చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 4, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 4 మానవ చరిత్రలో ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగిన రోజు. అంతరిక్ష పరిశోధన రంగంలో స్పుత్నిక్-1 ప్రయోగంతో నూతన అధ్యాయం ప్రారంభం కావడం నుండి సామాజిక, రాజకీయ, సాంకేతిక మార్పుల వరకు అనేక చారిత్రక ఘట్టాలు ఈ తేదీన చోటుచేసుకున్నాయి. UPSC, APPSC, TSPSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు ఈ సమాచారం ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- అక్టోబర్ 4న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- అక్టోబర్ 4న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 అక్టోబర్ 4 ముఖ్యాంశాలు
- ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ పిటిషన్ (1855): ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వితంతు పునర్వివాహ చట్టం కోసం చారిత్రాత్మక పిటిషన్ సమర్పించారు.
- స్పుత్నిక్-1 ఉపగ్రహ ప్రయోగం (1957): సోవియట్ యూనియన్ ప్రపంచంలోనే తొలి కృత్రిమ ఉపగ్రహం ‘స్పుత్నిక్-1’ను అంతరిక్షంలోకి విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.
- సమాజ్వాదీ పార్టీ ఆవిర్భావం (1992): ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ములాయం సింగ్ యాదవ్ నాయకత్వంలో సమాజ్వాదీ పార్టీ ఆవిర్భవించింది.
- వికీలీక్స్ డొమైన్ నమోదు (2006): అంతర్జాతీయ విజిల్‌బ్లోయర్ వెబ్సైట్ ‘వికీలీక్స్’ (WikiLeaks) ప్రారంభించబడింది.
🗓️ అక్టోబర్ 4న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1535 – మొదటి సంపూర్ణ ఇంగ్లీష్ బైబిల్ ముద్రణ
మైల్స్ కవర్డేల్ అనువదించిన మొదటి సంపూర్ణ ఇంగ్లీష్ బైబిల్ ప్రచురించబడింది. ఇది మతపరమైన గ్రంథాలను సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది.
1855 – ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ వితంతు పునర్వివాహ పిటిషన్
సామాజిక సంస్కర్త ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ 987 మంది సంతకాలతో కూడిన చారిత్రాత్మక పిటిషన్‌ను బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ప్రభుత్వానికి సమర్పించారు. ఇది భారతదేశంలో వితంతువుల స్థితిగతులను మార్చడానికి పునాది వేసింది. దీని ఫలితంగానే 1856 జూలై 16న లార్డ్ డల్హౌసీ ముసాయిదా ఆధారంగా ‘హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం (Act XV of 1856)’ ఆమోదించబడింది.
1957 – స్పుత్నిక్-1 ప్రయోగం
సోవియట్ యూనియన్ (USSR) అక్టోబర్ 4, 1957న మానవ చరిత్రలోనే మొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహమైన ‘స్పుత్నిక్-1’ ను అంతరిక్షంలోకి ప్రవేశపెట్టింది. ఈ ఉపగ్రహ ప్రయోగం ప్రపంచంలో “అంతరిక్ష యుగానికి” (Space Age) నాంది పలికింది. అంతేకాకుండా, ఇది అమెరికా మరియు సోవియట్ యూనియన్ మధ్య దశాబ్దాల పాటు సాగిన అంతరిక్ష స్పర్థకు (Space Race) ప్రధాన కారణమైంది.
1992 – సమాజ్వాదీ పార్టీ స్థాపన
ఉత్తర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు ములాయం సింగ్ యాదవ్ 1992 అక్టోబర్ 4న లక్నోలో సమాజ్వాదీ పార్టీని స్థాపించారు. జనతాదళ్ నుండి విడిపోయి ఏర్పడిన ఈ పార్టీ, రామ్ మనోహర్ లోహియా సోషలిస్ట్ సిద్ధాంతాలకు అనుగుణంగా పనిచేసింది. భారత రాజకీయాల్లో, ముఖ్యంగా ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ఈ పార్టీ ఒక ప్రధాన రాజకీయ శక్తిగా ఎదిగింది.
2006 – వికీలీక్స్ (WikiLeaks) డొమైన్ నమోదు
ఆస్ట్రేలియన్ ఇంటర్నెట్ యాక్టివిస్ట్ జూలియన్ అస్సాంజే నేతృత్వంలో వికీలీక్స్ సంస్థ యొక్క అధికారిక డొమైన్ (wikileaks.org) 2006 అక్టోబర్ 4న నమోదైంది. ప్రభుత్వం, సైనిక మరియు కార్పొరేట్ వర్గాల రహస్య పత్రాలను బహిర్గతం చేయడంలో ఈ విజిల్‌బ్లోయర్ వెబ్సైట్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1830: యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ఆఫ్ ది నెదర్లాండ్స్ నుండి బెల్జియం స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఆవిర్భవించింది.
- 1935: కోల్‌కతాకు చెందిన ప్రముఖ నిర్మాణ సంస్థ అరోరా ఫిల్మ్ కార్పొరేషన్ భాగస్వామ్యంలో ‘సతీ అనసూయ’ (తెలుగు సినిమా) థియేటర్లలో విడుదల అయ్యింది.
- 1966: బ్రిటిష్ సంరక్షణలో ఉన్న బసుతోలాండ్, ‘లెసోథో’ అనే స్వతంత్ర రాజ్యంగా మారినట్లు ప్రకటించబడింది.
- 2010: హంగేరీ దేశంలోని అజ్కా అల్యూమినియం ప్లాంట్‌లో వ్యర్థాల రిజర్వాయర్ పగిలి భారీ రసాయన విష రహిత ప్రమాదం చోటుచేసుకుంది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1895 | రిచర్డ్ సోర్గె | ప్రసిద్ధ సోవియట్ గూఢచారి (రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో జపాన్‌లో సమాచారం అందించారు). |
| 1911 | కమలాకర కామేశ్వరరావు | పౌరాణిక చిత్రాల దర్శకత్వంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రముఖ తెలుగు సినీ దర్శకుడు (‘మాయాబజార్’ సహాయ దర్శకుడు, ‘నర్తనశాల’ దర్శకుడు). |
| 1957 | గాజుల సత్యనారాయణ | విజ్ఞాన సర్వస్వమైన ‘తెలుగువారి సంపూర్ణ పెద్ద బాలశిక్ష’ను ఆధునిక రూపంలో అందించిన ప్రముఖ రచయిత. |
| 1977 | సంఘవి | దక్షిణ భారత చలనచిత్ర నటి (తెలుగు, కన్నడ, తమిళ చిత్రాలలో నటించారు). |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1904 – ఫ్రెడెరిక్ ఆగస్టు బార్తోల్డి (Frédéric-Auguste Bartholdi): అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌లో ఉన్న ప్రసిద్ధ ‘స్టాట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీ’ (Statue of Liberty) శిల్పాన్ని డిజైన్ చేసిన ప్రాన్స్ దేశపు ప్రఖ్యాత శిల్పి.
- 1947 – మాక్స్ ప్లాంక్ (Max Planck): క్వాంటమ్ సిద్ధాంతాన్ని (Quantum Theory) కనుగొని ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చిన జర్మన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఈయనకు 1918లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
- 2015 – ఏడిద నాగేశ్వరరావు: ‘పూర్ణోదయా ఆర్ట్ క్రియేషన్స్’ పతాకంపై సంకరభరణం, సాగరసంగమం, స్వాతిముత్యం వంటి క్లాసిక్ చిత్రాలను నిర్మించిన ప్రముఖ తెలుగు సినిమా నిర్మాత.
- 1669 – రెంబ్రాండ్ట్ (Rembrandt): డచ్ స్వర్ణయుగానికి చెందిన జగత్ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం (World Animal Day): జంతువుల సంరక్షకుడు, అస్సిసికి చెందిన సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ పండుగను పురస్కరించుకుని 1925లో హైన్రిచ్ జిమ్మెర్‌మాన్ దీనిని మొదట ప్రారంభించారు. జంతువుల సంక్షేమం, హక్కులు మరియు వాటి సంరక్షణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవగాహన పెంచడం. అంతరించిపోతున్న వన్యప్రాణులను కాపాడడం మరియు మానవులకు, జంతువులకు మధ్య ఉన్న పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడడం దీని ముఖ్య లక్ష్యం.
- ప్రపంచ అంతరిక్ష వారం (World Space Week: Oct 4 – Oct 10): 1999లో ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 4 నుండి 10 వరకు అంతరిక్ష వారోత్సవంగా ప్రకటించింది. 1957 అక్టోబర్ 4న స్పుత్నిక్-1 ప్రయోగం మరియు 1967 అక్టోబర్ 10న అమలులోకి వచ్చిన ‘అవుటర్ స్పేస్ ట్రీటీ’ జ్ఞాపకార్థం దీనిని నిర్వహిస్తారు. మానవాళి అభివృద్ధిలో అంతరిక్ష విజ్ఞానం మరియు సాంకేతికత అందించిన సహకారాన్ని కొనియాడడం.
💡 మీకు తెలుసా?
- మొదటి కృత్రిమ శబ్దం: స్పుత్నిక్-1 అంతరిక్షంలోకి వెళ్లినప్పుడు అది పంపిన “బీప్… బీప్…” అనే రేడియో సంకేతాలు భూమిపై ఉన్న రేడియో ఔత్సాహికులు వినగలిగేలా ప్రసారమయ్యాయి.
- స్టాట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీ ముఖచిత్రం: శిల్పి ఫ్రెడెరిక్ ఆగస్టు బార్తోల్డి ‘స్టాట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీ’ శిల్పం ముఖాన్ని తన తల్లి ‘చార్లోట్ బార్తోల్డి’ పోలికలతో చెక్కారని నమ్ముతారు.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: మానవుడు తయారుచేసిన ఏ మొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహం అంతరిక్షంలోకి పంపబడింది?
జవాబు: సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన ‘స్పుత్నిక్-1’ (Sputnik 1) అక్టోబర్ 4, 1957న అంతరిక్షంలోకి ప్రవేశపెట్టబడింది.
ప్రశ్న 2: హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం తీసుకురావడంలో కీలకపాత్ర పోషించిన సామాజిక సంస్కర్త ఎవరు?
జవాబు: ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్. ఈయన అక్టోబర్ 4, 1855న ప్రభుత్వం వద్ద పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
ప్రశ్న 3: ప్రపంచ జంతు దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఏ రోజున జరుపుకుంటారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 04వ తేదీన ప్రపంచ జంతు దినోత్సవం నిర్వహిస్తారు.
ప్రశ్న 4: క్వాంటమ్ సిద్ధాంతాన్ని కనిపెట్టినందుకు గాను నోబెల్ బహుమతి పొందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
జవాబు: మాక్స్ ప్లాంక్ (Max Planck). ఈయన అక్టోబర్ 4, 1947న మరణించారు.
ప్రశ్న 5: సమాజ్వాదీ పార్టీ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది? దీని స్థాపించింది ఎవరు?
జవాబు: సమాజ్వాదీ పార్టీని 1992 అక్టోబర్ 4న ములాయం సింగ్ యాదవ్ స్థాపించారు.
ప్రశ్న 6: అమెరికాలోని ప్రముఖ ‘స్టాట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీ’ శిల్పి ఎవరు?
జవాబు: ఫ్రెడెరిక్ ఆగస్టు బార్తోల్డి (Frédéric-Auguste Bartholdi).
ప్రశ్న 7: ప్రపంచ అంతరిక్ష వారం (World Space Week) ఏ తేదీల మధ్య నిర్వహిస్తారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 4 నుండి అక్టోబర్ 10 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తారు.
ప్రశ్న 8: వికీలీక్స్ (WikiLeaks) సంస్థ యొక్క అధికారిక వెబ్సైట్ ఎప్పుడు నమోదు చేయబడింది?
జవాబు: అక్టోబర్ 4, 2006న.
ప్రశ్న 9: ‘శంకరాభరణం’, ‘సాగరసంగమం’ వంటి ప్రసిద్ధ చిత్రాలను నిర్మించిన పూర్ణోదయా ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ అధినేత ఎవరు?
జవాబు: ఏడిద నాగేశ్వరరావు (మరణం: అక్టోబర్ 4, 2015).