చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 10: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 10, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 10 ప్రపంచ చరిత్రలో అనేక రాజకీయ, శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక మరియు అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యం గల సంఘటనలకు వేదికైంది. ఈ రోజున జరిగిన సంఘటనలు ప్రపంచ యుద్ధాల నుంచి ఐక్యరాజ్యసమితి విస్తరణ వరకు, అలాగే ప్రముఖ తెలుగు మరియు భారతీయ మహనీయుల జననాల వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 9: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• సెప్టెంబర్ 10న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 10న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 10 ముఖ్యాంశాలు

• కాన్‌స్టాంటినోపుల్ భారీ భూకంపం (1509): కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌ను(ప్రస్తుత ఇస్తాంబుల్) భారీ భూకంపం కుదిపేసింది. 
• రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో కెనడా ప్రవేశం (1939): కెనడా స్వతంత్ర నిర్ణయంతో జర్మనీపై యుద్ధం ప్రకటించి రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో ప్రవేశించింది. 
• అబేబే బికిలా ఒలింపిక్ స్వర్ణ పతకం (1960): అబేబే బికిలా ఒలింపిక్స్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించిన తొలి ఉప-సహారా ఆఫ్రికన్‌గా చరిత్ర సృష్టించాడు. 
• ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేరిన స్విట్జర్లాండ్ (2002): స్విట్జర్లాండ్ ఐక్యరాజ్యసమితిలో పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది. 
• లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ ప్రారంభం (2008): ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద శాస్త్రీయ ప్రయోగం అయిన లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ (LHC) ప్రారంభించబడింది.

🗓️ సెప్టెంబర్ 10న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1509 – కాన్స్టాంటినోపుల్ మహాభూకంపం

ఓటోమన్ సామ్రాజ్య రాజధాని కాన్‌స్టాంటినోపుల్ (ప్రస్తుత ఇస్తాంబుల్) నగరాన్ని రిక్టర్ స్కేలుపై దాదాపు 7.2 తీవ్రతతో భారీ భూకంపం వణికించింది. దీనిని అప్పట్లో “మైనర్ జడ్జ్‌మెంట్ డే” (Lesser Judgment Day) అని పిలిచారు. వేలాదిమంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, నగర గోడలు మరియు అనేక చారిత్రక భవనాలు నేలమట్టమయ్యాయి.

1939 – కెనడా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ప్రవేశం

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన వారం తరువాత, కెనడా పార్లమెంట్ ఆమోదంతో జర్మనీపై అధికారికంగా యుద్ధం ప్రకటించింది. బ్రిటన్ నిర్ణయాన్ని స్వయంగా అనుసరించడం కాకుండా స్వతంత్ర దేశంగా తీసుకున్న తొలి యుద్ధ నిర్ణయం ఇదే. ఇది కెనడా అంతర్జాతీయ స్వతంత్రతను ప్రతిబింబించింది. 

1960 – అబేబే బికిలా చరిత్ర సృష్టించాడు

రోమ్ ఒలింపిక్స్ మారథాన్‌లో ఎథియోపియాకు చెందిన అబేబే బికిలా షూస్ లేకుండా పరుగెత్తి స్వర్ణ పతకం గెలిచాడు. ఒలింపిక్స్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించిన తొలి ఉప-సహారా ఆఫ్రికన్ క్రీడాకారుడిగా చరిత్రలో నిలిచాడు.

1974 – గినియా-బిస్సావు స్వాతంత్ర్యం

పోర్చుగల్ పాలన నుంచి పశ్చిమ ఆఫ్రికా దేశమైన గినియా-బిస్సావు అధికారికంగా స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందింది. ఆఫ్రికాలోని కాలనీల విముక్తి పోరాటాలలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 8: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

2002 – ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేరిన స్విట్జర్లాండ్

శతాబ్దాలుగా తటస్థ విధానాన్ని (Neutrality) పాటించిన స్విట్జర్లాండ్, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (Referendum) అనంతరం ఐక్యరాజ్యసమితిలో 190వ పూర్తిస్థాయి సభ్యదేశంగా చేరింది. ఇది దేశ విదేశాంగ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.

2008 – లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్ ప్రారంభం

సెర్న్ (CERN) సంస్థ నిర్మించిన ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద కణ భౌతిక శాస్త్ర ప్రయోగం అయిన Large Hadron Collider (LHC) తొలిసారిగా శక్తివంతంగా ప్రారంభించబడింది. విశ్వ నిర్మాణ రహస్యాలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఇది ఒక గొప్ప శాస్త్రీయ ముందడుగు.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1919: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిశాక ఆస్ట్రియాతో మిత్రదేశాలు ‘సెయింట్-గెర్మమైన్-ఎన్-లే’ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.
• 1943: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మన్ దళాలు రోమ్ నగరాన్ని ఆక్రమించాయి.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1944 – సర్దార్ దండు నారాయణ రాజు: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలు శిక్ష అనుభవిస్తూ ప్రాణాలు విడిచారు.
• 1985 – చాకలి ఐలమ్మ (చిట్యాల ఐలమ్మ): తెలంగాణ సాయుధ పోరాట వీరవనిత. నజాం నిరంకుశత్వానికి, భూస్వామ్య విధానానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన విప్లవ శక్తి.
• 2022 – బి. బి. లాల్ (బ్రజ్ బాసీ లాల్): ప్రముఖ భారతీయ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, ASI మాజీ డైరెక్టర్ జనరల్, పద్మవిభూషణ్ గ్రహీత.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం (World Suicide Prevention Day): 2003లో ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ సూసైడ్ ప్రివెన్షన్ (IASP) మరియు WHO సంయుక్తంగా ప్రారంభించాయి. మానసిక ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచడం మరియు ఆత్మహత్యలను నివారించడానికి ప్రపంచవ్యాప్త చర్యలను ప్రోత్సహించడం. ఆత్మహత్య ఆలోచనలతో బాధపడేవారికి సహాయం అందించడం మరియు సమాజంలో ఉన్న అపోహలను తొలగించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• సి.ఆర్. రావు సాధన: ప్రసిద్ధ సంఖ్యాశాస్త్రవేత్త సి.ఆర్. రావు ప్రతిపాదించిన ‘క్రామర్-రావు బౌండ్’ (Cramér–Rao bound) మరియు ‘రావు-బ్లాక్‌వెల్ థియరమ్’ సంఖ్యాశాస్త్రంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చాయి.
• స్విట్జర్లాండ్ తటస్థత: ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయం జెనీవాలో ఉన్నప్పటికీ, స్విట్జర్లాండ్ 2002 వరకు యుఎన్ పూర్తి సభ్యత్వం తీసుకోలేదు.
• జ్ఞానపీఠ పురస్కారం: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రాసిన ‘రామాయణ కల్పవృక్షం’ గ్రంథానికి 1970లో తెలుగు భాషలో తొలి జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం లభించింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: తెలుగులో తొలి జ్ఞానపీఠ పురస్కారం పొందిన కవి ఎవరు?

జవాబు: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ (1970లో ఆయన రాసిన ‘రామాయణ కల్పవృక్షం’ కావ్యానికి).

ప్రశ్న 2: ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవాన్ని ఏ రోజున నిర్వహిస్తారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 10వ తేదీన.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 7: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 3: ఐక్యరాజ్యసమితిలో స్విట్జర్లాండ్ ఏ సంవత్సరంలో పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది?

జవాబు: 2002 సెప్టెంబర్ 10న.

ప్రశ్న 4: పండిట్ గోవింద్ వల్లభ్ పంత్ ఏ రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు?

జవాబు: ఉత్తర ప్రదేశ్.

ప్రశ్న 5: చర్మ సాంకేతిక రంగానికి విశేష సేవలు అందించిన ఏ ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త సెప్టెంబర్ 10న జన్మించారు?

జవాబు: డాక్టర్ యలవర్తి నాయుడమ్మ.

ప్రశ్న 6: తెలంగాణ సాయుధ పోరాట వీరవనిత చాకలి ఐలమ్మ వర్ధంతి ఏ రోజున?

జవాబు: సెప్టెంబర్ 10 (1985).

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 6: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 7: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రాథమిక కణ త్వరణకం ‘లార్జ్ హాడ్రాన్ కొలైడర్’ (LHC) ఎప్పుడు ప్రారంభించబడింది?

జవాబు: 2008 సెప్టెంబర్ 10న.

ప్రశ్న 8: ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు వడ్డాది పాపయ్య ఏ పత్రిక ద్వారా బాగా ప్రాచుర్యం పొందారు?

జవాబు: చందమామ మాసపత్రిక.