చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 18, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 18 ప్రపంచ చరిత్రలో శాస్త్రం, రాజకీయం, అంతరిక్ష పరిశోధనలు, మహిళా హక్కులు, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం వంటి అనేక రంగాల్లో చిరస్మరణీయమైన సంఘటనలకు వేదికైంది. ముఖ్యంగా గుంటూరులో జరిగిన సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణ పరిశీలన సందర్భంగా హీలియం మూలకం తొలి గుర్తింపు, మహిళలకు ఓటు హక్కు కల్పించిన అమెరికా రాజ్యాంగ సవరణ, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్కు సంబంధించిన చారిత్రక పరిణామాలు ఈ తేదీకి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- ఆగస్టు 18న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- ఆగస్టు 18న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 ఆగస్టు 18 ముఖ్యాంశాలు
- హీలియం ఆవిష్కరణ (1868): గుంటూరులో సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాన్ని పరిశీలిస్తూ ఫ్రెంచ్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త పియరీ జూల్స్ జేసన్ హీలియం వాయువు ఉనికిని కనుగొన్నారు.
- నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అదృశ్యం/మరణం (1945): తైవాన్ విమాన ప్రమాదంలో నేతాజీ మరణించినట్లుగా భావిస్తున్న వివాదాస్పద చారిత్రక దినం.
- ఐఐటీ ఖరగ్పూర్ ప్రారంభం (1951): భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (IIT) పశ్చిమ బెంగాల్లోని ఖరగ్పూర్లో అధికారికంగా ప్రారంభమైంది.
🗓️ ఆగస్టు 18న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1868 – గుంటూరులో హీలియం వాయువు ఆవిష్కరణ
ఫ్రెంచ్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త పియరీ జూల్స్ జేసన్ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు నగరం నుండి సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాన్ని పరిశీలిస్తున్నప్పుడు, సూర్యుని వర్ణపటంలో (spectrum) ఒక వింతైన పసుపు రంగు గీతను గమనించారు. ఇది భూమిపై అప్పటివరకు తెలియని ఒక కొత్త మూలకమని, అదే ‘హీలియం’ అని నిర్ధారించారు. భూమిపై కనుగొనకముందే అంతరిక్షంలో గుర్తించిన తొలి రసాయన మూలకంగా హీలియం శాస్త్ర చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. భారతదేశ వేదికగా జరిగిన అత్యంత గొప్ప శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.
1945 – నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ తైవాన్ విమాన ప్రమాదం
భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ స్థాపకుడు నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ప్రయాణిస్తున్న విమానం తైవాన్లోని తైహోకు విమానాశ్రయం నుండి టేకాఫ్ అయిన కొద్దిసేపటికే ప్రమాదానికి గురైంది. ఈ ప్రమాదంలో ఆయన తీవ్రంగా గాయపడి మరణించారని జపాన్ ప్రభుత్వం ప్రకటించినప్పటికీ, ఈ అంశం ఇప్పటికీ భారత చరిత్రలో ఒక పెద్ద రహస్యంగా మరియు వివాదంగా మిగిలిపోయింది.
1951 – భారతదేశపు మొదటి ఐఐటీ (IIT Kharagpur) ప్రారంభం
భారతదేశంలో సాంకేతిక విద్యా విప్లవానికి నాంది పలుకుతూ, దేశంలోనే మొట్టమొదటి ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (IIT) పశ్చిమ బెంగాల్లోని ఖరగ్పూర్లో స్థాపించబడింది. నాటి కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ దీనిని అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1487: స్పెయిన్ రాజు ఫెర్డినాండ్ II సైన్యం మూర్స్ పాలకుల నుండి మలగా (Málaga) నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది.
- 1920: అమెరికా రాజ్యాంగానికి 19వ సవరణ ఆమోదం పొందింది, దీని ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా మహిళలకు ఓటు హక్కు లభించింది.
- 1958: వ్లాదిమిర్ నబోకోవ్ రాసిన వివాదాస్పద ప్రసిద్ధ నవల “లోలితా” అమెరికాలో ప్రచురితమైంది.
- 2008: పాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు పర్వేజ్ ముషారఫ్, పార్లమెంటులో ఇంపీచ్మెంట్ (అభిశంసన తీర్మానం) ఎదుర్కోలేక తన పదవికి రాజీనామా చేశారు.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1650 | సర్వాయి పాపన్న గౌడ్ | మొఘల్ సామ్రాజ్య నిరంకుశత్వానికి వ్యతిరేకంగా గెరిల్లా సైన్యాన్ని నిర్మించి పోరాడిన తెలంగాణ విప్లవ వీరుడు. |
| 1685 | బ్రూక్ టేలర్ | ప్రసిద్ధ బ్రిటీష్ గణిత శాస్త్రవేత్త. కలనగణితం (Calculus) లో ప్రాధాన్యత కలిగిన “టేలర్ థీరమ్” ను కనుగొన్నారు. |
| 1700 | పేష్వా బాజీరావ్ I | మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చెందిన అత్యంత పరాక్రమవంతుడైన 7వ పేష్వా. 41 యుద్ధాలలో ఓటమి ఎరుగని వీరుడు. |
| 1934 | గుల్జార్ (సంపూర్ణ సింగ్ కల్రా) | ప్రసిద్ధ భారతీయ కవి, గీత రచయిత, దర్శకుడు. ఆస్కార్, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే మరియు పద్మభూషణ్ గ్రహీత. |
| 1959 | నిర్మలా సీతారామన్ | భారతదేశపు మొదటి పూర్తికాల మహిళా రక్షణ మంత్రి మరియు మొదటి పూర్తికాల మహిళా ఆర్థిక శాఖ మంత్రి. |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: అమెరికా ఖండంలో జన్మించిన మొట్టమొదటి ఇంగ్లీష్ సంతతి శిశువు వర్జీనియా డేర్ (1587), బ్రిటన్ మాజీ ప్రధానమంత్రి; పార్లమెంటరీ సంస్కరణలకు కృషి చేసిన నాయకుడు లార్డ్ జాన్ రస్సెల్ (1792).
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1227 – చెంఘిజ్ ఖాన్: చరిత్రలోనే అతిపెద్ద సామ్రాజ్యాన్ని (మంగోల్ సామ్రాజ్యం) స్థాపించిన భయంకరమైన మంగోలియన్ యోధుడు, పాలకుడు.
- 1953 – మహారాణి ఆదిలక్ష్మిదేవమ్మ: మహబూబ్నగర్ జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ గద్వాల సంస్థానాన్ని పాలించిన విద్యాపోషకురాలు, పాలకురాలు.
- 1998 – ప్రొతిమా బేడి: భారతదేశపు ప్రముఖ ఒడిస్సీ నృత్యకారిణి మరియు బెంగళూరు సమీపంలోని ‘నృత్యగ్రామ్’ స్థాపకురాలు.
- 2018 – కోఫీ అన్నన్: ఘనా దేశానికి చెందిన ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) 7వ జనరల్ సెక్రటరీ, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- వరల్డ్ నెవర్ గివ్ అప్ డే (World Never Give Up Day): మూలం: మానసిక దృఢత్వాన్ని ప్రోత్సహించడానికి అంతర్జాతీయంగా ప్రారంభమైన దినోత్సవం. కష్ట సమయాల్లో అపజయాలకు లొంగిపోకుండా, లక్ష్యం వైపు పట్టుదలతో సాగాలని ప్రజలను ప్రేరేపించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
💡 మీకు తెలుసా?
- భూమిపై కంటే సూర్యుడిపైనే ముందు కనుగొన్నారు: హీలియం అనేది భూమిపై కంటే ముందుగా సూర్యుని వాతావరణంలో కనుగొనబడిన ఏకైక మూలకం. అందుకే గ్రీకు సూర్య దేవుడైన ‘హీలియోస్’ పేరు మీదుగా దీనికి ‘హీలియం’ అని పేరు పెట్టారు.
- అజేయ పేష్వా: పేష్వా బాజీరావ్ I తన జీవితంలో 41 ప్రధాన యుద్ధాలు చేయగా, ఒక్క యుద్ధంలో కూడా ఓడిపోలేదు. ఆయన సైనిక వ్యూహాలను నేటికీ రక్షణ అకాడమీలలో అధ్యయనం చేస్తారు.
- ఒకే ఒక్క ఓటు అమెరికా చరిత్రను మార్చివేసింది: 1920 ఆగస్టు 18న, మహిళలకు ఓటు వేసే రాజ్యాంగపరమైన హక్కును కల్పించే 19వ సవరణను ఆమోదించిన 36వ మరియు నిర్ణయాత్మక రాష్ట్రంగా అమెరికాలోని టెన్నెస్సీ నిలిచింది. టెన్నెస్సీ ప్రతినిధుల సభలో ఈ సవరణ కేవలం ఒక్క ఓటు తేడాతో (49–47) ఆమోదం పొందింది; ఇది అమెరికా చరిత్రలోనే అత్యంత హోరాహోరీగా సాగిన మరియు అత్యంత కీలకమైన శాసన నిర్ణయాలలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: హీలియం వాయువును 1868లో భారతదేశంలోని ఏ నగరంలో కనుగొన్నారు?
జవాబు: ఆగస్టు 18, 1868న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు నగరం నుండి సూర్యగ్రహణాన్ని పరిశీలిస్తున్నప్పుడు పియరీ జూల్స్ జేసన్ హీలియంను కనుగొన్నారు.
ప్రశ్న 2: భారతదేశంలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నూలజీ (IIT) ఏది?
జవాబు: పశ్చిమ బెంగాల్లోని ఐఐటీ ఖరగ్పూర్ (IIT Kharagpur) భారతదేశపు మొదటి ఐఐటీ. ఇది 1951 ఆగస్టు 18న ప్రారంభమైంది.
ప్రశ్న 3: ఏ ప్రసిద్ధ భారతీయ నాయకుడు 1945 ఆగస్టు 18న తైవాన్ విమాన ప్రమాదంలో మరణించినట్లు భావిస్తున్నారు?
జవాబు: నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్.
ప్రశ్న 4: భారతదేశ ప్రస్తుత మహిళా ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఎప్పుడు జన్మించారు?
జవాబు: ఆమె 1959 ఆగస్టు 18న తమిళనాడులోని మధురైలో జన్మించారు.
ప్రశ్న 5: ప్రసిద్ధ ‘టేలర్ సిద్ధాంతం’ (Taylor’s Theorem) కనుగొన్న బ్రూక్ టేలర్ ఏ దేశానికి చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త?
జవాబు: ఆయన బ్రిటన్ (యునైటెడ్ కింగ్డమ్) దేశానికి చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త.
ప్రశ్న 6: ఐక్యరాజ్యసమితి 7వ ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేసి, 2018 ఆగస్టు 18న మరణించిన నోబెల్ విజేత ఎవరు?
జవాబు: కోఫీ అన్నన్ (ఘనా దేశస్థుడు).
ప్రశ్న 7: తెలంగాణ చరిత్రలో మొఘలులకు వ్యతిరేకంగా గెరిల్లా పోరాటం చేసిన ఏ వీరుడి జయంతి ఆగస్టు 18న జరుపుకుంటారు?
జవాబు: సర్వాయి పాపన్న గౌడ్ (జననం: 1650 ఆగస్టు 18).
ప్రశ్న 8: అమెరికాలో మహిళలకు ఓటు హక్కు కల్పించిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
జవాబు: 19వ రాజ్యాంగ సవరణ (Nineteenth Amendment).
ప్రశ్న 9: అమెరికా భూభాగంలో జన్మించిన తొలి ఆంగ్ల శిశువు ఎవరు?
జవాబు: వర్జీనియా డేర్.