చివరిగా నవీకరణ: జూలై 15, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – జూలై 15 చరిత్రలో ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగిన రోజు. భారతదేశంలో దశాబ్దాల పాటు సమాచార విప్లవానికి ప్రతీకగా నిలిచిన టెలిగ్రాఫ్ వ్యవస్థకు ఈ రోజునే స్వస్తి పలకగా, సామాజిక, రాజకీయ, సాంకేతిక రంగాలను ప్రభావితం చేసిన ఎందరో మహానుభావులు ఈ రోజునే జన్మించారు. అలాగే ప్రపంచ యువ నైపుణ్య దినోత్సవం కూడా ఈ రోజే జరుపుకుంటారు.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- జూలై 15న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- జూలై 15న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 జూలై 15 ముఖ్యాంశాలు
- టెలిగ్రాఫ్ యుగం ముగింపు: 163 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ చరిత్ర కలిగిన భారతీయ టెలిగ్రాఫ్ (తంతి) వ్యవస్థ 2013 జూలై 15న అధికారికంగా మూసివేయబడింది.
- ఆంధ్రుల ఆరాధ్య నాయకురాలు: ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, సామాజిక సంస్కర్త, ఆంధ్ర మహిళా సభ స్థాపకురాలు డాక్టర్ దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ పుట్టినరోజు.
- న్యాయ, సాంకేతిక రంగాల దిగ్గజాలు: ప్రసిద్ధ ఇంజనీర్ కె.ఎల్. రావు (కానూరు లక్ష్మణ రావు) మరియు సుప్రీంకోర్టు 9వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి కోకా సుబ్బారావుల జన్మదినం.
- ప్రపంచ యువ నైపుణ్య దినోత్సవం: యువతలో ఉపాధి అవకాశాలు, నైపుణ్యాలను పెంపొందించడంపై అవగాహన కల్పించే అంతర్జాతీయ దినోత్సవాన్ని ఈరోజు జరుపుకుంటారు.
🗓️ జూలై 15న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1893 – రాజమహేంద్రవరం–విజయనగరం ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వే మార్గం ప్రారంభం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రైల్వే చరిత్రలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. 1893 జూలై 15న ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వేలో భాగమైన రాజమహేంద్రవరం–విజయనగరం రైల్వే మార్గం ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఇదే రోజున తొలి రైలు వాల్టేర్ (ప్రస్తుత విశాఖపట్నం) చేరుకోవడంతో ఉత్తరాంధ్రలో రైల్వే సేవలకు నాంది పలికింది.
2013 – భారతదేశంలో టెలిగ్రాఫ్ వ్యవస్థ ముగింపు
భారతదేశంలో 1850లలో ప్రారంభమై, సుదీర్ఘ చరిత్ర కలిగిన ప్రభుత్వ టెలిగ్రాఫ్ (తంతి) సేవలకు మొబైల్స్, ఇంటర్నెట్ విప్లవం కారణంగా ఆధునిక కాలంలో ప్రాధాన్యత తగ్గింది. దీనితో భారత ప్రభుత్వం 2013 జూలై 15న ఈ సేవలను శాశ్వతంగా నిలిపివేయడంతో 163 ఏళ్ల ఒక చారిత్రక సమాచార శకం ముగిసింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1820 | అక్షయ్ కుమార్ దత్తా | బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి (Bengal Renaissance) ఆద్యులలో ఒకరు, ప్రముఖ రచయిత. |
| 1899 | కొలచల సీతారామయ్య | ఆయిల్ టెక్నాలజీ (నూనె సాంకేతికత) రంగంలో అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన పరిశోధక నిపుణుడు, కెమ్మోటాలజీ (ఇంధనాలు, లూబ్రికెంట్లు మరియు ప్రత్యేక ద్రవాలకు సంబంధించిన శాస్త్రం) పితామహుడు |
| 1901 | చెలికాని రామారావు | స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మరియు భారతదేశ మొదటి లోక్సభ సభ్యుడు. |
| 1902 | కానూరు లక్ష్మణ రావు (కె.ఎల్. రావు) | భారతదేశపు అగ్రగామి ఇంజనీర్, నాగార్జునసాగర్ వంటి భారీ ప్రాజెక్టుల రూపశిల్పి మరియు కేంద్ర మంత్రి. |
| 1902 | కోకా సుబ్బారావు | ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మొట్టమొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు భారతదేశ 9 వ సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. |
| 1909 | దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ | “ఆంధ్ర మహిళా” గా ప్రసిద్ధి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, సంఘ సంస్కర్త, రాజ్యాంగ సభ మరియు ప్లానింగ్ కమిషన్ సభ్యురాలు. |
| 1920 | కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్ | స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మరియు భారతదేశపు మొదటి లోక్సభ సభ్యుడు. |
| 1922 | లియోన్ లెడర్మాన్ | అమెరికన్ ప్రయోగాత్మక భౌతికశాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. |
| 1928 | వీరమాచనేని విమల దేవి | మ్యూనిస్ట్ పార్టీ నాయకురాలు, ఏలూరు నియోజకవర్గం నుండి 3వ లోక్సభ సభ్యురాలిగా సేవలు అందించారు. |
| 1933 | ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్ | మలయాళ పీఠభూమికి చెందిన సుప్రసిద్ధ రచయిత, పద్మభూషణ్ మరియు అత్యున్నత జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత. |
| 1941 | రావెల సాంబశివరావు | నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం మాజీ రిజిస్ట్రార్, ప్రసిద్ధ కవి మరియు ‘కవిరాజు విజయం’ రూపక రచయిత. |
| 1942 | నేదురుమల్లి రాజ్యలక్ష్మి | వెంకటగిరి నియోజకవర్గం నుండి రెండు సార్లు ఎమ్మెల్యే, ఉమ్మడి ఏపీలో స్త్రీ శిశు సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు: ప్రముఖ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మరియు రాజకీయ నాయకుడు పి.ఏ.థాను పిళ్లై (1885), ఆంధ్రప్రదేశ్ గర్వించదగిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు మరియు అంకితభావం గల సంఘసేవకురాలు చేబియ్యం సోదెమ్మ (1895), స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హరిజనోద్ధరణకు కృషి చేసిన ఏపీ రాజకీయ నాయకుడు వేముల కూర్మయ్య (1901), ప్రముఖ తెలుగు రంగస్థల, చలనచిత్ర నటుడు, ప్రసిద్ధ కథా రచయిత మరియు దర్శకుడు డి.వి.నరసరాజు (1920), ‘మనసంతా నువ్వే’, ‘నేనున్నాను’ వంటి చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు, రచయిత వి.ఎన్.ఆదిత్య (1972) కూడా ఇదే రోజున జన్మించారు.
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 2022 – ప్రతాప్ పోతేన్: దక్షిణ భారత చలనచిత్ర రంగంలో (తెలుగు, తమిళం, మలయాళం) విలక్షణ నటుడు, దర్శకుడు మరియు చలనచిత్ర నిర్మాత.
- 2023 – కె. జయరామన్: కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ భారతీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- ప్రపంచ యువ నైపుణ్య దినోత్సవం (World Youth Skills Day): యువతలో సాంకేతిక, వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలను పెంపొందించి, వారికి ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగుపరచడం కోసం ఐక్యరాజ్యసమితి గుర్తించిన రోజు.
- సోషల్ మీడియా గివింగ్ డే (Social Media Giving Day): డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్ల ద్వారా సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలకు విరాళాలు సేకరించడం, సమాజ హితం కోసం సోషల్ మీడియాను వాడటాన్ని ప్రోత్సహించే రోజు.
- ప్రపంచ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ డే (World Plastic Surgery Day): ప్రతి సంవత్సరం జూలై 15న నిర్వహించే ప్రపంచ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ దినోత్సవం, 2011లో అసోసియేషన్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్ సర్జన్స్ ఆఫ్ ఇండియా (APSI) ప్రారంభించిన జాతీయ ప్లాస్టిక్ & రీకన్స్ట్రక్టివ్ సర్జరీ దినోత్సవం నుంచి రూపుదిద్దుకుంది. ప్లాస్టిక్ మరియు పునర్నిర్మాణ శస్త్రచికిత్సలపై అవగాహన పెంపొందించడంతో పాటు, ప్లాస్టిక్ సర్జరీకి ఆద్యుడిగా గుర్తింపు పొందిన సుశ్రుతుని సేవలను స్మరించేందుకు ఈ రోజును నిర్వహిస్తారు.
- విద్యా అభివృద్ధి దినోత్సవం (తమిళనాడు) (Education Development Day) (Tamil Nadu): తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి, భారత రత్న కె. కామరాజ్ జయంతి (జూలై 15) సందర్భంగా ఈ రోజును జరుపుకుంటారు. రాష్ట్రంలో ఉచిత విద్యా విధానాన్ని, మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టి, అక్షరాస్యత శాతాన్ని పెంచడంలో ఆయన చేసిన విప్లవాత్మక కృషికి గౌరవార్థంగా తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తుంది.
💡 మీకు తెలుసా?
- భారత టెలిగ్రాఫ్ ముగింపు: భారతదేశంలో దాదాపు 160 ఏళ్ల పాటు అత్యవసర సమాచార సాధనంగా నిలిచిన ‘టెలిగ్రాఫ్’ (తంతి) సేవలకు ముగింపు పలుకుతూ పంపిన చివరి టెలిగ్రామ్ సందేశాన్ని రాహుల్ గాంధీకి పంపించారు.
- ఫ్లడ్ కంట్రోల్ మాస్టర్: జూలై 15న జన్మించిన డాక్టర్ కె.ఎల్. రావును భారతదేశపు “కేంద్ర నీటిపారుదల మరియు విద్యుత్ పితామహుడు” అని పిలుస్తారు. నాగార్జునసాగర్, ప్రకాశం బ్యారేజీ, భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్టుల రూపకల్పనలో ఈయన పాత్ర అనన్యం.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: ప్రతి సంవత్సరం జూలై 15న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ దినోత్సవం ఏది?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం జూలై 15న ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటించిన “ప్రపంచ యువ నైపుణ్య దినోత్సవం” (World Youth Skills Day) జరుపుకుంటారు.
ప్రశ్న 2: భారతదేశంలో టెలిగ్రాఫ్ (తంతి) సేవలు ఎప్పుడు అధికారికంగా నిలిపివేయబడ్డాయి?
జవాబు: 2013 జూలై 15న భారతదేశంలో టెలిగ్రాఫ్ వ్యవస్థ అధికారికంగా మూసివేయబడింది.
ప్రశ్న 3: ‘ఆంధ్ర మహిళా సభ’ స్థాపకురాలు ఎవరు మరియు ఆమె జన్మదినం ఎప్పుడు?
జవాబు: ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు డాక్టర్ దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ ‘ఆంధ్ర మహిళా సభ’ స్థాపకురాలు. ఆమె జన్మదినం జూలై 15, 1909.
ప్రశ్న 4: లియోన్ లెడర్మాన్ ఏ రంగంలో నోబెల్ బహుమతి పొందారు?
జవాబు: భౌతిక శాస్త్రంలో.
ప్రశ్న 5: రాజమహేంద్రవరం–విజయనగరం ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వే మార్గం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
జవాబు: 1893 జూలై 15న ఈస్ట్ కోస్ట్ స్టేట్ రైల్వేలో భాగమైన రాజమహేంద్రవరం–విజయనగరం రైల్వే మార్గం ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఇదే రోజున తొలి రైలు వాల్టేర్ (ప్రస్తుత విశాఖపట్నం) చేరుకుంది.
ప్రశ్న 6: ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మొట్టమొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా మరియు సుప్రీంకోర్టు 9వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన తెలుగు ప్రముఖుడు ఎవరు?
జవాబు: జూలై 15న జన్మించిన జస్టిస్ కోకా సుబ్బారావు గారు ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మొదటి సీజేగా మరియు సుప్రీంకోర్టు 9వ సీజేగా పనిచేశారు.
ప్రశ్న 7: భారతదేశంలో “నేషనల్ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ డే” ఎప్పుడు నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం జూలై 15వ తేదీన భారతదేశంలో జాతీయ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.
ప్రశ్న 8: ప్లాస్టిక్ సర్జరీకి ఆద్యుడు ఎవరు?
జవాబు: ప్రాచీన భారతీయ వైద్యుడు సుశ్రుతుడు ప్లాస్టిక్ సర్జరీకి ఆద్యుడిగా గుర్తింపు పొందారు.
ప్రశ్న 9: ప్రపంచ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ దినోత్సవం ఎప్పుడు నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం జూలై 15న నిర్వహిస్తారు.
