చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 21: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 21, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 21 ప్రపంచ మానవాళి చరిత్రలో ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన రోజు. అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం మరియు ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం వంటి అంతర్జాతీయ అవగాహనా దినాలు ఈ రోజే నిర్వహించబడతాయి. తెలుగు సాహిత్య ఆధునిక యుగానికి ఆద్యుడైన గురజాడ అప్పారావు జన్మదినంతో పాటు, ప్రపంచ సాంకేతిక, రాజకీయ, క్రీడా రంగాల్లో కీలక మలుపు తిరిగిన అనేక సంఘటనలకు సెప్టెంబర్ 21 వేదికగా నిలిచింది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• సెప్టెంబర్ 21న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 21న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 21 ముఖ్యాంశాలు

• శాంతి & ఆరోగ్యం: ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం మరియు ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవాల నిర్వహణ.
• తెలుగు సాహిత్య మైలురాయి: ఆధునిక తెలుగు కవిత్వ, నాటక పితామహుడు గురజాడ అప్పారావు జయంతి (1862).
• స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాలు: మాల్టా (1964), బెలిజ్ (1981), అర్మేనియా (1991) దేశాలు స్వాతంత్ర్యం పొందిన రోజు.
• సాంకేతిక విప్లవం: 2003లో నాసా ప్రయోగించిన ‘గెలీలియో’ వ్యోమనౌక బృహస్పతి గ్రహ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించి తన దౌత్యాన్ని ముగించింది.

🗓️ సెప్టెంబర్ 21న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1792 – ఫ్రాన్స్‌లో రాచరికం రద్దు మరియు ప్రథమ రిపబ్లిక్ ఆవిర్భావం

ఫ్రెంచ్ విప్లవం యొక్క అత్యున్నత ఘట్టంగా నేషనల్ కన్వెన్షన్ ఫ్రాన్స్‌లో శతాబ్దాలుగా వస్తున్న రాచరిక వ్యవస్థను అధికారికంగా రద్దు చేసింది. దీనితో ఫ్రాన్స్ మొదటి రిపబ్లిక్ (First French Republic) గా రూపాంతరం చెందింది. ఈ సంఘటన ఐరోపా రాజకీయ చిత్రపటాన్ని మరియు ప్రజాస్వామ్య సిద్ధాంతాలను శాశ్వతంగా మార్చివేసింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1937 – జె.ఆర్.ఆర్. టోల్కీన్ “ది హాబిట్” నవలా ప్రచురణ

ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల రచయిత జె.ఆర్.ఆర్. టోల్కీన్ రాసిన ఫాంటసీ నవల “ది హాబిట్” (The Hobbit) లండన్‌లో ప్రచురించబడింది. ప్రపంచ సాహిత్య చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిన “ది లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్” సిరీస్‌కు ఇది పునాదిగా నిలిచి, ఆధునిక ఫాంటసీ సాహిత్యానికి కొత్త దిశానిర్దేశం చేసింది.

1964 – బ్రిటన్ నుండి మాల్టాకు స్వాతంత్ర్యం

మధ్యధరా సముద్రంలో వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన మాల్టా ద్వీపదేశం వందల సంవత్సరాల బ్రిటిష్ పాలన నుండి అధికారికంగా స్వాతంత్ర్యం పొందింది. ఈ రోజును మాల్టా జాతీయ దినోత్సవంగా (Independence Day) జరుపుకుంటారు.

1981 – బెలిజ్ దేశానికి స్వాతంత్ర్యం

మధ్య అమెరికాలోని బెలిజ్ (పూర్వపు బ్రిటిష్ హోండురాస్) యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం సాధించింది. బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య క్షీణతలో మరియు మధ్య అమెరికా రాజకీయ చరిత్రలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం.

1991 – అర్మేనియా స్వాతంత్ర్య ప్రకటన

సోవియట్ యూనియన్ (USSR) విచ్ఛిన్నం అవుతున్న సమయంలో అర్మేనియా దేశం ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా సోవియట్ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకుంది. నవీన అర్మేనియా రిపబ్లిక్ ఆవిర్భావానికి ఇది పునాది.

1993 – రష్యా రాజ్యాంగ సంక్షోభం (Constitutional Crisis)

రష్యా అధ్యక్షుడు బోరిస్ యెల్ట్సిన్ దేశ పార్లమెంటును రద్దు చేయడంతో తీవ్ర రాజ్యాంగ సంక్షోభం తలెత్తింది. ఇది పార్లమెంట్ ప్రతిఘటనకు, అనంతరం రష్యన్ సైన్యం పార్లమెంట్ భవనంపై దాడి చేయడానికి దారితీసింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

2003 – నాసా ‘గెలీలియో’ ప్రయోగ ముగింపు

నాసా పంపిన ప్రసిద్ధ గెలీలియో వ్యోమనౌక బృహస్పతి (Jupiter) గ్రహ వాతావరణంలోకి దూసుకెళ్లి స్వయంచాలకంగా ధ్వంసమైంది. బృహస్పతి ఉపగ్రహమైన ‘యురోపా’పై జీవం ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, అక్కడ భూమి నుండి వెళ్లిన బ్యాక్టీరియా కలుషితం కాకుండా నిరోధించేందుకు నాసా ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.

2013 – కెన్యా నైరోబీ ‘వెస్ట్‌గేట్’ మాల్ ఉగ్రదాడి

కెన్యా రాజధాని నైరోబీలోని వెస్ట్‌గేట్ షాపింగ్ మాల్‌పై అల్-షబాబ్ ఉగ్రవాద సంస్థ జరిపిన దాడిలో 67 మంది అమాయకులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అంతర్జాతీయ భద్రత మరియు ఆఫ్రికాలో ఉగ్రవాద నిరోధక చర్యల ప్రాముఖ్యతను ఈ ఘటన ఎత్తిచూపింది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1942: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో ప్రముఖ బి-29 సూపర్ ఫోర్ట్రెస్ (B-29 Superfortress) బాంబర్ విమానం మొదటిసారిగా గగనతలంలోకి ఎగిరింది.
• 1972: ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడు ఫెర్డినాండ్ మార్కోస్ దేశవ్యాప్తంగా సైనిక పాలనను (Martial Law) విధిస్తూ ప్రకటన విడుదల చేశారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1743 – మహారాజా సవాయ్ జైసింగ్ II: అంబర్/జైపూర్ రాజు, గొప్ప ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, జైపూర్ నగరం మరియు ‘జంతర్ మంతర్’ ఖగోళ పరిశోధనా శాలల నిర్మాత.
• 1832 – సర్ వాల్టర్ స్కాట్ (Sir Walter Scott): ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన స్కాటిష్ చారిత్రక నవలా రచయిత (Ivanhoe, Rob Roy నవలల రచయిత).
• 1969 – స్వామి జ్ఞానానంద: ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన గొప్ప యోగీశ్వరుడు మరియు ప్రముఖ అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త (Nuclear Physicist).
• 1994 – రామకృష్ణ బజాజ్: భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, బజాజ్ గ్రూప్ మాజీ ఛైర్మన్.
• 2012 – కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ: నిజాం వ్యతిరేక పోరాట యోధుడు, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమకారుడు మరియు తొలి, మలిదశ తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమ నాయకుడు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం (International Day of Peace): ఐక్యరాజ్యసమితి 1981లో ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రకటించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాంతి, అహింస, యుద్ధ విరమణ సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేయడం దీని లక్ష్యం. 2001 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 21న జరుపుతున్నారు. ప్రతి ఏటా ఐరాస ప్రధాన కార్యాలయంలో ‘శాంతి గంట’ (Peace Bell) మోగించడంతో ఈ రోజు వేడుకలు ప్రారంభమవుతాయి.
• ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం (World Alzheimer’s Day): అల్జీమర్స్ డిసీజ్ ఇంటర్నేషనల్ (ADI) ద్వారా 1994లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మద్దతుతో ప్రారంభించబడింది. డిమెన్షియా (మతిమరుపు) మరియు అల్జీమర్స్ వ్యాధి పట్ల ప్రజల్లో ఉన్న అపోహలను తొలగించడం మరియు అవగాహన కల్పించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• జంతర్ మంతర్ సృష్టికర్త: జైపూర్ నగరాన్ని నిర్మించిన మహారాజా సవాయ్ జైసింగ్ II ఖగోళ శాస్త్రంపై ఉన్న ఆసక్తితో జైపూర్, ఢిల్లీ, ఉజ్జయిని, వారణాసి, మథుర లలో ఐదు భారీ ‘జంతర్ మంతర్’ ఖగోళ వేధశాలలను నిర్మించారు.
• కన్యాశుల్కం విప్లవం: 1892లో గురజాడ అప్పారావు రాసిన ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకం వ్యావహారిక తెలుగు భాషలో వచ్చిన మొదటి సంపూర్ణ నాటకం. బాల్య వివాహాలు, కన్యాశుల్కం వంటి దురాచారాలపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపింది.
• శాంతి గంట (Peace Bell): ఐక్యరాజ్యసమితిలో ప్రతి ఏటా అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం నాడు మోగించే ‘పీస్ బెల్’ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న 60 కంటే ఎక్కువ దేశాల పిల్లలు విరాళంగా ఇచ్చిన నాణేలను కరిగించి తయారుచేశారు.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఏ తేదీన జరుపుకుంటారు?

జవాబు: అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 21న జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న 2: ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికి పితామహుడిగా ఎవరిని పేర్కొంటారు? ఆయన జయంతి ఎప్పుడు?

జవాబు: గురజాడ అప్పారావు గారిని ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య పితామహుడిగా పేర్కొంటారు. ఆయన జయంతి సెప్టెంబర్ 21, 1862.

ప్రశ్న 3: ‘దేశమంటే మట్టి కాదోయ్… దేశమంటే మనుషులోయ్’ అనే ప్రసిద్ధి చెందిన గేయాన్ని ఎవరు రాశారు?

జవాబు: మహాకవి గురజాడ అప్పారావు గారు రాశారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 4: జైపూర్ నగరాన్ని మరియు జంతర్ మంతర్ ఖగోళ వేధశాలలను నిర్మించిన రాజు ఎవరు?

జవాబు: మహారాజా సవాయ్ జైసింగ్ II (మరణం: సెప్టెంబర్ 21, 1743).

ప్రశ్న 5: నాసా ప్రయోగించిన ‘గెలీలియో’ వ్యోమనౌక ఏ గ్రహ పరిశోధన కోసం ఉద్దేశించబడింది?

జవాబు: బృహస్పతి (Jupiter) గ్రహం మరియు దాని ఉపగ్రహాల పరిశోధన కోసం.

ప్రశ్న 6: ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

జవాబు: డిమెన్షియా మరియు అల్జీమర్స్ (మతిమరుపు) వ్యాధుల పట్ల సమాజంలో అవగాహన కల్పించడం మరియు వ్యాధిగ్రస్తులకు మద్దతుగా నిలవడం.

ప్రశ్న 7: తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించిన శ్రమజీవి, నిజాం వ్యతిరేక పోరాట యోధుడు కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ ఏ రోజున మరణించారు?

జవాబు: సెప్టెంబర్ 21, 2012 న మరణించారు.

ప్రశ్న 8: ఆస్ట్రేలియా 26వ ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసిన ఏ ప్రముఖ నాయకుడు సెప్టెంబర్ 21న జన్మించారు?

జవాబు: కెవిన్ రడ్ (Kevin Rudd – జననం: సెప్టెంబర్ 21, 1957).

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 9: మాల్టా దేశం ఏ సంవత్సరం బ్రిటన్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందింది?

జవాబు: 1964 సెప్టెంబర్ 21న స్వాతంత్ర్యం పొందింది.

ప్రశ్న 10: “ది హాబిట్” మరియు “ది లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్” ఫాంటసీ పుస్తకాల రచయిత ఎవరు?

జవాబు: జె.ఆర్.ఆర్. టోల్కీన్ (J.R.R. Tolkien).