చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 26: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 26, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 26 మానవ చరిత్రలో ఎన్నో ప్రాముఖ్యత కలిగిన రోజు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా రాజకీయ, శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక మరియు సామాజిక రంగాలలో విప్లవాత్మక మార్పులకు శ్రీకారం చుట్టిన అనేక సంఘటనలు ఈ తేదీన జరిగాయి. ఈ ఆర్టికల్ పోటీ పరీక్షలకు (UPSC, APPSC, TSPSC, SSC, Banking) సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు మరియు చరిత్ర ప్రేమికులకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన సమగ్ర సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• సెప్టెంబర్ 26న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 26న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 26 ముఖ్యాంశాలు

• CSIR సంస్థ స్థాపన (1942): భారతదేశపు ప్రముఖ పరిశోధనా సంస్థ CSIR (కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్) స్థాపన.
• డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ జననం (1932):  భారతదేశ మాజీ ప్రధాన మంత్రి, ఆర్థిక సంస్కరణల రూపశిల్పి డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ జననం.
• ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ జననం (1820): బెంగాలీ పునరుజ్జీవన కర్త, సంఘ సంస్కర్త ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ జననం.
• UN అణ్వాయుధాల నిర్మూలన దినోత్సవం: అంతర్జాతీయ అణ్వాయుధాల సంపూర్ణ నిర్మూలన దినోత్సవం నిర్వహణ.

🗓️ సెప్టెంబర్ 26న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1580 – సర్ ఫ్రాన్సిస్ డ్రేక్ ప్రపంచ యాత్ర పూర్తి

ఇంగ్లాండ్‌కు చెందిన నావికుడు సర్ ఫ్రాన్సిస్ డ్రేక్ తన ‘గోల్డెన్ హిండ్’ షిప్‌లో ప్రపంచాన్ని చుట్టివచ్చే ప్రయాణాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేసి ఇంగ్లాండ్ తీరానికి చేరుకున్నాడు. ప్రపంచాన్ని విజయవంతంగా చుట్టివచ్చిన రెండవ సముద్ర యాత్రికుడిగా ఆయన చరిత్రకెక్కాడు. ఈ యాత్ర గ్రేట్ బ్రిటన్ నావికా రంగానికి అంతర్జాతీయంగా గొప్ప గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది.

1942 – భారతదేశంలో CSIR ఆవిర్భావం

భారత ప్రభుత్వం కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR) ను ఢిల్లీ కేంద్రంగా స్థాపించింది. ఆర్కాట్ రామసామి ముదలియార్ మరియు శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ ల కృషి ఫలితంగా ఈ సంస్థ ఏర్పాటైంది. నేడు ఇది భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) సంస్థగా విరాజిల్లుతోంది.

1960 – అమెరికా చరిత్రలో తొలి ప్రెసిడెన్షియల్ టీవీ డిబేట్

అమెరికాధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ మరియు రిచర్డ్ నిక్సన్ మధ్య తొలిసారిగా ప్రత్యక్ష టెలివిజన్ సంభాషణ (Presidential Debate) జరిగింది. ఈ సంఘటన ఆధునిక రాజకీయాల్లో ప్రసార మాధ్యమాల పాత్రను శాశ్వతంగా మార్చివేసింది. టెలివిజన్ ప్రభావం వల్లనే కెన్నెడీ వైపు ఓటర్ల మొగ్గు పెరిగిందని విశ్లేషకులు భావిస్తారు.

1962 – ఉత్తర యెమెన్ గణతంత్ర ఆవిర్భావం (యెమెన్ విప్లవం)

యెమెన్‌లో రాచరిక పాలనకు ముగింపు పలుకుతూ సైనిక అధికారులు విప్లవం ద్వారా యెమెన్ అరబ్ రిపబ్లిక్‌ను ప్రకటించారు. ఈ చారిత్రక పరిణామం మధ్యప్రాచ్య రాజకీయాల్లో పెద్ద మార్పులకు దారితీసింది. ఈ రోజును యెమెన్ తన జాతీయ విప్లవ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుంది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1983 – సోవియట్ అణు హెచ్చరిక సంక్షోభం

శీతల యుద్ధ సమయంలో సోవియట్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ అధికారి స్టానిస్లావ్ పెట్రోవ్, కంప్యూటర్ చూపించిన అణు హెచ్చరికను సాంకేతిక లోపంగా గుర్తించి తిరస్కరించాడు. ఆయన తీసుకున్న తక్షణ నిర్ణయం మూడవ ప్రపంచ యుద్ధం మరియు సంభవించబోయే అణు విధ్వంసాన్ని నివారించింది. ప్రపంచ చరిత్రలో ఇది ఒక అత్యంత కీలక సంఘటన.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1902 – లెవీ స్ట్రాస్: జర్మన్-అమెరికన్ వ్యాపారవేత్త, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ‘జీన్స్’ దుస్తుల సంస్థ “Levi Strauss & Co.” స్థాపకుడు.
• 1947 – బంకుపల్లె మల్లయ్యశాస్త్రి: ప్రముఖ సంఘసంస్కర్త, పండితుడు; సంస్కృత రచనలను తెలుగులోకి అనువదించి విద్యావ్యాప్తికి కృషి చేశారు.
• 2008 – పాల్ న్యూమాన్: ఆస్కార్ అవార్డు గ్రహీత, అమెరికన్ నటుడు, చిత్ర దర్శకుడు మరియు ప్రముఖ మానవతావాది.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అణ్వాయుధాల సంపూర్ణ నిర్మూలన అంతర్జాతీయ దినోత్సవం (International Day for the Total Elimination of Nuclear Weapons): 2013లో ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ అసెంబ్లీ (UNGA) తీర్మానం ద్వారా ప్రకటించబడింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అణ్వాయుధాల వల్ల కలిగే ప్రమాదాలపై అవగాహన పెంచడం మరియు వాటి సంపూర్ణ నిర్మూలనకు కృషి చేయడం. గ్లోబల్ శాంతి మరియు అణ్వాయుధ రహిత ప్రపంచ నిర్మాణం కోసం యుఎన్ చేపట్టిన అత్యంత ముఖ్యమైన కార్యక్రమం.
• ప్రపంచ పర్యావరణ ఆరోగ్య దినోత్సవం (World Environmental Health Day): International Federation of Environmental Health (IFEH) ద్వారా 2011లో ప్రారంభించబడింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు మానవ ఆరోగ్యం మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని వివరించడం. కాలుష్య నియంత్రణ, పరిశుభ్రత మరియు ప్రజారోగ్య పరిరక్షణపై ప్రపంచ దృష్టిని సారిస్తుంది.
• ప్రపంచ గర్భనిరోధక దినోత్సవం (World Contraception Day): ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 26న నిర్వహిస్తారు. 2007లో అంతర్జాతీయ లైంగిక మరియు పునరుత్పత్తి ఆరోగ్య సంస్థలచే ప్రారంభించబడింది. కుటుంబ నియంత్రణ, సురక్షిత లైంగిక ఆరోగ్యం మరియు అవాంఛిత గర్భధారణ నివారణపై అవగాహన కలిగించడం.
• యూరోపియన్ భాషల దినోత్సవం (European Day of Languages): 2001లో కౌన్సిల్ ఆఫ్ యూరప్ ద్వారా స్థాపించబడింది. యూరప్‌లోని భాషా వైవిధ్యాన్ని రక్షించడం మరియు బహుభాషా సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడం. సాంస్కృతిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి భాష నేర్చుకోవడాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• ఈక్వెడార్ జాతీయ పతాక దినోత్సవం (Ecuador National Flag Day): 1860లో ఈక్వెడార్ పసుపు, నీలం, ఎరుపు రంగుల త్రివర్ణ పతాకాన్ని అధికారికంగా ఆమోదించిన సందర్భంగా జరుపుకుంటారు. జాతీయ పతాకం పట్ల గౌరవం, దేశభక్తిని పెంపొందించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ రికార్డు: మన్మోహన్ సింగ్ భారతదేశంలో ఆర్థిక మంత్రిగా (1991-1996) మరియు ప్రధానమంత్రిగా (2004-2014) రెండింటిలోనూ పనిచేసిన ఏకైక ఆర్బిఐ (RBI) గవర్నర్.
• ప్రపంచంలోనే తొలి టీవీ డిబేట్ ప్రభావం: 1960 సెప్టెంబర్ 26న కెన్నెడీ-నిక్సన్ డిబేట్‌ను రేడియోలో విన్నవారు నిక్సన్ గెలిచారని అనుకోగా, టీవీలో చూసినవారు కెన్నెడీ సంభాషణ శైలి మరియు రూపం చూసి ఆయన గెలిచారని భావించారు.
• జీన్స్ ఆవిష్కరణ: లెవీ స్ట్రాస్ గనుల్లో పనిచేసే కార్మికుల కోసం బలమైన కాన్వాస్ గుడ్డతో దుస్తులు తయారు చేయడంతో ‘జీన్స్’ ప్యాంట్ల విప్లవం ప్రారంభమైంది.
• ఒకే ఒక్క నిర్ణయం: 1983 సెప్టెంబర్ 26న సోవియట్ అధికారి స్టానిస్లావ్ పెట్రోవ్ తీసుకున్న ఒక్క వివేకవంతమైన నిర్ణయం వల్ల రాడార్ తప్పు హెచ్చరిక అణు యుద్ధంగా మారకుండా ఆగింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: భారతదేశంలో CSIR ఎప్పుడు స్థాపించబడింది? దీని మొదటి డైరెక్టర్ జనరల్ ఎవరు?

జవాబు: CSIR (కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్) 1942 సెప్టెంబర్ 26న స్థాపించబడింది. దీనికి మొదటి డైరెక్టర్ జనరల్‌గా శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ వ్యవహరించారు.

ప్రశ్న 2: వితంతు పునర్వివాహ చట్టం (1856) తీసుకురావడంలో కీలక పాత్ర పోషించిన సంఘ సంస్కర్త ఎవరు?

జవాబు: ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్. ఆయన సెప్టెంబర్ 26, 1820న జన్మించారు.

ప్రశ్న 3: అంతర్జాతీయ అణ్వాయుధాల సంపూర్ణ నిర్మూలన దినోత్సవాన్ని ఏ తేదీన జరుపుకుంటారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 26న ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 4: డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ భారత ప్రధానమంత్రిగా ఏ కాలంలో సేవలందించారు?

జవాబు: డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ 2004 మే నుండి 2014 మే వరకు వరుసగా రెండు పర్యాయాలు భారత ప్రధానమంత్రిగా సేవలందించారు.

ప్రశ్న5: ప్రపంచ పర్యావరణ ఆరోగ్య దినోత్సవాన్ని ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది?

జవాబు: International Federation of Environmental Health (IFEH) ద్వారా ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 26న నిర్వహించబడుతుంది.

ప్రశ్న 6: చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం గారు రచించిన ప్రసిద్ధ నాటకాల్లో కొన్ని ఏవి?

జవాబు: ‘గయోపాఖ్యానం’ (కీచక వధ), ‘ప్రసన్నయాదవము’ మొదలైనవి ఆయన ప్రసిద్ధ నాటకాలు.

ప్రశ్న 7: ప్రసిద్ధ ‘జీన్స్’ తయారీ సంస్థ Levi Strauss & Co. స్థాపకుడు ఎవరు?

జవాబు: లెవీ స్ట్రాస్.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 8: 1962 సెప్టెంబర్ 26న ఏ దేశంలో రాచరికం అంతమై రిపబ్లిక్ ఆవిర్భవించింది?

జవాబు: ఉత్తర యెమెన్ (యెమెన్ అరబ్ రిపబ్లిక్).