చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 21: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 21, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 21వ తేదీ ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగిన రోజు. 1943లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ సింగపూర్ వేదికగా ‘ఆజాద్ హింద్ ప్రభుత్వం’ (స్వతంత్ర భారత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం) ఏర్పాటు చేయడం నుంచి, 1959లో లడఖ్ లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద భారత పోలీసుల వీరోచిత పోరాటం వరకు అనేక చారిత్రాత్మక ఘట్టాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. అంతేకాకుండా, నోబెల్ బహుమతుల వ్యవస్థాపకుడు ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జన్మించిన రోజిది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 26: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• అక్టోబర్ 21న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• అక్టోబర్ 21న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 అక్టోబర్ 21 ముఖ్యాంశాలు

• 1943: నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ సింగపూర్ వేదికగా ‘ఆజాద్ హింద్ ప్రభుత్వం’ (ప్రావిజనల్ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఫ్రీ ఇండియా) స్థాపన.
• 1833: డైనమైట్ ఆవిష్కర్త, నోబెల్ బహుమతుల వ్యవస్థాపకుడు ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జననం.
• 1959: లడఖ్‌లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద చైనా బలగాల దాడిలో 10 మంది భారత పోలీసులు వీరమరణం; దీని జ్ఞాపకార్థం ‘జాతీయ పోలీసు సంస్మరణ దినోత్సవం’ నిర్వహణ.
• 1805: బ్రిటన్ నౌకాదళం మరియు ఫ్రెంచ్-స్పానిష్ ఉమ్మడి నావికాదళం మధ్య ప్రసిద్ధ ‘ట్రాఫాల్గర్ యుద్దం’ (Battle of Trafalgar) ప్రారంభం.
• 1934: ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్ అధ్యక్షుడిగా, జయప్రకాశ్ నారాయణ్ కార్యదర్శిగా ‘కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ’ (CSP) ఆవిర్భావం.

🗓️ అక్టోబర్ 21న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1520 – మెగెల్లాన్ జలసంధి ఆవిష్కరణ

పోర్చుగీస్ నావికుడు ఫెర్డినాండ్ మెగెల్లాన్ అట్లాంటిక్ మరియు పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే జలసంధిని కనుగొన్నారు. దక్షిణ అమెరికా దక్షిణ అగ్రాన ఉన్న ఈ జలసంధికి తరువాత ‘మెగెల్లాన్ జలసంధి’ అని నామకరణం చేశారు. ఇది ప్రపంచాన్ని సముద్ర మార్గం ద్వారా చుట్టి రావడానికి వీలు కల్పించిన చారిత్రక ఆవిష్కరణ.

1600 – సెకిగహరా యుద్ధం (జపాన్)

జపాన్‌లో తొకుగావా ఇయేయాసు నాయకత్వంలోని దళాలు తమ ప్రత్యర్థి వర్గాలను సెకిగహరా యుద్ధంలో ఓడించాయి. ఈ విజయంతో తొకుగావా షోగునేట్ శకం ప్రారంభమైంది. ఇది జపాన్‌ను రెండున్నర శతాబ్దాల పాటు ఏకీకృతంగా, శాంతియుతంగా ఉంచడానికి మార్గం సుగమం చేసింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 25: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1805 – ట్రాఫాల్గర్ యుద్ధం (Battle of Trafalgar)

బ్రిటిష్ రాయల్ నేవీ అడ్మిరల్ హొరాషియో నెల్సన్ నాయకత్వంలో ఫ్రాన్స్-స్పెయిన్ ఉమ్మడి నావికాదళాన్ని ఓడించింది. ఈ యుద్ధంలో నెల్సన్ ప్రాణాలు కోల్పోయినప్పటికీ, బ్రిటన్ సముద్ర రంగంలో తన ఆధిపత్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో స్థాపించుకుంది. నెపోలియన్ బ్రిటన్‌పై దాడి చేయకుండా నిరోధించడంలో ఇది కీలక ఘట్టం.

1879 – ఎడిసన్ ఇన్కాండెసెంట్ బల్బ్ పేటెంట్ అప్లికేషన్

అమెరికా శాస్త్రవేత్త థామస్ అల్వా ఎడిసన్ కార్బన్ ఫిలమెంట్ ఉపయోగించి విజయవంతంగా పనిచేసే ఇన్కాండెసెంట్ ఎలక్ట్రిక్ బల్బ్ పేటెంట్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. ఈ సాంకేతిక విప్లవం మానవాళి ఆధునిక విద్యుత్ లైటింగ్ రంగానికి బలమైన పునాది వేసింది.

1934 – కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ (CSP) ఆవిర్భావం

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లోపల సోషలిస్ట్ భావజాలాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ ఏర్పడింది. ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్ అధ్యక్షుడిగా, లోక్‌నాయక్ జయప్రకాశ్ నారాయణ్ జాతీయ కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో రైతు, కార్మిక ఉద్యమాలను ఏకీకృతం చేయడంలో ఈ పార్టీ ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 24: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1943 – ఆజాద్ హింద్ ప్రభుత్వం (భారత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం) ఏర్పాటు

నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ సింగపూర్ లో ‘ఆజాద్ హింద్ ప్రభుత్వం’ (ప్రావిజనల్ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఫ్రీ ఇండియా) ను అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ (INA) దళాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ బ్రిటీష్ పాలనపై సాయుధ పోరాటానికి పిలుపునిచ్చారు.

1954 – పాండిచ్చేరి భారత్‌లో విలీనం కావడంపై ఒప్పందం

పాండిచ్చేరి (పుదుచ్చేరి), కారైక్కల్, మాహే మరియు యానాం ప్రాంతాలను ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం నుంచి భారతదేశానికి బదిలీ చేసే చారిత్రక ఒప్పందంపై రెండు దేశాలు సంతకం చేశాయి. ఈ ఒప్పందం నవంబర్ 1, 1954 నుండి అమలులోకి వచ్చింది.

1959 – లడఖ్ హాట్ స్ప్రింగ్స్ సంఘటన

లడఖ్‌లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద సరిహద్దు కాపలా కాస్తున్న భారత పోలీసు బలగాలపై చైనా సైన్యం దాడి చేసింది. ఈ దాడిలో 10 మంది వీర జవాన్లు మరణించారు. వారి త్యాగానికి గుర్తుగా ఏటా అక్టోబర్ 21ని జాతీయ పోలీసు సంస్మరణ దినోత్సవంగా పాటిస్తున్నారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 23: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1797: అమెరికా నావికాదళానికి చెందిన ప్రసిద్ధ యుద్ధనౌక USS కాన్స్టిట్యూషన్ (“ఓల్డ్ ఐరన్‌సైడ్స్”) బోస్టన్‌లో ప్రారంభమైంది.
• 1854: క్రిమియన్ యుద్ధం సమయంలో ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ 38 మంది నర్సుల బృందంతో సైనిక ఆసుపత్రులలో సేవలు అందించడానికి బయలుదేరారు.
• 1944: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో అమెరికా దళాలు జర్మనీకి చెందిన ‘ఆచెన్’ (Aachen) నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
• 1966: వేల్స్ లోని అబెర్‌ఫాన్ (Aberfan) గ్రామంలో బొగ్గు వ్యర్థాల కొండచరియలు విరిగిపడి 116 మంది పాఠశాల పిల్లలతో సహా 144 మంది మరణించారు.
• 1990: భారతదేశ జాతీయ ప్రసార సంస్థ దూరదర్శన్ తన మధ్యాహ్న వార్తా ప్రసారాలను అధికారికంగా ప్రారంభించింది.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1996 – పాకాల తిరుమల్ రెడ్డి (P.T. Reddy): తెలంగాణకు చెందిన అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి పొందిన ఆధునిక చిత్రకారుడు.
• 2002 – హర్భజన్ సింగ్: ప్రముఖ పంజాబీ కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• జాతీయ పోలీసు సంస్మరణ దినోత్సవం (National Police Commemoration Day – India): 1959 అక్టోబర్ 21న లడఖ్‌లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ ప్రాంతంలో సరిహద్దు భద్రత విధులు నిర్వహిస్తుండగా చైనా దళాల మెరుపు దాడిలో 10 మంది సిఆర్‌పిఎఫ్ (CRPF) / పోలీసు జవాన్లు అమరులయ్యారు. 1960లో జరిగిన ఐజిపిల సమావేశంలో ఈ రోజును ప్రతి సంవత్సరం సంస్మరణ దినంగా ప్రకటించారు. దేశంలో శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ మరియు రక్షణ విధుల్లో ప్రాణాలర్పించిన పోలీసు అమరవీరులకు నివాళులర్పించడం. ఢిల్లీలోని నేషనల్ పోలీస్ మెమోరియల్ వద్ద కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో అధికారిక వేడుకలు జరుగుతాయి.
• విశ్వ అయోడిన్ లోప నివారణ దినోత్సవం (World Iodine Deficiency Day): మానవ ఆరోగ్యంలో అయోడిన్ ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మరియు వివిధ అంతర్జాతీయ సంస్థల పిలుపు మేరకు ప్రతిఏటా నిర్వహిస్తున్నారు. శరీరంలో అయోడిన్ లోపం వల్ల కలిగే గైటర్ (Goitre), మానసిక వికాస లోపాలు, ఇతర శారీరక రుగ్మతలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం మరియు అయోడిజ్డ్ ఉప్పు వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• నోబెల్ దాత అపరాధ భావం: ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ తాను కనిపెట్టిన ‘డైనామైట్’ విధ్వంసానికి కారణమవుతుందన్న బాధతో, తన ఆస్తిలో 94% భాగాన్ని మానవాళికి సేవ చేసిన వారికి బహుమతులుగా ఇవ్వడానికి వీలునామా రాశారు.
• అతి పురాతన సైనిక నౌక: 1797 అక్టోబర్ 21న ప్రారంభించిన అమెరికా నావికాదళ నౌక USS కాన్స్టిట్యూషన్ ఇప్పటికీ తేలియాడే స్థితిలో ఉన్న ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన అధికారిక యుద్ధనౌక.
• లైటింగ్ విప్లవం: థామస్ ఎడిసన్ ఇన్కాండెసెంట్ బల్బ్‌ను కనుగొనడానికి ముందు దాదాపు 1,000 కంటే ఎక్కువ రకాల మెటీరియల్స్‌తో ప్రయోగాలు చేశారు.