చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 3, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబరు 3వ తేదీ ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎన్నో ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంఘటనలకు, ప్రముఖుల జనన మరణాలకు సాక్షిగా నిలిచింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభ ప్రకటన నుంచి అంతరిక్ష అన్వేషణలు, శాస్త్ర రంగాలు మరియు స్వతంత్ర పోరాటాల వరకు అనేక మైలురాళ్ళు ఈ రోజున నమోదయ్యాయి.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- సెప్టెంబర్ 3న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- సెప్టెంబర్ 3న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 సెప్టెంబర్ 3 ముఖ్యాంశాలు
- సంధి ఒప్పందం – పారిస్ ఒప్పందం (1783): పారిస్ సంధి (Treaty of Paris) సంతకంతో అమెరికా విప్లవాత్మక యుద్ధం (American Revolutionary War) అధికారికంగా ముగిసి, అమెరికా స్వాతంత్ర్యానికి అధికారిక గుర్తింపు లభించింది.
- రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం (1939): జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేసిన తర్వాత బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ దేశాలు జర్మనీపై యుద్ధం ప్రకటించడంతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
- కిరణ్ దేశాయ్ జననం (1971): ప్రముఖ భారతీయ-అమెరికన్ రచయిత్రి, బుకర్ ప్రైజ్ విజేత కిరణ్ దేశాయ్ జన్మించారు.
- నాసా ‘వైకింగ్ 2’ అంగారకుడిపై దిగుట (1976): నాసా ప్రయోగించిన ‘వైకింగ్ 2’ (Viking 2) వ్యోమనౌక అంగారకుడి (మార్స్) ఉపరితలంపై విజయవంతంగా దిగింది.
🗓️ సెప్టెంబర్ 3న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1783 – పారిస్ సంధి – అమెరికా స్వాతంత్ర్యానికి అధికారిక గుర్తింపు
1783 సెప్టెంబరు 3న గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రతినిధుల మధ్య పారిస్ సంధి సంతకమైంది. ఈ ఒప్పందంతో అమెరికా విప్లవాత్మక యుద్ధం ముగిసి, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాను ఒక స్వతంత్ర దేశంగా బ్రిటన్ అధికారికంగా గుర్తించింది. ఆధునిక ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు మూలస్తంభమైన యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆవిర్భావానికి ఇది అంతర్జాతీయ చట్టబద్ధతను కల్పించింది.
1831 – ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య కాశీయాత్ర ముగింపు
తెలుగు యాత్రా సాహిత్యానికి ఆద్యుడైన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య తన సుదీర్ఘ కాశీయాత్రను 1831 సెప్టెంబరు 3న ముగించారు. 1830 మే 18న ప్రారంభమైన ఈ యాత్ర 15 నెలల 15 రోజుల పాటు సాగింది. తన అనుభవాలను ‘కాశీయాత్రా చరిత్ర’ గ్రంథంగా నమోదు చేశారు. తెలుగులో వెలువడిన తొలి యాత్రా చరిత్ర గ్రంథంగా ఇది 19వ శతాబ్దపు సామాజిక, భౌగోళిక పరిస్థితులను వివరించే చారిత్రక ఆధారంగా నిలిచింది.
1939 – రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో కీలక మలుపు
నాజీ జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేసిన నేపథ్యంలో, బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాలు సెప్టెంబరు 3న జర్మనీపై యుద్ధం ప్రకటించాయి. బ్రిటీష్ ప్రధాని నెవిల్ ఛాంబర్లేన్ రేడియో ద్వారా ఈ ప్రకటన చేశారు. ఇది మానవాళి చరిత్రలోనే అతిపెద్ద మరియు విధ్వంసకరమైన రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి (1939-1945) నాంది పలికింది.
1971 – ఖతార్ దేశానికి స్వాతంత్ర్యం
ఖతార్ రాజ్యం బ్రిటీష్ రక్షిత ప్రాంత హోదా (British Protectorate) నుండి బయటపడి 1971 సెప్టెంబరు 3న సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం పొందింది. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఒక ప్రముఖ ఆర్థిక మరియు దౌత్య శక్తిగా ఖతార్ ఆవిర్భవించడానికి ఇది పునాది వేసింది.
1976 – నాసా ‘వైకింగ్ 2’ మార్స్ మిషన్ దిగుట
అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ నాసా పంపిన ‘వైకింగ్ 2’ (Viking 2) ల్యాండర్ అంగారక గ్రహం (మార్స్) యొక్క యుటోపియా ప్లానిషియా ప్రాంతంలో విజయవంతంగా దిగింది. మార్స్ ఉపరితలం యొక్క స్పష్టమైన వర్ణచిత్రాలను మరియు మృత్తికా విశేషణాలను పంపిన ప్రారంభ అంతరిక్ష మిషన్లలో ఇది ఒకటి.
2009 – ఆంధ్రప్రదేశ్ తాత్కాలిక ముఖ్యమంత్రిగా కొణిజేటి రోశయ్య ప్రమాణం
ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో అకాల మరణం చెందిన తర్వాత, 2009 సెప్టెంబరు 3న కొణిజేటి రోశయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. క్లిష్టమైన రాజకీయ మరియు పాలనా సమయంలో రోశయ్య రాష్ట్ర సారథ్యాన్ని చేపట్టారు.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 301: ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన రాజ్యాంగ రిపబ్లిక్ అయిన ‘శాన్ మారినో’ (San Marino) స్థాపించబడింది.
- 1943: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఇటలీ మిత్రరాజ్యాలతో రహస్య సంధి ఒప్పందంపై (Armistice of Cassibile) సంతకం చేసింది.
- 1950: నినో ఫారినా తొలి ‘ఫార్ములా వన్ వరల్డ్ డ్రైవర్స్ ఛాంపియన్షిప్’ గెలుచుకున్నారు.
- 1995: ఆన్లైన్ వేలం సంస్థ ‘eBay’ (ప్రారంభంలో ఎకోబే) స్థాపించబడింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1905 | కార్ల్ డేవిడ్ అండర్సన్ | అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త; పాజిట్రాన్ (Positron) ను కనుగొని 1936లో నోబెల్ బహుమతి పొందారు. |
| 1908 | జమలాపురం కేశవరావు | ‘హైదరాబాద్ సర్దార్’గా పేరుగాంచిన నిజాం వ్యతిరేక పోరాట యోధుడు. |
| 1935 | శరద్ అనంతరావు జోషి | రైతు నాయకుడు, షత్కారీ సంగథన్ వ్యవస్థాపకుడు మరియు మాజీ రాజ్యసభ సభ్యుడు. |
| 1940 | ప్యారేలాల్ రామ్ప్రసాద్ శర్మ | బాలీవుడ్ ప్రముఖ సంగీత జంట ‘లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్’లో ఒకరు. |
| 1952 | శక్తి కపూర్ | ప్రముఖ భారతీయ చలనచిత్ర నటుడు (హాస్య మరియు విలన్ పాత్రలు). |
| 1965 | కార్లోస్ ఇర్విన్ ఎస్టెవెజ్ (చార్లీ షీన్) | ప్రముఖ హాలీవుడ్ నటుడు. |
| 1971 | కిరణ్ దేశాయ్ | భారతీయ రచయిత్రి; ‘ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్’ నవలకు గాను 2006 బుకర్ ప్రైజ్ గ్రహీత. |
| 1974 | మల్లి మస్తాన్ బాబు | ఏపీకి చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పర్వతారోహకుడు; 7 ఖండాలలోని 7 అత్యున్నత శిఖరాలను వేగంగా అధిరోహించిన రికార్డు. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1987 – రమేష్ నాయుడు: ప్రముఖ తెలుగు చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు. ‘మేఘసందేశం’ చిత్రానికి గాను ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.
- 2011 – ముళ్ళపూడి హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్: ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త మరియు ‘ఆంధ్ర సుగర్స్’ సంస్థల వ్యవస్థాపకుడు. కోస్తాంధ్ర ప్రాంతంలో పారిశ్రామికాభివృద్ధికి మరియు ఉపాధి కల్పనకు విశేష కృషి చేశారు.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- జాతీయ ఆకాశహర్మ్యాల దినోత్సవం (National Skyscraper Day): ఆధునిక ఆకాశహర్మ్యాల (Skyscrapers) పితామహుడిగా భావించే వాస్తుశిల్పి లూయిస్ సుల్లివన్ (Louis Sullivan) జన్మదినం సందర్భంగా ఇది జరుపుకుంటారు. ఆర్కిటెక్చర్, ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలు మరియు పట్టణాభివృద్ధిని అభినందించడం.
- జాతీయ వెల్ష్ రేరెబిట్ డే (National Welsh Rarebit Day): సాంప్రదాయ బ్రిటీష్ ఆహార పదార్థమైన ‘వెల్ష్ రేరెబిట్’ (కరిగించిన చీజ్ వంటకం) గురించిన వినోదాత్మక దినోత్సవం. సంస్కృతి మరియు విభిన్న వంటకాల ప్రాముఖ్యతను చాటడం.
💡 మీకు తెలుసా?
- పాజిట్రాన్ ఆవిష్కరణ: 1932లో కార్ల్ డేవిడ్ అండర్సన్ ఎలక్ట్రాన్ యొక్క వ్యతిరేక కణమైన ‘పాజిట్రాన్’ను కనుగొన్నారు. ఇది సైన్స్లో ‘యాంటీ-మ్యాటర్’ (Antimatter) ఉనికికి మొదటి ప్రత్యక్ష నిరూపణ.
- 7 ఖండాల రికార్డు: ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన పర్వతారోహకుడు మల్లి మస్తాన్ బాబు 2006లో కేవలం 172 రోజుల్లో 7 ఖండాల్లోని 7 అత్యున్నత శిఖరాలను అధిరోహించి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించారు.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: పారిస్ సంధి (1783) యొక్క ప్రధాన ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
జవాబు: ఈ సంధి ద్వారా గ్రేట్ బ్రిటన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాను స్వతంత్ర దేశంగా అధికారికంగా గుర్తించింది మరియు అమెరికా విప్లవ యుద్ధం ముగిసింది.
ప్రశ్న 2: ఎలక్ట్రాన్ యొక్క వ్యతిరేక కణమైన ‘పాజిట్రాన్’ను కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
జవాబు: కార్ల్ డేవిడ్ అండర్సన్ (1905 సెప్టెంబరు 3న జన్మించారు). ఈ ఆవిష్కరణకు గాను ఆయనకు 1936లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
ప్రశ్న 3: తెలుగులో మొదటి యాత్రా గ్రంథంగా గుర్తింపు పొందిన పుస్తకం ఏది? దీని రచయిత ఎవరు?
జవాబు: ‘కాశీయాత్రా చరిత్ర’; దీని రచయిత ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య.
ప్రశ్న 4: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం అధికారికంగా ఎప్పుడు మరియు ఎలా ప్రారంభమైంది?
జవాబు: 1939 సెప్టెంబరు 3న జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేసిన తర్వాత బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దేశాలు జర్మనీపై యుద్ధం ప్రకటించడంతో ప్రారంభమైంది.
ప్రశ్న 5: నాసా యొక్క ‘వైకింగ్ 2’ మిషన్ ఏ గ్రహానికి సంబంధించింది?
జవాబు: అంగారక గ్రహం (మార్స్). ఇది 1976 సెప్టెంబరు 3న మార్స్ ఉపరితలంపై దిగింది.
ప్రశ్న 6: ‘ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్’ నవలకు గాను బుకర్ ప్రైజ్ సాధించిన భారతీయ రచయిత్రి ఎవరు?
జవాబు: కిరణ్ దేశాయ్ (జననం: సెప్టెంబరు 3, 1971).
ప్రశ్న 7: ఆంధ్రప్రదేశ్ చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు రమేష్ నాయుడు ఏ చిత్రానికి గాను జాతీయ పురస్కారాన్ని పొందారు?
జవాబు: ‘మేఘసందేశం’ (1982) చిత్రం.
ప్రశ్న 8: ‘హైదరాబాద్ సర్దార్’గా పిలువబడిన తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు ఎవరు?
జవాబు: జమలాపురం కేశవరావు (జననం: సెప్టెంబరు 3, 1908).
ప్రశ్న 9: ఖతార్ దేశం ఏ సంవత్సరం నుండి బ్రిటీష్ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందింది?
జవాబు: 1971 సెప్టెంబరు 3.
ప్రశ్న 10: జాతీయ ఆకాశహర్మ్యాల దినోత్సవం (National Skyscraper Day) ఎవరి జ్ఞాపకార్థం జరుపుకుంటారు?
జవాబు: ఆధునిక ఆకాశహర్మ్యాల పితామహుడైన వాస్తుశిల్పి లూయిస్ సుల్లివన్ జ్ఞాపకార్థం.
