చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 12, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – చరిత్రలో అక్టోబర్ 12వ తేదీకి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ అమెరికా ఖండాన్ని చేరుకున్న రోజు నుంచి, భారతదేశంలో సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) అమలులోకి వచ్చిన రోజు వరకు ఎన్నో చారిత్రక ఘట్టాలకు ఈ రోజు సాక్ష్యంగా నిలిచింది. ఈ కథనంలో అక్టోబర్ 12న జరిగిన ముఖ్యమైన సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు మరియు మరణాల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- అక్టోబర్ 12న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- అక్టోబర్ 12న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 అక్టోబర్ 12 ముఖ్యాంశాలు
- 1492: అమెరికా ఖండాన్ని చేరుకున్న నావికుడు క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్.
- 1968: లాటిన్ అమెరికాలో తొలిసారిగా మెక్సికోలో ప్రారంభమైన 19వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు.
- 2005: భారతదేశ పౌరులకు ప్రభుత్వ సమాచారాన్ని తెలుసుకునే హక్కును కల్పిస్తూ RTI చట్టం అమలు.
- 1967: ప్రఖ్యాత భారతీయ సోషలిస్టు నాయకుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు రామ్ మనోహర్ లోహియా మరణం.
- 1999: ప్రపంచ జనాభా 600 కోట్లకు చేరుకున్న రోజు (Day of 6 Billion).
🗓️ అక్టోబర్ 12న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1492 – అమెరికాను కనుగొన్న కొలంబస్
స్పెయిన్ నుండి ఆసియాకు కొత్త సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొనే ప్రయత్నంలో ఇటాలియన్ నావికుడు క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ బహామాస్ దీవులకు (అమెరికా) చేరుకున్నాడు. ఈ సంఘటనతో అమెరికా ఖండంలో యూరోపియన్ల అన్వేషణ, వలసల శకం ప్రారంభమైంది.
1871 – క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్ అమలు
బ్రిటీష్ పాలనలోని భారతదేశంలో ‘క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్’ (Criminal Tribes Act) అమలులోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం ద్వారా కొన్ని గిరిజన సామాజిక వర్గాలను పుట్టుకతోనే నేరస్థులుగా ముద్రవేశారు.
1915 – ఎడిత్ కావెల్ మరణశిక్ష
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మన్ల ఆధీనంలో ఉన్న బెల్జియంలో వందలాది మంది మిత్రరాజ్యాల సైనికులు తప్పించుకోవడానికి సహాయం చేసిన బ్రిటిష్ నర్సు ఎడిత్ కావెల్ను జర్మన్ సైన్యం కాల్చి చంపింది. ఆమె ధైర్యసాహసాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు పొందాయి.
1964 – అంతరిక్షంలోకి వోస్ఖోడ్ 1 (Voskhod 1)
సోవియట్ యూనియన్ (రష్యా) వోస్ఖోడ్ 1 అనే వ్యోమనౌకను అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగించింది. ఒకరి కంటే ఎక్కువ వ్యోమగాములను (ముగ్గురు) తీసుకెళ్లిన తొలి మిషన్గా ఇది చరిత్ర సృష్టించింది. ఇందులో వ్యోమగాములు ఎలాంటి స్పేస్ సూట్లు ధరించకుండా ప్రయాణించడం విశేషం.
1968 – మెక్సికో ఒలింపిక్స్ ప్రారంభం
మెక్సికో రాజధాని మెక్సికో సిటీలో 19వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు ప్రారంభమయ్యాయి. లాటిన్ అమెరికాలో మరియు స్పానిష్ మాట్లాడే దేశంలో ఒలింపిక్ క్రీడలు జరగడం ఇదే తొలిసారి.
1998 – ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రిగా సుష్మా స్వరాజ్
భారతీయ జనతా పార్టీ సీనియర్ నాయకురాలు సుష్మా స్వరాజ్ ఢిల్లీ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఢిల్లీకి ముఖ్యమంత్రి అయిన తొలి మహిళగా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు.
1999 – ప్రపంచ జనాభా 600 కోట్లు
ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనాల ప్రకారం ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా 600 కోట్లకు చేరుకున్న రోజు ఇది. దీనిని ఐక్యరాజ్యసమితి ‘Day of 6 Billion’ గా ప్రకటించింది.
2005 – సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) అమలు
భారతదేశ పరిపాలనలో పారదర్శకతను పెంచే దిశగా సమాచార హక్కు చట్టం (Right to Information Act) దేశవ్యాప్తంగా అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది. పౌరులు ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను ప్రశ్నించే గొప్ప ఆయుధంగా ఇది నిలిచింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1960: ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో సోవియట్ ప్రీమియర్ నికితా కృశ్చెవ్ తన బూటును తీసి టేబుల్పై కొట్టి తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేసిన ప్రసిద్ధ ఘటన.
- 2000: జేఎంఎం (JMM) ముడుపుల కేసులో మాజీ ప్రధాని పీవీ నరసింహారావుకు, బూటా సింగ్కు ట్రయల్ కోర్టు మూడేళ్ల జైలు శిక్ష విధించింది. (తరువాత పైకోర్టు వీరిద్దరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది).
- 2007: పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం కృషి చేసిన అమెరికా మాజీ ఉపాధ్యక్షుడు అల్ గోర్ కు మరియు ఐక్యరాజ్యసమితి ప్యానెల్ (IPCC) కు నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1537 | కింగ్ ఎడ్వర్డ్ VI | 1547 నుండి తన మరణం వరకు ఇంగ్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్ రాజుగా పరిపాలించారు. |
| 1866 | రామ్సే మక్డొనాల్డ్ | యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (బ్రిటన్) మొదటి లేబర్ పార్టీ ప్రధానమంత్రి. |
| 1911 | విజయ్ మర్చంట్ | భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ మాజీ క్రికెటర్. |
| 1932 | యుషిరో మియురా | 70, 75 మరియు 80 సంవత్సరాల వయస్సులో ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని అధిరోహించిన జపాన్ పర్వతారోహకుడు. |
| 1935 | లూసియానో పవరోట్టి | 20వ శతాబ్దంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ఇటాలియన్ ఒపెరా సింగర్. |
| 1948 | ప్రొతిమా బేడి | భారతీయ ఒడిస్సీ సాంప్రదాయ నృత్య కళాకారిణి. |
| 1968 | హ్యూ జాక్మన్ | మార్వెల్ ‘వాల్వరిన్’ పాత్రతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆస్ట్రేలియన్ హాలీవుడ్ నటుడు. |
| 1981 | స్నేహ | ప్రముఖ దక్షిణ భారతీయ సినీ నటి. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1870 – రాబర్ట్ ఇ. లీ: అమెరికన్ సివిల్ వార్ సమయంలో కాన్ఫెడరేట్ ఆర్మీ కమాండర్.
- 1924 – అనాటోల్ ఫ్రాన్స్: నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, ఫ్రెంచ్ రచయిత.
- 1967 – రామ్ మనోహర్ లోహియా: క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్న ప్రఖ్యాత భారతీయ సోషలిస్టు నాయకుడు మరియు సిద్ధాంతకర్త.
- 1969 – సోంజా హెనీ: నార్వేజియన్ ఒలింపిక్ ఫిగర్ స్కేటర్ మరియు నటి.
- 1997 – జాన్ డెన్వర్: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన అమెరికన్ సింగర్ మరియు సాంగ్ రైటర్.
- 1999 – విల్ట్ చాంబర్లైన్: అమెరికాకు చెందిన ప్రఖ్యాత బాస్కెట్బాల్ ఆటగాడు (NBA లెజెండ్).
- 2011 – డెన్నిస్ రిట్చీ: ప్రపంచానికి ‘C’ ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ మరియు ‘యూనిక్స్’ (Unix) ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ను అందించిన అమెరికన్ కంప్యూటర్ సైంటిస్ట్.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- సమాచార హక్కు దినోత్సవం (RTI Day): భారతదేశంలో అక్టోబర్ 12, 2005న RTI చట్టం అమలులోకి రావడం వల్ల ఈ రోజును సమాచార హక్కు దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.
- ప్రపంచ ఆర్థరైటిస్ దినోత్సవం (World Arthritis Day): కీళ్ల నొప్పులు, కండరాల సంబంధిత వ్యాధుల (RMDs) గురించి ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు అక్టోబర్ 12న ఈ దినోత్సవాన్ని పాటిస్తారు.
- నేషనల్ డే ఆఫ్ స్పెయిన్ (స్పెయిన్ జాతీయ దినోత్సవం): 1492 అక్టోబర్ 12న క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ అమెరికాను కనుగొన్న రోజుకు గుర్తుగా స్పెయిన్ మరియు అనేక లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో దీనిని జరుపుకుంటారు.
💡 మీకు తెలుసా?
- కొలంబస్ బహామాస్ దీవులకు చేరుకున్నప్పుడు, తాను భారతదేశానికి (ఆసియా) సముద్రమార్గాన్ని కనుగొన్నానని నమ్మాడు. అందుకే అక్కడి స్థానికులను అతను ‘ఇండియన్స్’ (Indians) అని పిలిచాడు.
- ప్రపంచంలోనే అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే ‘C’ ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ను కనుగొన్న డెన్నిస్ రిట్చీ 2011 అక్టోబర్ 12న మరణించారు. కంప్యూటర్ ప్రపంచంలో ఆయన పాత్ర ఎంతో విశేషమైనది.
- 1964లో అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన ‘వోస్ఖోడ్ 1’ వ్యోమనౌకలో వ్యోమగాములు ఎలాంటి స్పేస్ సూట్లు లేకుండా ప్రయాణించడం అంతరిక్ష పరిశోధనా చరిత్రలోనే మొదటి మరియు అత్యంత ప్రమాదకరమైన ప్రయోగం.
- భారత సమాచార హక్కు చట్టం (RTI 2005) పాత ‘ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్ 2002’ స్థానంలో తీసుకురాబడింది.
