చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 29, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 29వ తేదీ ప్రపంచ చరిత్రలోనూ, భారతీయ చరిత్రలోనూ ఎన్నో కీలకమైన సంఘటనలకు వేదికగా నిలిచింది. సాంకేతిక రంగంలో విప్లవాత్మకమైన ఇంటర్నెట్ మొదటి సందేశం పంపడం నుండి భారత అణు పరిశోధనా రంగంలో మైలురాయి సాధించడం వరకు అనేక విశేషాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు ఉపయోగపడేలా అక్టోబర్ 29 నాటి ముఖ్యమైన విజ్ఞాన వర్తమానాలు, ప్రతిష్టాత్మక సంఘటనలు మరియు ప్రముఖుల వివరాలు ఈ ఆర్టికల్ లో విస్తృతంగా వివరించబడ్డాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• అక్టోబర్ 29న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• అక్టోబర్ 29న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 అక్టోబర్ 29 ముఖ్యాంశాలు

• 1969: నెట్‌వర్క్ కంప్యూటింగ్ చరిత్రలో మొదటి ఇంటర్నెట్ సందేశం (ARPANET ద్వారా ‘LO’) పంపబడింది.
• 1996: తమిళనాడులోని కల్పక్కంలో థోరియం ఆధారిత Uranium-233 ఇంధనంతో పనిచేసే ‘కామిని’ (KAMINI) అణు రియాక్టర్ ప్రారంభమైంది.
• 1923: ముస్తఫా కెమాల్ అతాతర్క్ నాయకత్వంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీ (టర్కీ గణతంత్ర రాజ్యం) ఏర్పడింది.
• 2007: బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (BSE) సూచీ ‘సెన్సెక్స్’ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా 20,000 పాయింట్ల మార్కును దాటింది.

🗓️ అక్టోబర్ 29న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1923 – టర్కీ గణతంత్ర రాజ్యంగా ఆవిర్భావం (Declaration of the Republic of Turkey)

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 28: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఓటోమన్ సామ్రాజ్యం అంతమొందిన తరువాత, ముస్తఫా కెమాల్ అతాతర్క్ అధ్యక్షతన టర్కీ అధికారికంగా గణతంత్ర రాజ్యంగా ప్రకటించబడింది. ఆంకారాను నూతన రాజధానిగా ఎంపిక చేశారు. ఈ సంఘటన ఆధునిక సెక్యులర్ టర్కీ నిర్మాణంలో అత్యంత కీలకమైన రాజకీయ మార్పుగా నిలిచింది.

1929 – వాల్ స్ట్రీట్ క్రాష్ – బ్లాక్ ట్యూస్‌డే (Wall Street Crash – Black Tuesday)

అమెరికా షేర్ మార్కెట్‌లో “బ్లాక్ ట్యూస్‌డే”గా పిలువబడే తీవ్ర పతనం సంభవించింది. న్యూయార్క్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో ఒకే రోజు లక్షలాది షేర్లు అమ్ముడుపోయి ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలింది. ఇది 1930ల నాటి ప్రపంచ తీవ్ర ఆర్థిక మాంద్యానికి (Great Depression) కారణమైంది.

1956 – సూయజ్ సంక్షోభం ప్రారంభం (Suez Crisis Begins)

ఈజిప్ట్ సూయజ్ కాలువను జాతీయం చేసిన నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్ బలగాలు ఈజిప్ట్‌లోని సినాయ్ ద్వీపకల్పంపై దాడి చేశాయి. తదనంతరం బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ సైన్యాలు ఇందులో జోక్యం చేసుకున్నాయి. ఇది శీతల యుద్ధ కాలంలో మధ్యప్రాచ్యంలో ప్రపంచ రాజకీయాధికార సమతుల్యతను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసిన సైనిక సంఘటన.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 27: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1964 – న్యూయార్క్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీలో చారిత్రాత్మక రత్నాల దొంగతనం (American Museum Gem Heist)

న్యూయార్క్‌లోని అమెరికన్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ నుండి ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన 563 క్యారట్ల ‘స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా’ సఫైర్, డెలాంగ్ స్టార్ రూబీతో సహా అమూల్యమైన రత్నాలు చోరీకి గురయ్యాయి. ఇది అమెరికా చరిత్రలోనే అతిపెద్ద రత్నాల దొంగతనంగా నమోదైంది.

1969 – ఇంటర్నెట్ ఆవిర్భావం – మొదటి ARPANET సందేశం (First ARPANET Message)

యుసిఎల్ఎ (UCLA) మరియు స్టాన్‌ఫోర్డ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కంప్యూటర్ల మధ్య ప్రపంచంలోనే తొలిసారిగా ARPANET ద్వారా డిజిటల్ సందేశం పంపబడింది. “LOGIN” అని పంపడానికి ప్రయత్నించగా కేవలం “LO” అనే రెండు అక్షరాలు మాత్రమే చేరాయి. ఇది నేటి ఆధునిక ఇంటర్నెట్ నిర్మాణానికి మూలరాయి.

1971 – ఒడిశాలో విధ్వంసకర తుఫాను (1971 Odisha Cyclone)

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 26: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్రమైన తుఫాను ఒడిశా తీరాన్ని వణికించింది. సుమారు 10,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు మరియు వేలాది గ్రామాలు నాశనమయ్యాయి. ఇది భారతతీర ప్రాంతంలో నమోదైన అత్యంత దారుణమైన ప్రకృతి వైపరీత్యాలలో ఒకటి.

1996 – కల్పక్కంలో ‘కామిని’ (KAMINI) అణు రియాక్టర్ ప్రారంభం

తమిళనాడులోని కల్పక్కంలో ఉన్న ఇందిరా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ అటోమిక్ రీసెర్చ్ (IGCAR) లో 30 కిలోవాట్ల సామర్థ్యం గల ‘కామిని’ రీసెర్చ్ రియాక్టర్ పని చేయడం ప్రారంభించింది. థోరియం ఇంధన చక్రం ద్వారా లభించిన యురేనియం-233 (U-233) ను ఇంధనంగా ఉపయోగించిన ప్రపంచంలోనే తొలి అణు రియాక్టర్ ఇది.

2005 – ఢిల్లీ వరుస బాంబు పేలుళ్లు & వలిగొండ రైలు ప్రమాదం

ఢిల్లీలోని మార్కెట్లలో ఉగ్రవాదులు జరిపిన మూడు వరుస పేలుళ్లలో 60 మందికి పైగా మరణించారు. ఇదే రోజున తెలంగాణలోని నల్గొండ జిల్లా వలిగొండ వద్ద తీవ్ర వర్షాల వల్ల సికింద్రాబాద్ డెల్టా ప్యాసింజర్ రైలు వాగులో పడిపోయిన ప్రమాదంలో 100 మందికి పైగా ప్రయాణికులు మరణించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 25: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

2007 – బిఎస్ఇ సెన్సెక్స్ 20,000 మార్కును అధిగమించడం (BSE Sensex Hits 20,000)

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి వేగానికి నిదర్శనంగా బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సూచీ సెన్సెక్స్ ట్రేడింగ్ సమయంలో చరిత్రలో తొలిసారిగా 20,000 పాయింట్ల మైలురాయిని తాకింది.

2015 – చైనాలో ‘ఒకే బిడ్డ విధానం’ రద్దు

చైనా ప్రభుత్వం దాదాపు 35 ఏళ్లుగా అమలులో ఉన్న వివాదాస్పద ‘ఒకే బిడ్డ విధానాన్ని’ (One-Child Policy) అధికారికంగా రద్దు చేసి, దంపతులకు ఇద్దరు పిల్లలను కనేందుకు అనుమతించింది. శ్రామిక శక్తి తగ్గడం మరియు దేశంలో వృద్ధుల జనాభా వేగంగా పెరగడం వంటి తీవ్రమైన జనాభా సమస్యలను అధిగమించడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 1979 నాటి ఈ నియమాన్ని మార్చడం చైనా జనాభా విధానంలో అత్యంత కీలకమైన రాజకీయ మార్పుగా నిలిచింది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1618: ఇంగ్లాండ్ అన్వేషకుడు, రచయిత సర్ వాల్టర్ రాలే లండన్‌లో ఉరితీయబడ్డాడు.
• 1787: వోల్ఫ్‌గాంగ్ అమేడియస్ మోజార్ట్ స్వరపరిచిన ప్రసిద్ధ ఒపెరా “డాన్ జియోవాన్ని” ప్రాగ్‌లో తొలిసారిగా ప్రదర్శించబడింది.
• 1998: 77 ఏళ్ల వయస్సులో జాన్ గ్లెన్ ‘డిస్కవరీ’ స్పేస్ షటిల్ ద్వారా అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన అత్యంత వయోవృద్ధుడైన వ్యోమగామిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1618 – సర్ వాల్టర్ రాలే: ప్రముఖ ఆంగ్లేయ అన్వేషకుడు, కవి మరియు రాజనీతిజ్ఞుడు.
• 1911 – జోసెఫ్ పులిట్జర్: హంగేరియన్-అమెరికన్ వార్తాపత్రిక ప్రచురణకర్త; ఇతని పేరు మీదుగానే ప్రసిద్ధ ‘పులిట్జర్ బహుమతి’ (Pulitzer Prize) నెలకొల్పబడింది.
• 1940 – కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి: ప్రముఖ తెలుగు విమర్శకుడు, రచయిత మరియు ఆర్యసమాజ ఉద్యమకర్త. తెలుగు సాహిత్యంలో ఆధునిక విమర్శనా రంగానికి పునాది వేసిన పండితులలో ఒకరు. 
• 1953 – ఘంటసాల బలరామయ్య: తెలుగు సినిమా తొలితరం ప్రముఖ నిర్మత మరియు దర్శకుడు (ప్రతిభా పిక్చర్స్ స్థాపకుడు). అక్కినేని నాగేశ్వరరావు (ANR) ని సినీరంగానికి పరిచయం చేసిన ఘనత వీరిదే (‘సీతారామ జననం’ చిత్రం ద్వారా).

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• ప్రపంచ స్ట్రోక్ దినోత్సవం (World Stroke Day): వరల్డ్ స్ట్రోక్ ఆర్గనైజేషన్ (WSO) ద్వారా 2006లో ప్రారంభించబడింది. పక్షవాతం (Stroke) వ్యాధి పట్ల ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం మరియు నివారణ చర్యలను ప్రోత్సహించడం. సకాలంలో లక్షణాలను గుర్తించడం (FAST – Face, Arm, Speech, Time) ద్వారా ప్రాణాలను కాపాడవచ్చని ప్రచారం చేస్తారు.
• అంతర్జాతీయ ఇంటర్నెట్ దినోత్సవం (International Internet Day): 1969 అక్టోబర్ 29న పంపబడిన మొదటి ARPANET డిజిటల్ సందేశానికి గుర్తుగా ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. మానవాళి జీవితాన్ని, సమాచార మార్పిడిని మార్చివేసిన టెలికమ్యూనికేషన్ మరియు ఇంటర్నెట్ సాంకేతికత ప్రాముఖ్యతను జరుపుకోవడం. డిజిటల్ యుగంలో సమాచార వ్యవస్థ అభివృద్ధిని గుర్తించడం.
• జాతీయ పిల్లుల దినోత్సవం – యు.ఎస్.ఎ (National Cat Day – USA): కొలీన్ పేజ్ అనే జంతు సంక్షేమ కార్యకర్త ద్వారా 2005లో ప్రారంభించబడింది. నిరాశ్రయమైన పిల్లులను దత్తత తీసుకోవడం మరియు జంతు సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• ఇంటర్నెట్ ఫస్ట్ మెసేజ్ క్రాష్: 1969లో ARPANET ద్వారా “LOGIN” అని టైప్ చేస్తుండగా “LO” అక్షరాలు పంపగానే సిస్టమ్ క్రాష్ అయింది. కాబట్టి ఇంటర్నెట్‌లో పంపబడిన అతి మొదటి సందేశం “LO”.
• ప్రపంచంలో ఏకైక యురేనియం-233 రియాక్టర్: భారతదేశంలోని కల్పక్కంలో ఉన్న ‘కామిని’ (KAMINI) ప్రపంచంలోనే Thorium-Uranium233 ఇంధన చట్రంలో పనిచేసే ఏకైక రీసెర్చ్ రియాక్టర్ (2023లో చైనాకు చెందిన TMSR-LF1 పూర్తయ్యే వరకు).
• స్పేస్‌లో అత్యంత వయోవృద్ధుడు: 1998 అక్టోబర్ 29న జాన్ గ్లెన్ 77 ఏళ్ల వయస్సులో రోదసిలోకి వెళ్లడం ద్వారా అంతరిక్ష ప్రయాణం చేసిన అతి పెద్ద వయస్కుడిగా నిలిచాడు.
• పులిట్జర్ ప్రైజ్ వెనుక ఉన్న వ్యక్తి: వార్తాపత్రికల రంగానికి విశేష సేవలు అందించిన జోసెఫ్ పులిట్జర్ 1911 అక్టోబర్ 29న మరణించారు; ఆయన వదిలివెళ్లిన నిధుల నుంచే నేడు జర్నలిజం, సాహిత్యంలో ప్రతిష్టాత్మక ‘పులిట్జర్ అవార్డు’ ఇస్తున్నారు.