భారత రాజ్యాంగం ఒక ప్రవేశికతో ప్రారంభమవడం ప్రత్యేకత. అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రారంభించిన ఈ పద్ధతిని అనేక దేశాలు అనుసరిస్తున్నాయి.
Click here to Read the English version of this article.
ప్రవేశికలోనే రాజ్యాంగ ప్రధానాంశాలు, దేశ లక్ష్యాలు, పౌరుల హక్కులు స్పష్టంగా చెప్పబడ్డాయి. ప్రముఖ న్యాయవేత్త ఎన్.ఎ. పాల్కీవాలా దీనిని “రాజ్యాంగ గుర్తింపు పత్రం”గా అభివర్ణించారు.
డిసెంబర్ 13, 1946న జవహర్లాల్ నెహ్రూ రాజ్యాంగ పరిషత్లో ఈ లక్ష్యాలను, ఆశయాలను, తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టారు. తరువాత, 1947 జనవరి 22న రాజ్యాంగ పరిషత్ ఈ ప్రవేశికను అధికారికంగా ఆమోదించింది. ఈ లక్ష్యాలు, తీర్మానాలను భారత ప్రజలకు ఇచ్చిన పవిత్ర ప్రతిజ్ఞగా భావిస్తారు. 1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణలో మూడు పదాలు – సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత – జోడించబడ్డాయి.
రాజ్యాంగ ప్రవేశికకు అనేక ఇతర పేర్లు ఉన్నాయి:
రాజ్యాంగ పీఠిక,
రాజ్యాంగ ముందుమాట,
రాజ్యాంగ అవతారిక,
రాజ్యాంగ ఉపోద్ఘాతం,
రాజ్యాంగ భూమిక,
రాజ్యాంగ మూలతత్వం.
ఈ పేర్లు ప్రవేశికను వివిధ కోణాల నుండి అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడతాయి.
రాజ్యాంగ ప్రవేశిక స్వరూపము ప్రస్తుతము ఈ క్రింది విధముగా ఉంది:
“భారతదేశ ప్రజలమైన మేము, భారతదేశాన్ని సార్వభౌమ సామ్యవాద లౌకిక ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర వ్యవస్థగా తీర్చిదిద్దడానికి చిత్తశుద్ధిగా తీర్మానించి ప్రజలందరికి,
సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయాన్ని;
ఆలోచనలో, భావప్రకటనలో, విశ్వాసంలో, ఆరాధనలో స్వేచ్ఛను;
అందరికీ హోదాను, అవకాశాలను, పెంపొందించే సమానత్వాన్ని;
వ్యక్తి గౌరవాన్ని, జాతి ఐక్యతను మరియు సమగ్రతను నిర్ధారించే సౌభ్రాతృత్వాన్ని;
కలిగించడానికి మా రాజ్యాంగ సభలో 26 నవంబర్ 1949 నాడు ఈ రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించి, చట్టరూపం కల్పించి మాకు మేము సమర్పించుకుంటున్నాము.”
ప్రవేశికలో నాలుగు ప్రధాన అంశాలు ఉన్నాయి:
1. రాజ్యాంగ అధికారానికి మూలం: అధికారం ప్రజలచే ఏర్పడిందని స్పష్టం.
2. భారత రాజ్య స్వభావం: దేశాన్ని సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యంగా ప్రకటిస్తుంది.
3. రాజ్యం లక్ష్యాలు: న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం.
4. రాజ్యాంగం ఆమోదించిన తేదీ: 1949 నవంబర్ 26.
ప్రవేశికలోని ముఖ్య పదాలు – సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర, న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం – ప్రతి భారతీయుడికి గుర్తుచేస్తాయి: ఇది కేవలం ఒక ముందుమాట కాదు, దేశానికి దారిచూపే దీపిక. ప్రతి పదం ఒక వాగ్దానం, ప్రతి వాక్యం ఒక బాధ్యత.
📢 మీకు ప్రవేశికలో ఏ అంశం అత్యంత ఆసక్తికరంగా అనిపిస్తుంది?
💬 కామెంట్స్లో చెప్పండి, ఈ విలువైన సమాచారాన్ని మీ స్నేహితులతో షేర్ చేయండి!