చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 14: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 14, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 14వ తేదీ మానవ చరిత్రలో అనేక ప్రసిద్ధ సంఘటనలకు, సామాజిక విప్లవాలకు మరియు శాస్త్రీయ పురోగతులకు వేదికగా నిలిచింది. 1956లో డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ నాగపూర్‌లో లక్షలాది మంది అనుచరులతో బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించడం భారత చరిత్రలోనే ఒక గొప్ప సామాజిక మార్పుకు బాటలు వేసింది. అలాగే భారతీయ ఆర్థికవేత్త అమర్త్యసేన్ సంక్షేమ ఆర్థికశాస్త్రంలో చేసిన విశేష కృషికి 1998లో నోబెల్ బహుమతికి ఎంపికయ్యారు.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 18: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• అక్టోబర్ 14న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• అక్టోబర్ 14న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 అక్టోబర్ 14 ముఖ్యాంశాలు

• 1956: డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ నాగపూర్‌లో సుమారు 3,85,000 మంది అనుచరులతో బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించడం.
• 1998: భారతీయ ఆర్థికవేత్త డాక్టర్ అమర్త్యసేన్‌కు ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి ప్రకటించడం.
• 1947: చక్ యెగర్ అనే అమెరికన్ పైలట్ బెల్ X-1 విమానంలో ధ్వని వేగం కంటే వేగంగా (సౌండ్ బారియర్ దాటి) ప్రయాణించి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించడం.
• 1985: ఆల్ అస్సాం స్టూడెంట్స్ యూనియన్ (AASU) నాయకత్వంలో అస్సాం గణ పరిషత్ (AGP) ప్రాంతీయ పార్టీ స్థాపన.

🗓️ అక్టోబర్ 14న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1947 – మానవుడు ధ్వని సరిహద్దును దాటడం (Sound Barrier Broken)

1947 అక్టోబర్ 14న అమెరికన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ టెస్ట్ పైలట్ చక్ యెగర్ బెల్ X-1 అనే రాకెట్ శక్తితో పనిచేసే విమానంలో లెవెల్ ఫ్లైట్‌లో ధ్వని వేగాన్ని (మాక్ 1.06) దాటి ప్రయాణించాడు. ఏవియేషన్ పరిశ్రమలో ఇది అత్యంత విప్లవాత్మకమైన మైలురాయిగా నిలిచింది. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో సూపర్‌సోనిక్ విమానాల తయారీ సాధ్యమైంది.

1956 – డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ బౌద్ధమత స్వీకారం

1956 అక్టోబర్ 14న నాగపూర్‌లోని దీక్షాభూమి వద్ద భారత రాజ్యాంగ శిల్పి డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తన 3,85,000 మందికి పైగా అనుచరులతో కలసి బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించారు. వర్ణ వ్యవస్థ మరియు అస్పృశ్యతకు వ్యతిరేకంగా ఆయన చేసిన సుదీర్ఘ పోరాటంలో ఇది ఒక చారిత్రక ఘట్టం. ఈ సంఘటన భారతదేశంలో నవయాన్ బౌద్ధ ఉద్యమానికి పునాది వేసింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 17: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1985 – అస్సాం గణ పరిషత్ (AGP) స్థాపన

అస్సాం ఒప్పందం (Assam Accord) కుదిరిన అనంతరం 1985 అక్టోబర్ 14న గోలాఘాట్‌లో అస్సాం గణ పరిషత్ అనే ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీ అధికారికంగా ఆవిర్భవించింది. ప్రఫుల్ల కుమార్ మహంతా అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన ఈ పార్టీ అస్సాంలో విద్యార్థి ఉద్యమ నాయకులను అధికారంలోకి తెచ్చిన ప్రధాన ఘట్టంగా నిలిచింది.

1994 – దక్షణ మధ్య రైల్వే బొగద సొరంగం పునాది రాయి

1994 అక్టోబర్ 14న గిద్దలూరు – నంద్యాల రైల్వే సెక్షన్ పరిధిలో నల్లమల అడవుల గుండా వెళ్లే ప్రసిద్ధ బొగద సొరంగం (Bogada Tunnel) నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన జరిగింది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే పరిధిలో నంద్యాల-ఎర్రగుంట్ల, గుంటూరు-గుంతకల్ రైలు మార్గాల విస్తరణలో ఈ సొరంగ మార్గం అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

1998 – అమర్త్యసేన్‌కు ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి

1998 అక్టోబర్ 14న భారతీయ ప్రఖ్యాత ఆర్థికవేత్త డాక్టర్ అమర్త్యసేన్‌కు సంక్షేమ ఆర్థికశాస్త్రం (Welfare Economics) మరియు కరువులపై చేసిన పరిశోధనలకు గాను ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఆసియా ఖండం నుండి ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ పొందిన తొలి వ్యక్తిగా ఆయన రికార్డు సృష్టించారు. మానవాభివృద్ధి సూచిక (HDI) నిర్మాణంలో ఆయన ప్రతిపాదించిన భావనలు అత్యంత కీలకమైనవి.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 16: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1882: షిమ్లాలో పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. బ్రిటిష్ ఇండియాలో కోల్‌కతా, ముంబై, మద్రాస్ తర్వాత ఇది నాల్గవ విశ్వవిద్యాలయం.
• 1933: నాజీ జర్మనీ లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ (నానాజాతి సమితి) మరియు జెనీవా నిరాయుధీకరణ సదస్సు నుండి వైదొలుగుతున్నట్లు ప్రకటించింది.
• 1964: మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్‌కు అమెరికాలో జాతి వివక్షపై అహింసాయుత పోరాటం చేసినందుకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి ప్రకటించబడింది.
• 1997: బ్రిటన్ రాణి ఎలిజబెత్ II మరియు ప్రిన్స్ ఫిలిప్ అమృతసర్‌లోని జలియన్ వాలాబాగ్ స్మారక స్థలాన్ని సందర్శించి నివాళులర్పించారు.
• 2010: న్యూఢిల్లీలో విజయవంతంగా నిర్వహించిన 19వ కామన్వెల్త్ క్రీడలు ముగిశాయి.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు:

• 1877 – వడ్డెపాటి నిరంజనశాస్త్రి: గుంటూరు జిల్లా నుండి వెలువడిన తొలి పత్రిక ‘ప్రబోధిని’ సంపాదకుడు, ప్రముఖ పత్రికారచయిత.
• 1940 – క్లిఫ్ రిచర్డ్: లక్నోలో జన్మించిన బ్రిటిష్ రాక్ అండ్ పాప్ వికసిత్ గాయకుడు.

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1240 – రజియా సుల్తాన్: ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌ను పాలించిన ఏకైక మహిళా పాలకురాలు. కైతాల్ వద్ద కుట్ర కారణంగా హత్యకు గురయ్యారు.
• 1969 – అర్దేషిర్ ఇరానీ: భారతీయ సినిమా రంగానికి ఆద్యుడు. భారతదేశపు తొలి టాకీ సినిమా ‘ఆలమ్ ఆరా’ (1931) మరియు తొలి కలర్ సినిమా ‘కిసాన్ కన్యా’ (1937) దర్శకుడు.
• 2004 – దత్తోపంత్ ఠెంగడీ: భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్ (BMS), స్వదేశీ జాగరణ్ మంచ్, భారత్ కిసాన్ సంఘ్ వ్యవస్థాపక నాయకుడు.
• 2013 – టి. వెంకటేశ్వరరావు: విజయవాడ నగర పాలక సంస్థ (MCV) మొదటి మేయర్, పేదల వసతుల కోసం శ్రమించిన నాయకుడు.
• 2020 – శోభా నాయుడు: ప్రసిద్ధ కూచిపూడి నృత్యకారిణి, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత, వెంపటి చినసత్యం ముఖ్య శిష్యురాలు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రపంచ ప్రమాణాల దినోత్సవం (World Standards Day): 1946లో లండన్‌లో 25 దేశాల ప్రతినిధులు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల నిర్ధారణ సంస్థ (ISO) ఏర్పాటుపై సమావేశమైన జ్ఞాపకార్థం 1970 నుండి ప్రతి ఏటా అక్టోబర్ 14న నిర్వహిస్తున్నారు. ఉత్పత్తులు, సేవలు మరియు సాంకేతికతలలో ప్రపంచవ్యాప్త నాణ్యతా ప్రమాణాలు (Quality Standards) పాటించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలపై అవగాహన కల్పించడం. ISO, IEC, ITU వంటి సంస్థలు ప్రపంచ వ్యాపారాన్ని సులభతరం చేయడంలో ప్రమాణాల పాత్రను కొనియాడతాయి.

💡 మీకు తెలుసా?

• తొలి భారతీయ టాకీ చిత్ర పితామహుడు: 1969 అక్టోబర్ 14న మరణించిన అర్దేషిర్ ఇరానీ కేవలం హిందీలోనే కాకుండా తెలుగు, తమిళ భాషల్లో తొలి టాకీ చిత్రాలను నిర్మించడంలో సాంకేతిక సాయం అందించారు.
• పిన్న వయస్కుడైన పరమ్ వీర్ చక్ర గ్రహీత: అరుణ్ ఖేతర్‌పాల్ 1971 బసంతర్ యుద్ధంలో కేవలం 21 సంవత్సరాల వయస్సులోనే అత్యంత సాహసం ప్రదర్శించి వీరమరణం పొంది పరమ్ వీర్ చక్ర పొందారు.
• రజియా సుల్తాన్ ప్రత్యేకత: 1236 నుండి 1240 వరకు ఢిల్లీని పాలించిన రజియా సుల్తాన్, ‘సుల్తానా’ అనే పదం కంటే ‘సుల్తాన్’ అని పిలిపించుకోవడానికి ఇష్టపడేవారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 15: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు