చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 2, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 2 భారత చరిత్రలోనే కాకుండా ప్రపంచ చరిత్రలోనూ ఎంతో ప్రత్యేకమైన రోజు. భారత జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ, మాజీ ప్రధాని లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రిల జయంతి కావడం వల్ల ఈ రోజుకు విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ ఆర్టికల్‌లో అక్టోబర్ 2వ తేదీకి సంబంధించిన పూర్తి చారిత్రక అంశాలు, జననాలు, మరణాలు మరియు ముఖ్యమైన దినోత్సవాలను సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• అక్టోబర్ 2న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• అక్టోబర్ 2న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 అక్టోబర్ 2 ముఖ్యాంశాలు

• మహాత్మా గాంధీ జయంతి (1869): భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ గుజరాత్‌లోని పోర్‌బందర్‌లో జన్మించారు.
• లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి జయంతి (1904): “జై జవాన్ – జై కిసాన్” నినాదాన్ని ఇచ్చిన భారతదేశ రెండవ ప్రధాని లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి జననం.
• అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం: గాంధీజీ జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని ఐక్యరాజ్యసమితి అక్టోబర్ 2ను ప్రపంచ అహింసా దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.
• స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ ప్రారంభం (2014): దేశవ్యాప్తంగా పరిశుభ్రతను పెంపొందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్‌ను ప్రారంభించింది.

🗓️ అక్టోబర్ 2న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1535 – జాక్యూస్ కార్టైర్ హోచెలాగా సందర్శన

ఫ్రెంచ్ అన్వేషకుడు జాక్యూస్ కార్టైర్ తన కెనడా యాత్రలో భాగంగా సెయింట్ లారెన్స్ నది ద్వారా ప్రయాణించి హోచెలాగా (నేటి మాంట్రియల్) గ్రామాన్ని చేరుకున్నారు. అక్కడ ఉన్న పర్వతానికి ఆయన ‘మాంట్ రాయల్’ (Mount Royal) అని నామకరణం చేశారు. ఇది తదుపరి కాలంలో మాంట్రియల్ నగరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1844 – ‘ది క్రిసెంట్’ పత్రిక స్థాపన

మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భారతీయుని యాజమాన్యంలో వెలువడిన మొదటి పత్రిక ‘ది క్రిసెంట్’ను ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు గాజుల లక్ష్మీనర్సు శెట్టి ప్రారంభించారు. బ్రిటిష్ పాలనలో స్థానిక ప్రజల హక్కులు, సమస్యలపై పోరాడేందుకు ఈ పత్రిక దోహదపడింది.

1955 – ఇంటెగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (ICF) ప్రారంభం

తమిళనాడులోని చెన్నై సమీపంలో గల పెరంబూరులో ఇంటెగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీని అప్పటి ప్రధాని జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రారంభించారు. ఇది భారతీయ రైల్వేలకు సంబంధించి అతిపెద్ద రైలు పెట్టెల తయారీ కర్మాగారంగా నిలిచింది.

1961 – షిప్పింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (SCI) ఆవిర్భావం

ఈస్టర్న్ షిప్పింగ్ కార్పొరేషన్ మరియు వెస్టర్న్ షిప్పింగ్ కార్పొరేషన్లను విలీనం చేస్తూ ముంబై ప్రధాన కేంద్రంగా షిప్పింగ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా స్థాపించబడింది. ఇది భారత జాతీయ నావికా రవాణా రంగంలో కీలక మైలురాయిగా మారింది.

1966 – దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ (SCR) ఏర్పాటు

భారతీయ రైల్వే పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం సికింద్రాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పటి రైల్వే మంత్రి ఎస్.కె. పాటిల్ దీనిని ప్రారంభించారు. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక ప్రాంతాల రైల్వే అభివృద్ధికి ఇది ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. 

1971 – గాంధీ సదన్ జాతికి అంకితం

న్యూఢిల్లీలోని బిర్లా హౌస్‌ను (మహాత్మా గాంధీ మరణించిన ప్రదేశం) అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి వి.వి. గిరి ‘గాంధీ సదన్’ పేరుతో జాతీయ స్మారక చిహ్నంగా జాతికి అంకితం చేశారు. ఈ ప్రదేశం ప్రస్తుతం ‘గాంధీ స్మృతి’గా ప్రసిద్ధి చెందింది. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1972 – బొంబాయిలో మొదటి టెలివిజన్ స్టేషన్

న్యూఢిల్లీ తర్వాత భారతదేశంలో రెండవ దూరదర్శన్ టెలివిజన్ కేంద్రం బొంబాయిలో (నేటి ముంబై) ప్రారంభించబడింది. ఇది పశ్చిమ భారతంలో టెలివిజన్ ప్రసారాల యుగానికి నాంది పలికింది.

1985 – వరకట్న నిషేధ సవరణ చట్టం అమలు

భారతదేశంలో వరకట్న వేధింపులు, దురాచారాలను అరికట్టేందుకు మరింత కఠినమైన నిబంధనలతో కూడిన వరకట్న నిషేధ (సవరణ) చట్టం, 1984 అమలులోకి వచ్చింది.

2014 – స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ ప్రారంభం

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మహాత్మా గాంధీ జయంతి సందర్భంగా న్యూఢిల్లీలోని రాజ్‌ఘాట్ వద్ద ‘స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్’ జాతీయ పరిశుభ్రతా ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 2006: అణు సరఫరాదారుల బృందం (NSG) లో భారత్‌కు మద్దతు ఇస్తామని దక్షిణాఫ్రికా ప్రకటించింది.
• 2012: తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత నారా చంద్రబాబు నాయుడు అనంతపురం జిల్లా హిందూపూర్ వద్ద ‘వస్తున్నా మీకోసం’ పాదయాత్రను ప్రారంభించారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1906 – రాజా రవివర్మ: భారతీయ ఆధునిక చిత్రకళా పితామహుడు. పురాణ ఘట్టాలను, దేవతల రూపాలను తైలవర్ణ చిత్రాలుగా మలిచిన మహనీయుడు.
• 1961 – శ్రీరంగం నారాయణబాబు: ప్రముఖ తెలుగు అభ్యుదయ కవి, ‘రుధిరజ్యోతి’ కావ్యకర్త.
• 1975 – కె. కామరాజ్: తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ దిగ్గజ నాయకుడు, భారతరత్న గ్రహీత.
• 1982 – సి.డి. దేశ్‌ముఖ్: ఆర్‌బీఐ మొదటి భారతీయ గవర్నర్, భారత కేంద్ర మాజీ ఆర్థిక మంత్రి.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం (International Day of Non-Violence): 2007లో ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాంతి, సహనం, అహింసా విలువలను ప్రోత్సహించడమే దీని లక్ష్యం. 
• ప్రపంచ వ్యవసాయ జంతువుల దినోత్సవం (World Day for Farmed Animals): 1983లో ఫార్మ్ యానిమల్ హక్కుల ఉద్యమం ద్వారా ప్రారంభమైంది. వ్యవసాయం మరియు ఆహార ఉత్పత్తి కోసం ఉపయోగించే జంతువుల పట్ల క్రూరత్వాన్ని నిరసించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• మహాత్మా గాంధీకి ‘మహాత్మ’ అనే బిరుదును 1915లో రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ ఇచ్చారు.
• లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి 1965 భారత్-పాక్ యుద్ధ సమయంలో “జై జవాన్ – జై కిసాన్” అనే ప్రసిద్ధ నినాదాన్ని ఇచ్చారు.
• చెన్నైలోని ICF ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సంఖ్యలో రైలు కోచ్‌లను తయారుచేసే అతిపెద్ద రైల్వే కోచ్ ఫ్యాక్టరీ.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: ఐక్యరాజ్యసమితి అక్టోబర్ 2ను ఏ రోజుగా ప్రకటించింది?

జవాబు: ఐక్యరాజ్యసమితి 2007 నుండి అక్టోబర్ 2ను ‘అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం’గా జరుపుకుంటోంది.

ప్రశ్న 2: “జై జవాన్ – జై కిసాన్” నినాదాన్ని ఇచ్చింది ఎవరు?

జవాబు: భారతదేశ రెండవ ప్రధాని లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 3: స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

జవాబు: 2014 అక్టోబర్ 2న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు.

ప్రశ్న 4: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)కి మొదటి భారతీయ గవర్నర్ ఎవరు?

జవాబు: సర్ చింతామణి ద్వారకానాథ్ (సి.డి.) దేశ్‌ముఖ్.

ప్రశ్న 5: మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భారతీయుడి యాజమాన్యంలో వచ్చిన మొదటి పత్రిక ఏది?

జవాబు: గాజుల లక్ష్మీనర్సు శెట్టి 1844 అక్టోబర్ 2న ప్రారంభించిన ‘ది క్రిసెంట్’.

ప్రశ్న 6: దక్షిణ మధ్య రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

జవాబు: సికింద్రాబాద్ (1966 అక్టోబర్ 2న స్థాపించబడింది).

ప్రశ్న 7: రాజా రవివర్మ ఏ రంగానికి చెందిన ప్రముఖులు?

జవాబు: చిత్రకళ (ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళా పితామహుడు).

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 28: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు