నాసాకు చెందిన ‘వోయేజర్ 1’ వ్యోమనౌక అంతరిక్షం నుండి భూమి మరియు చంద్రులను కలిపి తీసిన తొలి ఫోటోను పంపింది.
- 2019: భారతదేశంలో ఈ-సిగరెట్ల (E-Cigarettes) తయారీ, విక్రయాలు మరియు దిగుమతులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నిషేధం విధించింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1752 | అడ్రియన్-మేరీ లెజెండ్రీ | ఫ్రెంచ్ గణిత శాస్త్రవేత్త; సంఖ్యా శాస్త్రం (Number Theory) మరియు ఎలిప్టిక్ ఫంక్షన్లలో ప్రసిద్ధ పరిశోధకుడు. |
| 1819 | లియోన్ ఫోకాల్ట్ | ఫ్రెంచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త; భూమి భ్రమణాన్ని నిరూపించే ‘ఫోకాల్ట్ పెండ్యులమ్’ మరియు కాంతి వేగాన్ని కొలిచిన శాస్త్రవేత్త. |
| 1899 | గరికపాటి మల్లావధాని | స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, కవి; జాతీయోద్యమ ప్రచారకుడు. |
| 1900 | సర్ శివసాగర్ రాంగులామ్ | మారిషస్ తొలి ప్రధానమంత్రి మరియు గవర్నర్ జనరల్; మారిషస్ జాతిపితగా సుప్రసిద్ధుడు. |
| 1905 | గ్రెటా గార్బో | స్వీడిష్-అమెరికన్ హాలీవుడ్ నటి; క్లాసిక్ సినిమా శకంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ నటి. |
| 1968 | ఉపేంద్ర | కన్నడ, తెలుగు చిత్రసీమ నటుడు, దర్శకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత. |
| 1976 | రొనాల్డో (Ronaldo Nazário) | బ్రెజిల్ పుట్బాల్ దిగ్గజం; రెండుసార్లు బ్యాలన్ డి ఓర్ విజేత, ప్రపంచ కప్ విజేత. |
| 1989 | అశ్విని పొన్నప్ప | భారతీయ బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి; కామన్వెల్త్ గేమ్స్ పసిడి విజేత. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 96 AD – డొమిషియన్: రోమన్ చక్రవర్తి; ఫ్లావియన్ రాజవంశపు చివరి పాలకుడు.
- 1783 – లియోనార్డ్ యులర్: స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ గణిత మరియు భౌతిక శాస్త్రవేత్త; ఆయిలర్ సంఖ్య (e) రూపకర్త.
- 1857 – రాజా శంకర్ షా: గోండ్ సామ్రాజ్య పాలకుడు, 1857 ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో ఆంగ్లేయులపై పోరాడి అమరుడైన వీరుడు.
- 1961 – డాగ్ హామర్షోల్డ్: ఐక్యరాజ్యసమితి 2వ సెక్రటరీ జనరల్; నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత.
- 1970 – జిమి హెండ్రిక్స్: అమెరికన్ రాక్ సంగీత రంగానికి చెందిన ప్రసిద్ధ గిటార్ విద్వాంసుడు.
- 1977 – సుధీ రంజన్ దాస్: భారతదేశ 5వ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI).
- 2023 – రియాజ్ అహ్మద్: మాజీ భారతీయ వాలీబాల్ క్రీడాకారుడు (అర్జున అవార్డు గ్రహీత).
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- ప్రపంచ వెదురు దినోత్సవం (World Bamboo Day): ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 18న ప్రపంచ వెదురు దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. 2009లో థాయ్లాండ్లో జరిగిన ప్రపంచ వెదురు కాంగ్రెస్ సందర్భంగా వరల్డ్ బాంబూ ఆర్గనైజేషన్ (World Bamboo Organization) ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించింది. వెదురు అత్యంత వేగంగా పెరిగే మొక్కలలో ఒకటి. ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ను అధికంగా గ్రహించి పర్యావరణ పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
- అంతర్జాతీయ సమాన వేతన దినోత్సవం (International Equal Pay Day): ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) సాధారణ మండలి ద్వారా 2020 నుండి నిర్వహించబడుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళలు మరియు పురుషులు సమాన విలువ కలిగిన పనికి సమాన వేతనం పొందే హక్కుపై అవగాహన కల్పించడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
- ప్రపంచ నీటి పర్యవేక్షణ దినోత్సవం (World Water Monitoring Day): 2003లో అమెరికాకు చెందిన క్లీన్ వాటర్ ఫౌండేషన్ ద్వారా ఆరంభించబడింది. నీటి నాణ్యతపై అవగాహన కల్పించేందుకు ప్రారంభించబడిన ఈ దినోత్సవం ప్రపంచవ్యాప్తంగా నీటి వనరుల సంరక్షణను ప్రోత్సహిస్తుంది.
💡 మీకు తెలుసా?
- యులర్ సమీకరణం: లియోనార్డ్ ఆయిలర్ ప్రతిపాదించిన e^{i\pi} + 1 = 0 సమీకరణాన్ని గణిత శాస్త్రంలో “అత్యంత అందమైన సమీకరణం”గా పరిగణిస్తారు.
- భూమి భ్రమణ నిరూపణ: లియోనార్డ్ ఫోకాల్ట్ సంక్లిష్టమైన గణిత సమీకరణాలు లేకుండా కేవలం ఊయల (Pendulum) సహాయంతో భూమి తన చుట్టూ తాను తిరుగుతోందని ప్రయోగాత్మకంగా నిరూపించాడు.
- ఫస్ట్ ఈ-పోటో ఫ్రమ్ స్పేస్: నాసా ప్రయోగించిన వోయేజర్-1 నౌక 1977 సెప్టెంబర్ 18న విశ్వాంతరాళం నుంచి భూమి మరియు చంద్రులను ఒకే ఫ్రేమ్లో బంధించిన మొదటి ఫోటోను పంపింది.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: ప్రపంచ వెదురు దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఏ రోజున జరుపుకుంటారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 18న ప్రపంచ వెదురు దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
ప్రశ్న 2: ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్గా ఉంటూ విమాన ప్రమాదంలో మరణించిన దౌత్యవేత్త ఎవరు?
జవాబు: డాగ్ హామర్షోల్డ్ (స్వీడన్), ఈ ప్రమాదం 1961 సెప్టెంబర్ 18న జరిగింది.
ప్రశ్న 3: అమెరికా క్యాపిటల్ భవనానికి శంకుస్థాపన చేసినది ఎవరు?
జవాబు: అమెరికా మొదటి అధ్యక్షుడు జార్జ్ వాషింగ్టన్, 1793 సెప్టెంబర్ 18న.
ప్రశ్న 4: ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’ మొదటి సంచిక ఏ సంవత్సరంలో ప్రచురితమైంది?
జవాబు: 1851 సెప్టెంబర్ 18న.
ప్రశ్న 5: అంతర్జాతీయ సమాన వేతన దినోత్సవం (International Equal Pay Day) ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?
జవాబు: సమాన పనికి లింగ వివక్ష లేకుండా సమాన వేతనం అందించే హక్కును ప్రోత్సహించడం.
ప్రశ్న 6: 1857 తిరుగుబాటులో ఆంగ్లేయులపై పోరాడి మరణించిన గోండ్ సామ్రాజ్య పాలకుడు ఎవరు?
జవాబు: రాజా శంకర్ షా (1857 సెప్టెంబర్ 18న అమరుడయ్యారు).
