చివరిగా నవీకరణ: ఆగస్టు 23, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – ఆగస్టు 23 చరిత్రలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన రోజులలో ఒకటి. ప్రపంచ చరిత్రలో సంభవించిన ముఖ్య రాజకీయ, విజ్ఞాన, మరియు సామాజిక పరిణామాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. ముఖ్యంగా భారతదేశ అంతరిక్ష పరిశోధనారంగంలో చంద్రయాన్-3 విజయం ద్వారా ఇది ఒక సువర్ణాక్షరాల అధ్యాయంగా నిలిచింది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- ఆగస్టు 23న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- ఆగస్టు 23న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 ఆగస్టు 23 ముఖ్యాంశాలు
- చంద్రయాన్-3 విజయం (2023): భారతదేశం చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువంపై విక్రమ్ ల్యాండర్ను విజయవంతంగా సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ చేసి, ఈ ఘనత సాధించిన ప్రపంచంలోనే మొదటి దేశంగా నిలిచింది.
- జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవం (India): చంద్రయాన్-3 ల్యాండింగ్ జ్ఞాపకార్థం ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 23ను భారత్ ‘జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవం’గా ప్రకటించింది.
- మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందం (1939): రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు సోవియట్ యూనియన్ మరియు నాజీ జర్మనీల మధ్య చారిత్రాత్మక నాన్-అగ్రెషన్ ఒప్పందం కుదిరింది.
- ఆంధ్రా కేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం జననం (1872): ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు జన్మదినం.
🗓️ ఆగస్టు 23న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1305 – విలియం వాలెస్ ఉరితీత
స్కాట్లాండ్ స్వాతంత్ర్య పోరాట వీరుడు, నాయకుడు విలియం వాలెస్ ఇంగ్లాండ్ రాజు ఎడ్వర్డ్ I కి వ్యతిరేకంగా పోరాడి ఓడిపోయాక, లండన్లో దేశద్రోహం మోపబడి దారుణంగా ఉరితీతకు గురయ్యాడు. స్కాటిష్ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి వాలెస్ ఒక గొప్ప అమరుడిగా మరియు జాతీయ ప్రతీకగా నిలిచారు.
1939 – మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ నాన్-అగ్రెషన్ ఒప్పందం
నాజీ జర్మనీ మరియు సోవియట్ యూనియన్ ఒకదానిపై ఒకటి దాడి చేసుకోకూడదని ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి. ఈ ఒప్పందంలోని రహస్య నిబంధన ప్రకారం పోలాండ్ను రెండు దేశాలు పంచుకున్నాయి. దీని ఫలితంగా కొద్ది రోజుల్లోనే రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
1944 – రుమేనియా మిత్రపక్షాల వైపు మారడం
రుమేనియా రాజు మైఖేల్ I, అక్షరాజ్యాల (Axis powers) కూటమికి అనుకూలంగా ఉన్న సైనిక నాయకుడు అయాన్ ఆంటోనెస్కూను పదవి నుంచి తొలగించి, మిత్రపక్షాల (Allies) వైపు చేరారు. తూర్పు ఐరోపాలో నాజీ జర్మనీ రక్షణ వ్యవస్థ క్షీణించడానికి ఇది కీలక మలుపుగా మారింది.
1966 – చంద్రుని కక్ష్య నుండి భూమి మొదటి ఛాయాచిత్రం
అమెరికా పంపిన లూనార్ ఆర్బిటర్ 1 (Lunar Orbiter 1) వ్యోమనౌక చంద్రుని కక్ష్య నుండి భూమి యొక్క మొట్టమొదటి ఛాయాచిత్రాన్ని తీసి పంపింది. అంతరిక్ష అన్వేషణ చరిత్రలో మరియు ఫోటోగ్రఫీ రంగంలో ఇది ఒక విప్లవాత్మక మైలురాయి.
1990 – అర్మేనియా స్వాతంత్ర్య ప్రకటన
సోవియట్ యూనియన్ క్షీణిస్తున్న సమయంలో అర్మేనియా తానొక స్వతంత్ర రాజ్యంగా ప్రకటించుకుంది. సోవియట్ యూనియన్ విచ్ఛిన్నానికి ఇది మరింత వేగం పెంచిన ఘట్టం.
2023 – చంద్రయాన్-3 చారిత్రాత్మక ల్యాండింగ్
భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) ప్రయోగించిన చంద్రయాన్-3కి చెందిన విక్రమ్ ల్యాండర్ చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతంలో సురక్షితంగా ల్యాండ్ అయింది. చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువంపై వ్యోమనౌకను దింపిన ప్రపంచంలోనే మొదటి దేశంగా భారతదేశం చరిత్ర సృష్టించింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1799: ఈజిప్టు దాడి తర్వాత నెపోలియన్ బోనపార్టే ఫ్రాన్స్కు తిరిగి బయలుదేరాడు.
- 1914: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో జర్మనీపై జపాన్ యుద్ధం ప్రకటించింది.
- 1942: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో అత్యంత రక్తాసిక్తమైన ‘స్టాలిన్గ్రాడ్ యుద్ధం’ ప్రారంభమైంది.
- 1989: బాల్టిక్ మార్గం (Baltic Way) మానవ హారంలో ఎస్టోనియా, లాత్వియా, లిథువేనియాలకు చెందిన 20 లక్షల మంది పాల్గొని సోవియట్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలిపారు.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1872 | టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు | స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి, ‘ఆంధ్రా కేసరి’ బిరుదాంకితుడు. |
| 1918 | అన్నా మణి | ప్రముఖ భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, వాతావరణ శాస్త్రవేత్త; ISRO రహిత వాతావరణ పరికరాల తయారీలో ప్రముఖురాలు. |
| 1921 | కెన్నెత్ ఆరో | నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత (1972), అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త; వెల్ఫేర్ ఎకనామిక్స్ వ్యాప్తికర్త. |
| 1923 | బలరామ్ జక్కర్ | లోక్సభ మాజీ స్పీకర్, సీనియర్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, మధ్యప్రదేశ్ మాజీ గవర్నర్. |
| 1978 | కోబ్ బ్రయంట్ | అమెరికన్ బాస్కెట్బాల్ దిగ్గజం, 5 సార్లు NBA ఛాంపియన్ మరియు ఒలింపిక్ స్వర్ణ పతక విజేత. |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: అట్టాడ అప్పల్నాయుడు (1953) – ఉత్తరాంధ్ర కథా, నవలా రచయిత, పార్క్ చాన్-వుక్ (1963) – అంతర్జాతీయ ప్రసిద్ధి చెందిన దక్షిణ కొరియా సినీ దర్శకుడు, కె.కె. (కృష్ణకుమార్ కున్నత్) (1968) – ప్రముఖ భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు, వాణీ కపూర్ (1988) – బాలీవుడ్ సినీ నటి.
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 634 – అబూ బక్ర్: ఇస్లాం మతంలో మొదటి ఖలీఫా; ప్రవక్త మహమ్మద్ సన్నిహితుడు.
- 1890 – పురుషోత్తమ చౌదరి: తొలి తెలుగు క్రైస్తవ వాగ్గేయకారుడు మరియు పదకవితా పితామహుడు.
- 1987 – కందిబండ రంగారావు: నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
- 1994 – ఆరతి సాహా: ఇంగ్లీషు ఛానెల్ను ఈదిన మొట్టమొదటి భారతీయ మరియు ఆసియా మహిళ.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవం (National Space Day – India): 2023 ఆగస్టు 23న చంద్రయాన్-3 విజయం సాధించిన సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం దీనిని ప్రకటించింది. అంతరిక్ష విజ్ఞానంపై యువతలో ఆసక్తి పెంపొందించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. అంతరిక్ష రంగంలో భారత్ సాధించిన సాంకేతిక స్వయంసమృద్ధికి ఇది ప్రతీక.
- బానిస వ్యాపారం మరియు దాని నిర్మూలన జ్ఞాపకార్థం అంతర్జాతీయ దినోత్సవం (International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition): యునెస్కో (UNESCO) నిర్ణయం మేరకు ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 23న నిర్వహించబడుతుంది. అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారంలో నలిగిపోయిన మిలియన్ల మంది బాధితులను స్మరించుకోవడం మరియు బానిసత్వ నిర్మూలన ప్రాముఖ్యతను వివరించడం. 1791 ఆగస్టు 22-23 తేదీలలో శాంటో డోమింగో (నేటి హైతీ) లో బానిసల తిరుగుబాటు ప్రారంభమై బానిసత్వ రద్దుకు పునాది వేసింది.
- స్టాలినిజం మరియు నాజీయిజం బాధితుల యూరోపియన్ జ్ఞాపకార్థ దినోత్సవం (European Day of Remembrance for Victims of Stalinism and Nazism): ఐరోపా పార్లమెంట్ 2008/2009 లో ఆమోదించింది. దీనిని ‘బ్లాక్ రిబ్బన్ డే’ అని కూడా పిలుస్తారు. నిరంకుశ మరియు అధికార రహిత పాలనల వల్ల ప్రాణాలు కోల్పోయిన బాధితులను గౌరవించడం. 1939 ఆగస్టు 23న నాజీ జర్మనీ – సోవియట్ యూనియన్ల మధ్య కుదిరిన మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
💡 మీకు తెలుసా?
- శివశక్తి పాయింట్: చంద్రయాన్-3 ల్యాండర్ విక్రమ్ చంద్రునిపై అడుగుపెట్టిన ప్రదేశానికి భారత ప్రభుత్వం “శివశక్తి” (Shiv Shakti) అని నామకరణం చేసింది.
- ఆరతి సాహా పద్మశ్రీ రికార్డు: 1959లో ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ ఈదిన ఆరతి సాహా, 1960లో పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి భారతీయ క్రీడాకారిణిగా నిలిచారు.
- లూనార్ ఆర్బిటర్ 1 ప్రత్యేకత: 1966 ఆగస్టు 23న మూన్ ఆర్బిట్ నుండి భూమి మొదటి ఫోటో తీసినప్పుడు, చంద్రుని ఉపరితలం వెనుక నుండి ఉదయిస్తున్న భూమిని చూపించే తొలి చారిత్రాత్మక చిత్రం లభించింది.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవాన్ని ఏ తేదీన జరుపుకుంటుంది?
జవాబు: భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 23న జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటుంది. 2023లో చంద్రయాన్-3 విజయవంతంగా సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ అయిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ప్రశ్న 2: చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువంపై దిగిన మొదటి దేశం ఏది?
జవాబు: భారతదేశం. 2023 ఆగస్టు 23న ఇస్రో ప్రయోగించిన చంద్రయాన్-3 ల్యాండర్ దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతంలో సురక్షితంగా ల్యాండ్ అయింది.
ప్రశ్న 3: ఆంధ్రా కేసరిగా పిలువబడే టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఏ రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు?
జవాబు: 1953లో ఏర్పడిన ఉమ్మడి ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు మొదటి ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించారు.
ప్రశ్న 4: యునెస్కో ప్రకటించిన “బానిస వ్యాపార జ్ఞాపకార్థం అంతర్జాతీయ దినోత్సవం” ప్రతి సంవత్సరం ఏ రోజున నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 23న ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
ప్రశ్న 5: 1939 ఆగస్టు 23న జర్మనీ మరియు సోవియట్ యూనియన్ మధ్య కుదిరిన నాన్-అగ్రెషన్ ఒప్పందం పేరు ఏమిటి?
జవాబు: మోలోటోవ్-రిబ్బెంత్రోప్ ఒప్పందం (Molotov-Ribbentrop Pact).
ప్రశ్న 6: ఇంగ్లీషు ఛానెల్ను ఈదిన మొదటి ఆసియా మహిళ ఎవరు?
జవాబు: భారతీయ ఈతగాడు ఆరతి సాహా (1959 లో ఈ ఘనత సాధించారు).
ప్రశ్న 7: నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఏ ప్రముఖ అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త ఆగస్టు 23న జన్మించారు?
జవాబు: కెన్నెత్ ఆరో (Kenneth Arrow) – 1972 లో ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందారు.
ప్రశ్న 8: బ్లాక్ రిబ్బన్ డే (Black Ribbon Day) ని ఏ సందర్భ జ్ఞాపకార్థం నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: స్టాలినిజం మరియు నాజీయిజం వంటి నిరంకుశ పాలనల బాధితుల జ్ఞాపకార్థం ఐరోపాలో ఆగస్టు 23న నిర్వహిస్తారు.
ప్రశ్న 9: చంద్రయాన్-3 ల్యాండ్ అయిన స్థలానికి పెట్టిన పేరు ఏమిటి?
జవాబు: ‘శివశక్తి’ (Shiv Shakti Point).
ప్రశ్న 10. లూనార్ ఆర్బిటర్-1 ఎందుకు ప్రసిద్ధి చెందింది?
జవాబు: చంద్రుని కక్ష్య నుంచి భూమి చిత్రాన్ని తీసిన తొలి మిషన్లలో ఒకటి.
