చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 19: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 19, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 19వ తేదీ ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎన్నో ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంఘటనలకు నిలయంగా నిలిచింది. శాస్త్ర సాంకేతిక విప్లవాల నుండి రాజకీయ పరిణామాలు, ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాల వరకు ఈ రోజు అనేక చారిత్రక మైలురాళ్లను నమోదు చేసింది. అకాడమిక్ అధ్యయనాలకు, గ్రూప్స్, యుపిఎస్‌సి వంటి పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు ఈ రోజున జరిగిన ముఖ్యాంశాలు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 26: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• అక్టోబర్ 19న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• అక్టోబర్ 19న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 అక్టోబర్ 19 ముఖ్యాంశాలు

• 1952: ప్రత్యేక ఆంధ్రా రాష్ట్ర సాధన కోసం అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు గారు మద్రాసులోని బులుసు సాంబమూర్తి నివాసంలో చారిత్రాత్మక ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించారు.
• 1983: ప్రముఖ భారతీయ సంతతి ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్త ప్రొఫెసర్ సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్ భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు.
• 1781: అమెరికా విప్లవ యుద్ధంలో యార్క్‌టౌన్ ముట్టడి ముగిసి, బ్రిటిష్ సైన్యాధిపతి కార్న్‌వాలిస్ లోంగిపోవడంతో అమెరికా స్వాతంత్ర్యానికి మార్గం సుగమమైంది.
• 1987: అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్ల చరిత్రలోనే అతిపెద్ద పతనంగా నమోదైన ‘బ్లాక్ మండే’ చోటుచేసుకుంది.

🗓️ అక్టోబర్ 19న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1781 – యార్క్‌టౌన్ యుద్ధ ముగింపు (అమెరికా విప్లవం)

అమెరికన్ విప్లవ యుద్ధంలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టమైన యార్క్‌టౌన్ ముట్టడి ఈ రోజున ముగిసింది. జనరల్ లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ నేతృత్వంలోని బ్రిటిష్ సైన్యం అమెరికన్ మరియు ఫ్రెంచ్ సంయుక్త దళాలకు లోంగిపోయింది. ఈ చారిత్రక విజయంతో అమెరికా స్వాతంత్ర్యం సాధించడం ఖాయమైంది.

1812 – రష్యా నుండి నెపోలియన్ దళాల తిరోగమనం

ఫ్రెంచ్ చక్రవర్తి నెపోలియన్ బోనాపార్టే మాస్కోను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత తీవ్రమైన చలి, ఆహార కొరత కారణంగా రష్యా నుండి తన సైన్యాన్ని వెనక్కి మళ్లించడం ప్రారంభించాడు. ఈ తిరోగమనం నెపోలియన్ సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన కారణాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 25: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1943 – స్ట్రెప్టోమైసిన్ యాంటీబయోటిక్ ఆవిష్కరణ

రట్జర్స్ యూనివర్సిటీ పరిశోధకుడు ఆల్బర్ట్ షాట్జ్ మరియు సెల్మాన్ వాక్స్మన్ క్షయ (టిబి) వ్యాధికి మొదటి సమర్థవంతమైన ఔషధమైన ‘స్ట్రెప్టోమైసిన్’ ను వేరుచేసి ఆవిష్కరించారు. ఇది వైద్యశాస్త్ర చరిత్రలో ప్రాణాంతక వ్యాధుల నివారణకు ఒక పెద్ద మైలురాయిగా నిలిచింది.

1952 – పొట్టి శ్రీరాములు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభం

తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల కోసం ప్రత్యేక ఆంధ్రా రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు మద్రాసులో ఆమరణ నిరాహార దీక్షను ప్రారంభించారు. ఈ 58 రోజుల సుదీర్ఘ దీక్ష ఫలితంగానే భారతదేశంలో భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటుకు పునాది పడింది.

1954 – జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ-మావో సేటుంగ్ చారిత్రక భేటీ

భారత తొలి ప్రధాని పండిత్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ బీజింగ్‌లో చైనా కమ్యూనిస్ట్ అధినేత మావో సేటుంగ్‌ను కలిశారు. ఆసియా ఖండంలో భారత్-చైనా సంబంధాలు, పంచశీల సూత్రాల అమల్లో ఈ పర్యటన ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 24: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1983 – సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్‌కు నోబెల్ బహుమతి ప్రకటన

నక్షత్రాల పరిణామం, నక్షత్రాల నిర్మాణానికి సంబంధించి ‘చంద్రశేఖర్ పరిమితి’ (Chandrasekhar Limit) ను కనుగొన్న భారతీయ సంతతికి చెందిన ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఎస్. చంద్రశేఖర్‌కు విలియం ఫౌలర్‌తో కలిసి భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి ప్రకటించారు.

1987 – గ్లోబల్ స్టాక్ మార్కెట్ క్రాష్ (‘బ్లాక్ మండే’)

అమెరికాలోని డౌ జోన్స్ ఇండస్ట్రియల్ యావరేజ్ ఒక్కరోజులోనే 22.6% పడిపోయింది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేసిన ఈ ఘటన స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో ‘బ్లాక్ మండే’ గా నమోదైంది.

2003 – మదర్ థెరిసాకు ‘భాగ్యవతి’ (Beatification) హోదా

వాటికన్ సిటీలో పోప్ జాన్ పాల్ II, కలకత్తాలో నిరుపేదలకు సేవ చేసిన మదర్ థెరిసాను ‘భాగ్యవతి’ (Blessed) గా ప్రకటించారు. ఇది ఆమె సెయింట్‌హుడ్ (సంత హోదా) ప్రక్రియలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 23: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1386: జర్మనీలోని అత్యంత పురాతన విశ్వవిద్యాలయమైన ‘హైడెల్‌బర్గ్ యూనివర్సిటీ’ మొదటి ఉపన్యాసాన్ని నిర్వహించింది.
• 1900: జర్మన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త మాక్స్ ప్లాంక్ ‘క్వాంటమ్ థియరీ’కి పునాది వేసిన ‘బ్లాక్-బాడీ రేడియేషన్ లా’ను ప్రతిపాదించారు.
• 1956: సోవియట్ యూనియన్ మరియు జపాన్ ఉమ్మడి ప్రకటనపై సంతకం చేసి అధికారికంగా ద్వితీయ ప్రపంచ యుద్ధ వైరాన్ని ముగించాయి.
• 2005: ఇరాక్ మాజీ అధ్యక్షుడు సద్దాం హుస్సేన్‌పై మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా చేసిన నేరాలపై బాగ్దాద్‌లో విచారణ ప్రారంభమైంది.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు:

• 1956: సన్నీ డియోల్ – ప్రముఖ హిందీ చలనచిత్ర నటుడు, జాతీయ అవార్డు గ్రహీత మరియు మాజీ ఎంపీ.

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1937 – ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్ (Ernest Rutherford): న్యూజిలాండ్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ‘అణు భౌతిక శాస్త్ర పితామహుడు’ (Father of Nuclear Physics). ఆల్ఫా, బీటా రేడియోధార్మికతను కనుగొన్నందుకు గాను 1908లో కెమిస్ట్రీ నోబెల్ పొందారు.
• 1987 – విద్వాన్ విశ్వం: ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, పత్రికా సంపాదకుడు. ‘ఆంధ్రప్రభ’ వారపత్రిక సంపాదకుడిగా తెలుగు సాహిత్య వికాసానికి విశేష సేవలు అందించారు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• రొమ్ము క్యాన్సర్ అవగాహన దినోత్సవం (Breast Cancer Awareness Day – Pink Ribbon Day): అంతర్జాతీయ రొమ్ము క్యాన్సర్ అవగాహన మాసం (అక్టోబర్) లో భాగంగా నిర్వహించబడుతుంది. మహిళల్లో రొమ్ము క్యాన్సర్ ముందస్తు గుర్తింపు, పరీక్షలు (Mammogram) మరియు చికిత్సపై అవగాహన పెంచడం. ముందస్తు గుర్తింపు ద్వారా ప్రాణాపాయాన్ని నివారించవచ్చని ప్రచారం చేయడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• నక్షత్రాల చావుకు హద్దు – ‘చంద్రశేఖర్ పరిమితి’: సూర్యుని ద్రవ్యరాశి కంటే 1.44 రెట్లు ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి ఉన్న తెల్ల మరగుజ్జు (White Dwarf) నక్షత్రం స్థిరంగా ఉండలేదని భౌతిక శాస్త్రవేత్త సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్ నిరూపించారు. దీనినే ‘చంద్రశేఖర్ పరిమితి’ అంటారు.
• టిబి రోగానికి మొదటి విరుగుడు: 1943 అక్టోబర్ 19న కనుగొన్న ‘స్ట్రెప్టోమైసిన్’ మానవ చరిత్రలోనే క్షయ (టిబి) వ్యాధిని నయం చేసిన మొట్టమొదటి యాంటీబయోటిక్.
• స్టాక్ మార్కెట్‌లో ఒకే రోజు 22% నష్టం: 1987 అక్టోబర్ 19 ‘బ్లాక్ మండే’ రోజున వాల్ స్ట్రీట్ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద ఒక్కరోజు పతనం నమోదైంది.
• నోబెల్ గెలిచిన మేనమామ – మేనల్లుడు: సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్ మేనమామ భారతీయ నోబెల్ విజేత సర్ సి.వి. రామన్ (Physics 1930). సైన్స్ చరిత్రలో మేనమామ, మేనల్లుడు ఇద్దరూ భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ గెలుచుకోవడం అత్యంత అరుదైన మైలురాయి.