చరిత్రలో ఈరోజు —  ఆగస్టు 26: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 26, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 26 మానవ చరిత్రలో ఎన్నో కీలక పరిణామాలకు, విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణలకు మరియు సామాజిక మార్పులకు వేదికగా నిలిచింది. ప్రపంచ రసాయన శాస్త్ర విప్లవం నుండి భారతదేశపు విద్యా రంగంలో సంస్కరణల వరకు అనేక చారిత్రాత్మక ఘట్టాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు మరియు సమాచార ప్రేమికులకు ఆగస్టు 26 విశేష ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• ఆగస్టు 26న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• ఆగస్టు 26న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 ఆగస్టు 26 ముఖ్యాంశాలు

• మానవ హక్కుల ప్రకటన (1789): ఫ్రాన్స్ జాతీయ అసెంబ్లీ చారిత్రాత్మక “మానవ మరియు పౌరుల హక్కుల ప్రకటన” (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) ని ఆమోదించింది.
• మదర్ థెరీసా జననం (1910): నిరుపేదలకు, బాధితులకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేసి నోబెల్ శాంతి బహుమతి పొందిన మానవతావాది మదర్ థెరీసా జన్మదినం.
• మహిళల ఓటు హక్కు అమలు (1920): అమెరికాలో మహిళలకు ఓటు హక్కు రాజ్యాంగబద్ధంగా అమలులోకి వచ్చింది. 
• భారతదేశపు మొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం (1982): దూరవిద్యను సామాన్యులకు చేరువ చేస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం (ప్రస్తుతం డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం) హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభించబడింది.
• ప్రజారాజ్యం పార్టీ ఆవిర్భావం (2008): ప్రముఖ తెలుగు నటుడు చిరంజీవి తిరుపతిలో జరిగిన భారీ బహిరంగ సభలో ‘ప్రజారాజ్యం’ రాజకీయ పార్టీని అధికారికంగా స్థాపించారు.

🗓️ ఆగస్టు 26న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1303 – అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ చిత్తోర్‌ను ఆక్రమించుట

ఢిల్లీ సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ తీవ్ర ముట్టడి తర్వాత మేవార్ రాజధాని చిత్తోర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ ఘట్టం రాజ్‌పుత్ చరిత్రలో ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగినది, రత్నసింహుని రాణి పద్మిని ఇతర మహిళలతో కలసి జోహార్ (ఆత్మబలిదానం)కు పాల్పడిందని కథనాలు పేర్కొంటాయి. ఉత్తర భారతదేశంలో ఖిల్జీ సామ్రాజ్య విస్తరణకు మరియు రాజ్‌పుత్ నిరోధక పోరాటాలకు ఇది ఒక ప్రధాన ఘట్టం.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 10: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1789 – మానవ మరియు పౌరుల హక్కుల ప్రకటన (ఫ్రెంచ్ విప్లవం)

ఫ్రెంచ్ విప్లవం సమయంలో ఫ్రాన్స్ నేషనల్ కాన్స్టిట్యూయంట్ అసెంబ్లీ “మానవ మరియు పౌరుల హక్కుల ప్రకటన” (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen)ను ఆమోదించింది. స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌదర్యభావం అనే మూలసూత్రాలను ఇది ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది. ఆధునిక ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కులు మరియు ప్రపంచ రాజ్యాంగ రచనలకు ఇది పునాదిగా నిలిచింది.

1920 – అమెరికాలో మహిళలకు ఓటు హక్కు (19వ రాజ్యాంగ సవరణ)

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల రాజ్యాంగంలో 19వ సవరణ అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది. దీని ద్వారా అమెరికన్ మహిళలకు సార్వత్రిక ఓటు హక్కు లభించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళా సమానత్వం మరియు ఓటు హక్కు ఉద్యమాలకు ఇది ఒక చారిత్రాత్మక విజయం.

1972 – మ్యూనిచ్ సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ ప్రారంభం

జర్మనీలోని మ్యూనిచ్ నగరం 20వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలకు ఆతిథ్యమిచ్చింది. ఈ క్రీడలలో భారతదేశం హాకీలో కాంస్య పతకాన్ని సాధించింది. క్రీడా చరిత్రలో ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఈ ఒలింపిక్స్, తరువాత కాలంలో చోటుచేసుకున్న మ్యూనిచ్ తీవ్రవాద దాడి ఘటన వల్ల వార్తల్లో నిలిచింది.

1982 – భారతదేశపు మొదటి ఓపెన్ యూనివర్సిటీ ప్రారంభం

భారతదేశంలో మొట్టమొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం “ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం” (ప్రస్తుతం డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం) హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభించబడింది. భారతదేశంలో దూరవిద్య (Distance Education) రంగానికి పునాది వేసి, ఉన్నత విద్యను సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చింది.

2008 – ప్రజారాజ్యం పార్టీ స్థాపన

తెలుగు సినీ ప్రముఖుడు చిరంజీవి తిరుపతిలో భారీ బహిరంగ సభ ద్వారా “ప్రజారాజ్యం” అనే రాజకీయ పార్టీని అధికారికంగా స్థాపించారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రాంతీయ సమీకరణలను, మూడో ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయాన్ని ప్రభావితం చేసిన పరిణామం.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 9: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1071: మంజికర్ట్ యుద్ధంలో బైజంటైన్ సామ్రాజ్యాన్ని ఓడించిన సెల్జుక్ తురుకులు.
• 1883: ఇండోనేషియాలో క్రాకటోవా అగ్నిపర్వతం అత్యంత తీవ్రంగా బద్దలై, భారీ సునామీకి దారితీసింది.
• 1978: అల్బినో లూచియాని పోప్ జాన్ పాల్-Iగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయన కేవలం 33 రోజులపాటు మాత్రమే పోప్‌గా కొనసాగడం విశేషం. 

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం (1920) – ప్రముఖ తెలుగు కవి, రచయిత మరియు పాత్రికేయుడు, వాడపల్లి వెంకటేశ్వరరావు (1963) – విదేశాంగ అధికారి (దౌత్యవేత్త); వీరత్వానికి గాను ‘కీర్తి చక్ర’ (మరణానంతరం) పొందిన తొలి సైనికేతర పౌరుడు, సౌందర్య రాజేష్ (1968) – ప్రముఖ మహిళా పారిశ్రామికవేత్త, ‘అవతార్ గ్రూప్’ వ్యవస్థాపకురాలు.

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1910 – విలియం జేమ్స్: ‘ఆధునిక మనస్తత్వ శాస్త్ర పితామహుడు’ (అమెరికా); ప్రాగ్‌మాటిజమ్ సిద్ధాంతకర్త.
• 1974 – చార్లెస్ లిండ్‌బర్గ్: అట్లాంటిక్ మహాసముద్రాన్ని ఒంటరిగా, నాన్-స్టాప్‌గా దాటిన తొలి విమాన చోధకుడు (1927).

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• మహిళా సమానత్వ దినోత్సవం (Women’s Equality Day): 1920 ఆగస్టు 26న అమెరికా రాజ్యాంగంలో 19వ సవరణ ద్వారా మహిళలకు ఓటు హక్కు కల్పించిన రోజును పురస్కరించుకుని 1973లో అమెరికా కాంగ్రెస్ దీనిని అధికారికంగా గుర్తించింది.లింగ సమానత్వం, మహిళ సాధికారత మరియు రాజకీయ, సామాజిక రంగాలలో మహిళల హక్కులపై అవగాహన పెంచడం దీని ఉద్దేశం.
• అంతర్జాతీయ కుక్కల దినోత్సవం (International Dog Day): 2004లో పెంపుడు జంతువుల సంక్షేమ నిపుణురాలు కొలీన్ పేజ్ ద్వారా ప్రారంభించబడింది. మానవ జీవితంలో వీధి మరియు పెంపుడు కుక్కల పాత్రను గుర్తించడం, వాటి దత్తతను ప్రోత్సహించడం మరియు జంతువులపై హింసను అరికట్టడంపై అవగాహన తెస్తుంది.

💡 మీకు తెలుసా?

• రసాయన శాస్త్ర నామకరణం: ఆక్సిజన్, హైడ్రోజన్ అనే పేర్లు పెట్టిన ఆంటోనీ లావోయిజర్, ద్రవ్య నిత్యత్వ నియమాన్ని (Law of Conservation of Mass) కూడా నిరూపించారు.
• ఓరల్ పోలియో చుక్కలు: డాక్టర్ ఆల్బర్ట్ సాబిన్ తాను కనుగొన్న పోలియో చుక్కల మందుకు పేటెంట్ తీసుకోలేదు; ప్రపంచంలోని పిల్లలందరికీ చౌకగా వైద్యం అందాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన పేటెంట్ హక్కులను త్యాగం చేశారు.
• ఓపెన్ యూనివర్సిటీ రికార్డు: హైదరాబాద్‌లోని బి.ఆర్. అంబేద్కర్ విశ్వవిద్యాలయం ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం చట్టం 1982’ ద్వారా ఏర్పడి, దేశంలోనే దూరవిద్యకు మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
• తొలి నాన్-మిలిటరీ కీర్తి చక్ర: విదేశాంగ శాఖ అధికారి వాడపల్లి వెంకటేశ్వరరావు కాబూల్ (ఆఫ్ఘనిస్తాన్) లోని భారత రాయబార కార్యాలయంపై జరిగిన ఉగ్రదాడిలో వీరమరణం పొంది, ‘కీర్తి చక్ర’ సాధించిన తొలి పౌరుడిగా నిలిచారు.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: భారతదేశంలో మొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం ఎప్పుడు, ఎక్కడ ప్రారంభించబడింది?

జవాబు: భారతదేశంలో మొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం 1982 ఆగస్టు 26న హైదరాబాద్‌లో ప్రారంభించబడింది. దీనిని మొదట ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం’ అని, తరువాత ‘డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం’ అని పేరు మార్చారు.

ప్రశ్న 2: మహిళా సమానత్వ దినోత్సవాన్ని ఆగస్టు 26న ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: 1920 ఆగస్టు 26న అమెరికా రాజ్యాంగంలోని 19వ సవరణ ద్వారా మహిళలకు ఓటు హక్కు లభించింది. ఈ చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి గుర్తుగా ఆగస్టు 26ను ‘మహిళా సమానత్వ దినోత్సవం’గా జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న 3: ‘ఆధునిక రసాయన శాస్త్ర పితామహుడు’ అని ఎవరిని అంటారు?

జవాబు: ఆంటోనీ లావోయిజర్ (Antoine Lavoisier) ను ఆధునిక రసాయన శాస్త్ర పితామహుడు అంటారు.

ప్రశ్న 4: నోటి ద్వారా వేసే పోలియో చుక్కల మందు (OPV) ని ఎవరు కనుగొన్నారు?

జవాబు: డాక్టర్ ఆల్బర్ట్ బ్రూస్ సాబిన్ (Albert Sabin) ఓరల్ పోలియో వ్యాక్సిన్ కనుగొన్నారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 8: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 5: మదర్ థెరీసాకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి ఏ సంవత్సరంలో లభించింది?

జవాబు: మదర్ థెరీసాకు 1979లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి మరియు 1980లో భారతరత్న పురస్కారం లభించాయి. ఆమె 1910 ఆగస్టు 26న జన్మించారు.

ప్రశ్న 6: ఫ్రెంచ్ విప్లవంలో ‘మానవ మరియు పౌరుల హక్కుల ప్రకటన’ ఏ తేదీన ఆమోదించబడింది?

జవాబు: 1789 ఆగస్టు 26న ఫ్రాన్స్ నేషనల్ కాన్స్టిట్యూయంట్ అసెంబ్లీ ఈ ప్రకటనను ఆమోదించింది.

ప్రశ్న 7: సైనికేతర పౌరుడిగా (Non-military civilian) కీర్తి చక్ర పురస్కారం పొందిన తొలి వ్యక్తి ఎవరు?

జవాబు: భారత దౌత్యవేత్త వాడపల్లి వెంకటేశ్వరరావు.

ప్రశ్న 8: 1972 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు ఎక్కడ జరిగాయి?

జవాబు: జర్మనీలోని మ్యూనిచ్ నగరంలో 1972 ఆగస్టు 26న ప్రారంభమయ్యాయి.

ప్రశ్న 9. International Dog Day ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 26న.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 7: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు