చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 22, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 22 ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన రోజు. ప్లాసీ విజయం తర్వాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో తన సైనిక ఆధిపత్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో స్థాపించిన బక్సర్ యుద్ధం 1764లో ఇదే రోజున జరిగింది. అలాగే, అంతరిక్ష పరిశోధనారంగంలో సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన వెనెర-9 మరొక గ్రహం (శుక్రుడు) ఉపరితలంపై ల్యాండ్ అయి తొలి చిత్రాలను పంపిన చారిత్రాత్మక రోజిది. భారతదేశంలో 2008లో ఇస్రో ప్రతిష్టాత్మక చంద్రయాన్-1ను విజయవంతంగా ప్రయోగించిన రోజు కూడా అక్టోబర్ 22 కావడం విశేషం.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- అక్టోబర్ 22న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- అక్టోబర్ 22న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 అక్టోబర్ 22 ముఖ్యాంశాలు
- బక్సర్ యుద్ధం (1764): బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మీర్ కాసిమ్, అవధ్ నవాబు, మొఘల్ చక్రవర్తి ఉమ్మడి సేనలను ఓడించి ఉత్తర భారతదేశంపై పూర్తి ఆధిపత్యం సాధించింది.
- చంద్రయాన్-1 ప్రయోగం (2008): ఇస్రో ప్రయోగించిన భారతదేశపు తొలి మానవరహిత చంద్రమండల నౌక నింగికి ఎగిసి, చంద్రునిపై నీటి జాడను కనుగొంది.
- వెనెర-9 ల్యాండింగ్ (1975): సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన వెనెర-9 శుక్రగ్రహంపై విజయవంతంగా దిగి, మరొక గ్రహం ఉపరితలం నుండి మొదటి బ్లాక్ అండ్ వైట్ చిత్రాలను పంపింది.
- కొమురం భీమ్ జయంతి (1901): జల్, జంగల్, జమీన్ నినాదంతో నైజాం నిరంకుశ పాలనపై పోరాడిన గిరిజన విప్లవ వీరుడు కొమురం భీమ్ జన్మదినం.
🗓️ అక్టోబర్ 22న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1764 – చారిత్రాత్మక బక్సర్ యుద్ధం (Battle of Buxar)
బీహార్లోని బక్సర్ వద్ద మేజర్ హెక్టర్ మన్రో నేతృత్వంలోని బ్రిటీష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సైన్యానికి, బెంగాల్ మాజీ నవాబు మీర్ కాసిమ్, అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా మరియు మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II ల ఉమ్మడి కూటమికి మధ్య తీవ్ర యుద్ధం జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ సైన్యం విజయం సాధించింది. ఈ విజయం ఫలితంగా 1765లో ప్రసిద్ధ “అలహాబాద్ సంధి” కుదిరి, కంపెనీకి బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాలలో ‘దివానీ’ (పన్నుల వసూలు) హక్కులు లభించాయి. ప్లాసీ యుద్ధం (1757) కుట్రతో గెలిస్తే, బక్సర్ యుద్ధం సైనిక వ్యూహంతో గెలిచి కంపెనీని భారతదేశపు రాజకీయ అధినేతగా నిలబెట్టింది.
1797 – ఆండ్రే-జాక్ గార్నెరిన్ తొలి పారాచూట్ దూకుడు
ఫ్రెంచ్ వైమానిక పరిశోధకుడు ఆండ్రే-జాక్ గార్నెరిన్ పారిస్ నగరంపై వేడి గాలి బెలూన్ నుండి పారాచూట్ సహాయంతో విజయవంతంగా దూకాడు. ఇది ప్రపంచ చరిత్రలో తొలి విజయవంతమైన పారాచూట్ జంప్గా గుర్తించబడింది.
1953 – ఫ్రాన్స్ నుండి లాఓస్ రాయల్ స్వాతంత్ర్యం
ఫ్రాంకో-లావో ఒప్పందం ప్రకారం ఆగ్నేయాసియా దేశమైన లాఓస్, ఫ్రాన్స్ నుండి పూర్తి స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందింది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా లాఓస్ ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగ రాచరిక దేశంగా అవతరించింది. ఇండోచైనా ప్రాంతంలో ఫ్రెంచ్ వలస పాలన అంతానికి ఇది కీలకమైన అడుగు.
1966 – సోవియట్ లూనా-12 ప్రయోగం
సోవియట్ యూనియన్ తన అంతరిక్ష కార్యక్రమంలో భాగంగా “లూనా-12” నావికా నౌకను బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్ నుండి చంద్రుని కక్ష్యలోకి ప్రయోగించింది. చంద్రుని చుట్టూ తిరుగుతూ ఉపరితలాన్ని మ్యాపింగ్ చేయడం మరియు రేడియో ప్రసారాలను పరీక్షించడం ఈ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యం. ఇది చంద్రుని వ్యాప్తిపై విలువైన వైజ్ఞానిక సమాచారాన్ని అందించింది.
1975 – శుక్రునిపై వాలిన సోవియట్ వెనెర-9
సోవియట్ యూనియన్ యొక్క మానవరహిత అంతరిక్ష నౌక “వెనెర-9” (Venera 9) శుక్ర గ్రహం (Venus) ఉపరితలంపై విజయవంతంగా దిగింది. మరొక గ్రహం ఉపరితలం నుండి భూమికి ఛాయాచిత్రాలను (Images) ప్రసారం చేసిన ప్రపంచపు మొదటి వ్యోమనౌక ఇది. శుక్రునిపై ఉన్న తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రత మరియు వాతావరణ ఒత్తిడిని తట్టుకుని సుమారు 53 నిమిషాల పాటు పనిచేసి రికార్డు సృష్టించింది.
2008 – భారత ఇస్రో తొలి చంద్రమండల యాత్ర ‘చంద్రయాన్-1’ ప్రయోగం
భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి ‘PSLV-C11’ రాకెట్ ద్వారా భారతదేశపు మొదటి చంద్రమండల మిషన్ ‘చంద్రయాన్-1’ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. చంద్రుని ఉపరితలంపై నీటి మూలకాల (Water molecules) ఉనికిని కనుగొనడంలో చంద్రయాన్-1 సాధించిన విజయం అంతర్జాతీయంగా ప్రశంసలు పొందింది.
2015 – ఆంధ్రప్రదేశ్ నూతన రాజధాని ‘అమరావతి’ శంకుస్థాపన
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర నూతన రాజధాని అమరావతి నిర్మాణానికి గుంటూరు జిల్లా ఉద్దండరాయునిపాలెంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ కార్యక్రమానికి దేశ విదేశాల నుండి ప్రతినిధులు, సింగపూర్ ప్రతినిధులు మరియు వేలాది మంది ప్రజలు హాజరయ్యారు.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1962: క్యూబన్ క్షిపణి సంక్షోభం (Cuban Missile Crisis) సమయంలో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ, సోవియట్ క్షిపణులను అడ్డుకోవడానికి క్యూబాపై నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ప్రకటించారు.
- 2009: మైక్రోసాఫ్ట్ సంస్థ తన ప్రసిద్ధ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ “విండోస్ 7” (Windows 7) ను అధికారికంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదల చేసింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1811 | ఫ్రాంజ్ లిజ్ట్ (Franz Liszt) | హంగేరియన్ స్వరకర్త, రొమాంటిక్ యుగానికి చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పియానో విద్వాంసుడు. |
| 1894 | కోలవెన్ను రామకోటీశ్వరరావు | ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ప్రముఖ పత్రిక ‘త్రివేణి’ (Triveni) స్థాపక సంపాదకుడు. |
| 1900 | అష్ఫాకుల్లా ఖాన్ (Ashfaqulla Khan) | భారత స్వాతంత్ర్య విప్లవ వీరుడు, కాకోరి కుట్ర కేసులో అమరుడైన హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ నేత. |
| 1901 | కొమురం భీమ్ | నైజాం నవాబు అసఫ్ జాహి పాలనకు వ్యతిరేకంగా ‘జల్, జంగల్, జమీన్’ నినాదంతో పోరాడిన తెలంగాణ గిరిజన పోరాట యోధుడు. |
| 1938 | క్రిస్టోఫర్ లాయిడ్ (Christopher Lloyd) | హాలీవుడ్ ప్రముఖ నటుడు, ‘బ్యాక్ టూ ది ఫ్యూచర్’ చిత్రాల ద్వారా ప్రపంచప్రసిద్ధి చెందారు. |
| 1949 | ఆర్సెన్ వెంగర్ (Arsène Wenger) | లెజెండరీ ఫ్రెంచ్ ఫుట్బాల్ మేనేజర్, ఆర్సెనల్ క్లబ్ను సుదీర్ఘకాలం విజేతగా నిలిపిన కోచ్. |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు
- 1870: లార్డ్ ఆల్ఫ్రెడ్ డౌగ్లాస్ – ఆంగ్ల కవి, రచయిత.
- 1988: పరిణీతి చోప్రా – బాలీవుడ్ చలనచిత్ర నటి, జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార గ్రహీత.
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1906 – పాల్ సెజాన్ (Paul Cézanne): ప్రసిద్ధ ఫ్రెంచ్ పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ చిత్రకారుడు.
- 1996 – పండిత గోపదేవ్ (Pandita Gopadev): సంస్కృతంలో మహాపండితుడు, వైదిక ధర్మ ప్రచారకుడు, ఆర్యసమాజ నాయకుడు మరియు ‘కళాప్రపూర్ణ’ బిరుదాంకితుడు.
- 1998 – అజిత్ ఖాన్ (Ajit Khan): బాలీవుడ్ ప్రసిద్ధ నటుడు (విలన్ పాత్రలకు ప్రసిద్ధి – “మోనా డార్లింగ్” డైలాగ్ ఫేమ్).
- 2020 – నాయిని నర్సింహారెడ్డి (Naini Narsimha Reddy): తెలంగాణ తొలి హోంశాఖ మంత్రి, సీనియర్ కార్మిక నాయకుడు మరియు సీపీఐ/టిఆర్ఎస్ సీనియర్ నేత.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- అంతర్జాతీయ నత్తి నివారణ అవగాహన దినోత్సవం (International Stuttering Awareness Day – ISAD): 1998 నుండి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 22న ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. మాట్లాడేటప్పుడు నత్తి (Stuttering/Stammering) సమస్యతో బాధపడే వ్యక్తుల పట్ల సమాజంలో అవగాహన పెంచడం మరియు వారిని గేలి చేయకుండా ఆత్మవిశ్వాసం నింపడం. అంతర్జాతీయ నత్తి నివారణ సంఘం (ISA), యూరోపియన్ లీగ్ ఆఫ్ స్టట్టరింగ్ అసోసియేషన్స్ సంయుక్తంగా బాధితులకు వైద్య, మానసిక సహాయం అందిస్తాయి.
- జాతీయ రంగుల దినోత్సవం (National Color Day): అమెరికా మరియు పలు పాశ్చాత్య దేశాలలో ప్రారంభమై ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటున్నారు. మానవ జీవితంలో, ఆరోగ్యంలో, మరియు కళలలో వర్ణాలు (Colors) పోషించే మానసిక ప్రశాంతత మరియు ప్రాముఖ్యతను జరుపుకోవడం. ప్రతి రంగు మనుషుల భావోద్వేగాలపై (Psychology of colors) ఎలా ప్రభావం చూపుతుందో తెలియజేయడం దీని లక్ష్యం.
💡 మీకు తెలుసా?
- పారాచూట్ తొలి ప్రయోగం: 1797 అక్టోబర్ 22న ఫ్రెంచ్ ఆవిష్కర్త ఆండ్రే-జాక్స్ గార్నెరిన్ పారిస్ నగరంలో గాలిపటపు ఆకారంలో ఉన్న కాన్వాస్ పారాచూట్ ద్వారా 3,000 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న హాట్ ఎయిర్ బెలూన్ నుండి సురక్షితంగా కిందకు దూకి ప్రపంచంలోనే తొలి పారాచూటిస్ట్గా నిలిచారు.
- అంతరిక్షంలో మొదటి ఫోటోగ్రాఫ్ పంపిన గ్రహం: 1975లో అక్టోబర్ 22న వెనెర-9 పంపిన ఫోటోలే భూమి దాటి మరొక గ్రహం యొక్క ఉపరితలం నుండి మానవాళికి లభించిన మొదటి బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఛాయాచిత్రాలు.
- చంద్రునిపై నీటి నిల్వలు: 2008లో అక్టోబర్ 22న ప్రయోగించబడిన ఇస్రో యొక్క చంద్రయాన్-1 లోని “మూన్ మినరలాజీ మ్యాపర్” (M3) పరికరం చంద్రుని ధ్రువ ప్రాంతాలలో మంచు రూపంలో నీరు ఉందని ఖచ్చితంగా నిరూపించింది.
- బక్సర్ యుద్ధం ప్రాముఖ్యత: 1764 బక్సర్ యుద్ధం కేవలం ఒక్క రాజుతో జరగలేదు; ఢిల్లీ మొఘల్ చక్రవర్తి, బెంగాల్ నవాబు, అవధ్ నవాబు ముగ్గురి ఉమ్మడి సైన్యాలను మేజర్ హెక్టర్ మన్రో నేతృత్వంలోని కేవలం 7,000 మంది బ్రిటీష్ సైనికులు ఓడించారు.
