చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 5, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 5 ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగిన రోజు. ఈ రోజున విద్యా రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చిన యునెస్కో అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. అలాగే అంతరిక్ష పరిశోధనలు, సాంకేతిక మరియు రాజ్యాంగ చరిత్రలో అనేక కీలక ఘట్టాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- అక్టోబర్ 5న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- అక్టోబర్ 5న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 అక్టోబర్ 5 ముఖ్యాంశాలు
- అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం: విద్యావ్యవస్థలో ఉపాధ్యాయుల పాత్రను గౌరవిస్తూ ప్రతిఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించే దినోత్సవం.
- స్టీవ్ జాబ్స్ వర్ధంతి (2011): ఆపిల్ సంస్థ సహ వ్యవస్థాపకుడు, డిజిటల్ విప్లవ పితామహుడు స్టీవ్ జాబ్స్ కన్నుమూత.
- రాబర్ట్ హెచ్. గొడ్డార్డ్ జయంతి (1882): ఆధునిక రాకెట్ సైన్స్ పితామహుడిగా పేరుగాంచిన అమెరికన్ శాస్త్రవేత్త జననం.
🗓️ అక్టోబర్ 5న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1864 – కలకత్తా తుపాను విపత్తు
బెంగాల్ తీరాన్ని తాకిన ఘోరమైన సైక్లోన్ వల్ల కలకత్తా (ప్రస్తుత కోల్కతా) నగరం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ఈ ప్రాణాంతక తుపానులో 60,000 కంటే ఎక్కువ మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు మరియు నగర మౌలిక సదుపాయాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఇది భారతీయ తీర ప్రాంత చరిత్రలో నమోదైన అతిపెద్ద ప్రకృతి విపత్తులలో ఒకటి.
1910 – పోర్చుగల్ గణతంత్ర రాజ్యంగా ఆవిర్భావం
1910 అక్టోబర్ 05న జరిగిన విప్లవం ద్వారా పోర్చుగల్ తన వందల ఏళ్ల నాటి రాచరిక వ్యవస్థను అంతం చేసి Republic (గణతంత్ర రాజ్యం)గా ప్రకటించుకుంది. యూరప్ ఖండంలో రాచరిక పాలన తగ్గి ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ విస్తరించడానికి ఇది ఒక ముఖ్య ఘట్టంగా నిలిచింది.
1962 – మొదటి జేమ్స్ బాండ్ చిత్రం ప్రదర్శన
విశ్వప్రసిద్ధ గూఢచారి పాత్ర ఆధారంగా రూపొందిన తొలి జేమ్స్ బాండ్ చిత్రం ‘డాక్టర్ నో’ (Dr. No) 1962 అక్టోబర్ 05న లండన్లో విడుదలైంది. సినిమా చరిత్రలోనే అతిపెద్ద మరియు అత్యంత విజయవంతమైన మీడియా ఫ్రాంచైజీలలో ఒకటైన బాండ్ సిరీస్కు ఇది పునాది వేసింది.
1964 – రెండవ అలీన దేశాల సదస్సు (NAM) ప్రారంభం
ఈజిప్ట్ రాజధాని కైరోలో 1964 అక్టోబర్ 05న రెండవ అలీనోద్యమ (Non-Aligned Movement) శిఖరాగ్ర సదస్సు ప్రారంభమైంది. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలో ఏ అగ్రరాజ్యాల వర్గంలోనూ చేరకుండా స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్ని అనుసరించిన దేశాల కలయికకు ఇది వేదికైంది.
2000 – యుగోస్లేవియాలో బుల్డోజర్ విప్లవం
2000 అక్టోబర్ 05న బెల్గ్రేడ్లో ప్రెసిడెంట్ స్లోబోదాన్ మిలోసెవిచ్ నియంతృత్వ పాలనకు వ్యతిరేకంగా లక్షలాది మంది ప్రజలు నిరసన తెలపడంతో ఆయన పదవీచ్యుతుడయ్యాడు. ఈ ప్రజా ఉద్యమం ‘బుల్డోజర్ రివాల్యూషన్’గా ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు సెర్బియాలో ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణకు తోడ్పడింది.
2011 – ప్రపంచంలోనే అత్యంత చవకైన ‘ఆకాశ్’ టాబ్లెట్ ఆవిష్కరణ
2011 అక్టోబర్ 05న భారత ప్రభుత్వం విద్యార్థుల కోసం ₹2,250ల అతితక్కువ ధరకు ‘ఆకాశ్’ డిజిటల్ టాబ్లెట్ను ఆవిష్కరించింది. డిజిటల్ విద్యను గ్రామీణ ప్రాంతాలకు చేరవేయడానికి భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రతిష్టాత్మక ప్రయోగం.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1813: బ్రిటీష్ మరియు అమెరికా బలగాల మధ్య ‘బ్యాటిల్ ఆఫ్ ది థేమ్స్’ జరిగింది.
- 1970: అమెరికాలో పబ్లిక్ బ్రాడ్కాస్టింగ్ సర్వీస్ (PBS) తన ప్రసారాలను ప్రారంభించింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1524 | రాణి దుర్గావతి | గోండ్వానా ధీర వనిత, మొఘలులను ధీటుగా ఎదుర్కొన్న వీరనారి. |
| 1829 | చెస్టర్ ఎ. ఆర్థర్ | అమెరికా 21వ అధ్యక్షుడు. |
| 1882 | రాబర్ట్ హెచ్. గొడ్డార్డ్ | అమెరికన్ భౌతికశాస్త్రవేత్త, ద్రవ ఇంధన రాకెట్ పితామహుడు. |
| 1885 | రావు వేంకట కుమార మహీపతి సూర్యారావు | పిఠాపురం రాజా; ‘సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు’ ప్రచురణకర్త. |
| 1936 | వాక్లావ్ హావెల్ | చెకోస్లోవేకియా విప్లవ నాయకుడు, చెక్ రిపబ్లిక్ తొలి అధ్యక్షుడు. |
| 1975 | కేట్ విన్స్ లెట్ | ఆస్కార్ అవార్డు గ్రహీత, ‘టైటానిక్’ చిత్ర ప్రసిద్ధ బ్రిటిష్ నటి. |
| 1999 | వాషింగ్టన్ సుందర్ | భారత అంతర్జాతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1805 – లార్డ్ కార్న్వాలిస్ (Lord Cornwallis): భారత గవర్నర్ జనరల్, జమీందారీ విధానం (శాశ్వత శిస్తు పద్ధతి) ప్రవేశపెట్టిన బ్రిటిష్ అధికారి, ఘాజీపూర్లో మరణించారు.
- 2011 – స్టీవ్ జాబ్స్ (Steve Jobs): ఆపిల్ సంస్థ సహ వ్యవస్థాపకుడు, పర్సనల్ కంప్యూటర్ మరియు స్మార్ట్ఫోన్ విప్లవ పితామహుడు.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం (World Teachers’ Day): యునెస్కో (UNESCO) మరియు ILO సంయుక్తంగా 1994లో ప్రారంభించాయి. సమాజ వికాసంలో ఉపాధ్యాయుల విశేష కృషిని గుర్తించడం మరియు వారి హక్కులు, పని పరిస్థితులను మెరుగుపరచడం. 1966 అక్టోబర్ 5న ఉపాధ్యాయుల స్థితిగతులపై కుదిరిన చారిత్రక ఐక్యరాజ్యసమితి సిఫార్సుల జ్ఞాపకార్థం ఈ రోజున జరుపుకుంటారు.
- అంతర్జాతీయ వ్యభిచార వ్యతిరేక దినోత్సవం (International Day of No Prostitution): 2002లో హ్యూమన్ రైట్స్ యాక్టివిస్టులచే ఆరంభించబడింది. మానవ అక్రమ రవాణా, లైంగిక దోపిడీ మరియు బలవంతపు వ్యభిచారానికి వ్యతిరేకంగా చైతన్యం తీసుకురావడం. మహిళలు, పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణకు మరియు వారికి పునరావాసం కల్పించడానికి ప్రపంచవ్యాప్త అవగాహన పెంచడం.
💡 మీకు తెలుసా?
- తొలి ద్రవ ఇంధన రాకెట్: 1926లో అమెరికాకు చెందిన రాబర్ట్ గొడ్డార్డ్ ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ద్రవ ఇంధన రాకెట్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.
- తొలి తెలుగు టైప్రైటర్: పిఠాపురం రాజా రావు వేంకట కుమార మహీపతి సూర్యారావు గారి హయాంలోనే మొదటి తెలుగు టైప్రైటర్ తయారీ మరియు వినియోగం ఆరంభమైంది.
- ఈజిప్ట్ నేలపై గాంధీజీ భౌతిక అవశేషాలు: 1997 అక్టోబర్ 5న ప్రధానమంత్రి ఐ.కె. గుజ్రాల్ ఉగాండాలోని జింజా వద్ద నైలు నదిలో మహాత్మా గాంధీ అస్థికలు కలిపిన ప్రాంతంలో ఆయన విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 5న ఏ అంతర్జాతీయ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు?
జవాబు: అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం (World Teachers’ Day). (గమనిక: India లో జాతీయ ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సెప్టెంబర్ 5న జరుపుకుంటారు).
ప్రశ్న 2: ‘సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు’ ప్రాజెక్ట్ను ఎవరు పోషించి ప్రచురించారు?
జవాబు: పిఠాపురం సంస్థానాధీశులైన రావు వేంకట కుమార మహీపతి సూర్యారావు గారు ఈ ప్రాజెక్ట్ను సంపూర్ణ ఆర్థిక సహాయంతో ప్రచురించారు.
ప్రశ్న 3: రాకెట్ సైన్స్ పితామహుడిగా పేరుగాంచిన రాబర్ట్ గొడ్డార్డ్ జన్మదినం ఏది?
జవాబు: 1882 అక్టోబర్ 05.
ప్రశ్న 4: ఆపిల్ కంపెనీ సహ-వ్యవస్థాపకుడు స్టీవ్ జాబ్స్ ఏ తేదీన పరమపదించారు?
జవాబు: 2011 అక్టోబర్ 05న స్టీవ్ జాబ్స్ మరణించారు.
ప్రశ్న 5: బ్రిటీష్ ఇండియాలో శాశ్వత శిస్తు పద్ధతి (Permanent Settlement) ప్రవేశపెట్టిన ఏ గవర్నర్ జనరల్ అక్టోబర్ 5న మరణించారు?
జవాబు: లార్డ్ కార్న్వాలిస్ (1805 అక్టోబర్ 05న ఘాజీపూర్లో మరణించారు).
ప్రశ్న 6: ప్రపంచంలోనే అత్యంత చవకైన ‘ఆకాశ్’ టాబ్లెట్ భారతదేశంలో ఎప్పుడు ఆవిష్కరించబడింది?
జవాబు: 2011 అక్టోబర్ 05న భారత ప్రభుత్వం దీనిని ఆవిష్కరించింది.
ప్రశ్న 7: అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవాన్ని ఏ సంవత్సరం నుండి యునెస్కో నిర్వహిస్తోంది?
జవాబు: 1994 సంవత్సరం నుండి.
