చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 14: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 14, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 14వ తేదీకి ప్రపంచ చరిత్రలోనూ, భారత చరిత్రలోనూ విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. 1949లో భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని భారత యూనియన్ యొక్క అధికారిక భాషగా ఆమోదించిన చారిత్రాత్మక రోజు ఇది. యూపీఎస్సీ, ఏపీపీఎస్సీ, టీఎస్పీఎస్సీ మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే విద్యార్థుల కోసం సెప్టెంబర్ 14 యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ వ్యాసంలో సమగ్రంగా అందించడం జరిగింది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• సెప్టెంబర్ 14న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 14న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 14 ముఖ్యాంశాలు

• హిందీని అధికారిక భాషగా ఆమోదించడం (1949): భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ ద్వారా దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని అధికారిక భాషగా ఆమోదం.
• గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు జననం (1883): ఆంధ్రాలో తొలి రాజకీయ ఖైదీ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 
• థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతల స్వీకరణ (1901): విలియం మెకిన్లీ హత్య అనంతరం థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా 26వ అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతల స్వీకరణ.
• ఓపెక్ (OPEC) సంస్థ స్థాపన (1960): బాగ్దాద్ కాన్ఫరెన్స్‌లో పెట్రోలియం ఎగుమతి దేశాల సంస్థ (OPEC) వ్యవస్థాపక ఆమోదం.

🗓️ సెప్టెంబర్ 14న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1812 – నెపోలియన్ ఆర్మీ మాస్కో ప్రవేశం

ఫ్రెంచ్ చక్రవర్తి నెపోలియన్ బోనాపార్టే నేతృత్వంలోని గ్రాండ్ ఆర్మీ రష్యా రాజధాని మాస్కోలోకి ప్రవేశించింది. అయితే, రష్యన్ దళాలు “స్కార్చ్డ్ ఎర్త్” (భూమిని తగలేసే) వ్యూహాన్ని అమలు చేసి, నగరాన్ని ఖాళీ చేసి నిప్పు పెట్టడంతో ఫ్రెంచ్ సైన్యం తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురైంది. ఇది నెపోలియన్ రష్యా దండయాత్ర విఫలానికి మరియు ఆయన సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన కారణమైంది.

1901 – థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం

అమెరికా అధ్యక్షుడు విలియం మెకిన్లీ కాల్చివేత గాయాలతో మరణించడంతో, ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్న థియోడోర్ రూజ్‌వెల్ట్ 42 ఏళ్ల వయస్సులో అమెరికా అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. అమెరికా చరిత్రలో అత్యంత పిన్న వయస్కుడైన అధ్యక్షుడిగా ఆయన నిలిచారు. ఆయన కాలంలో ట్రస్ట్-బస్టింగ్ విధానాలు మరియు పనామా కాలువ నిర్మాణం వేగవంతమయ్యాయి.

1949 – హిందీ అధికారిక భాషగా రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆమోదం

భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ దేవనాగరి లిపిలోని హిందీ భాషను భారత యూనియన్ అధికారిక భాషగా (Official Language) స్వీకరించింది. రాజ్యాంగంలోని 343వ అధికరణం ప్రకారం హిందీకి ఈ హోదా లభించింది. ఈ రోజు జ్ఞాపకార్థమే ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్ 14ను భారతదేశంలో “హిందీ దివస్”గా జరుపుకుంటారు.

1959 – లూనా-2 వ్యోమనౌక చంద్రుడిని చేరిన తొలి మానవ నిర్మిత వస్తువు 

సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన “లూనా-2” వ్యోమనౌక చంద్రుని ఉపరితలాన్ని విజయవంతంగా చేరింది. వేరొక ఖగోళ వస్తువును చేరిన మానవ నిర్మిత తొలి వస్తువుగా ఇది రికార్డు సృష్టించింది. ఇది అంతరిక్ష పోటీలో సోవియట్ యూనియన్ సాధించిన మైలురాయి.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1960 – ఓపెక్ (OPEC) సంస్థ స్థాపన

బాగ్దాద్‌లో జరిగిన సమావేశంలో ఇరాన్, ఇరాక్, కువైట్, సౌదీ అరేబియా మరియు వెనిజులా దేశాలు కలిసి ‘ఒర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ది పెట్రోలియం ఎక్స్‌పోర్టింగ్ కంట్రీస్’ (OPEC)ను ఏర్పాటు చేశాయి. ప్రపంచ చమురు సరఫరా మరియు ధరలను క్రమబద్ధీకరించడంలో ఈ సంస్థ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1752: బ్రిటన్ మరియు దాని కాలనీలు గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్‌ను స్వీకరించాయి (సెప్టెంబర్ 2 తర్వాత నేరుగా సెప్టెంబర్ 14 వచ్చింది).
• 1917: రష్యన్ ప్రొవిజనల్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా రష్యాను రిపబ్లిక్‌గా ప్రకటించింది.
• 2003: యూరోపియన్ యూనియన్‌లో చేరేందుకు స్వీడన్ దేశస్తులు నిర్వహించిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో యూరో కరెన్సీని తిరస్కరించారు.
• 2015: లిగో (LIGO) పరిశోధనా కేంద్రం విశ్వంలో గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను (Gravitational Waves) మొదటిసారిగా ప్రత్యక్షంగా గుర్తించింది.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1967 – బూర్గుల రామకృష్ణారావు: హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి తొలి ఎన్నికైన ముఖ్యమంత్రి మరియు ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. హైదరాబాద్ సంస్థానం భారత్‌లో విలీనమైన తర్వాత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ స్థాపనలో మరియు కేరళ, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల గవర్నర్‌గా విశేష సేవలందించారు.
• 1970 – హెచ్.ఆర్. పద్మనాభ శాస్త్రి: తొలితరం తెలుగు నాటకరంగ మరియు చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు. పలు ప్రాచీన తెలుగు సినిమాలకు శ్రావ్యమైన సంగీతాన్ని అందించి సంగీత రంగానికి సేవలు చేశారు.
• 1982 – గ్రేస్ కెల్లీ: ఆస్కార్ అవార్డు గ్రహీత నటి మరియు మొనాకో యువరాణి.
• 1984 – జానెట్ గేనర్: తొలి ఆస్కార్ ఉత్తమ నటి అవార్డు గ్రహీత.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• హిందీ దివస్ (Hindi Diwas – India): 1949 సెప్టెంబర్ 14న భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ హిందీని అధికారిక భాషగా గుర్తించిన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని 1953 నుండి జరుపుకుంటున్నారు. అధికారిక కార్యకలాపాల్లో హిందీ భాషా వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• బ్రిటన్ క్యాలెండర్‌లో మాయమైన 11 రోజులు: 1752 సెప్టెంబర్ 14న బ్రిటన్ గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్‌కు మారినప్పుడు, సెప్టెంబర్ 2 తదుపరి రోజును నేరుగా సెప్టెంబర్ 14గా పరిగణించారు. దాంతో ఆ సంవత్సరంలో 11 రోజులు క్యాలెండర్ నుండి తొలగించబడ్డాయి.
• ఆంధ్రా తొలి రాజకీయ ఖైదీ: 1908లో “స్వరాజ్య” పత్రికలో విపిన్ చంద్రపాల్ ప్రసంగాలపై వ్యాసాలు రాసినందుకు గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు అరెస్ట్ అయి ఆంధ్ర ప్రాంతంలో మొదటి రాజకీయ ఖైదీగా నిలిచారు.
• గురుత్వాకర్షణ తరంగాల గుర్తింపు: 2015 సెప్టెంబర్ 14న మానవ చరిత్రలోనే మొదటిసారిగా ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ సాపేక్షతా సిద్ధాంతంలో చెప్పిన గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను LIGO ప్రయోగశాల నమోదు చేసింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: భారతదేశంలో హిందీ దివస్‌ను సెప్టెంబర్ 14న ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: 1949 సెప్టెంబర్ 14న భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని భారత యూనియన్ అధికారిక భాషగా (Official Language) ఆమోదించినందుకు జ్ఞాపకార్థంగా ఈ రోజును జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న 2: భారత రాజ్యాంగంలో భాషలకు సంబంధించిన అధికరణాలు ఏవి?

జవాబు: భారత రాజ్యాంగంలోని 17వ భాగంలో 343 నుండి 351 వరకు ఉన్న అధికరణాలు అధికారిక భాషలకు సంబంధించినవి. అధికరణం 351 హిందీ భాషా వికాసానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

ప్రశ్న 3: హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి తొలి ఎన్నికైన ముఖ్యమంత్రి ఎవరు?

జవాబు: డాక్టర్ బూర్గుల రామకృష్ణారావు 1952 నుండి 1956 వరకు హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి తొలి ఎన్నికైన ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 4: లూనా-2 వ్యోమనౌక ప్రత్యేకత ఏమిటి?

జవాబు: 1959 సెప్టెంబర్ 14న సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన లూనా-2, చంద్రుని ఉపరితలాన్ని చేరిన మానవ నిర్మిత తొలి వ్యోమనౌక.

ప్రశ్న 5: OPEC (ఓపెక్) ఏ సంవత్సరంలో, ఎక్కడ స్థాపించబడింది?

జవాబు: OPEC సంస్థ 1960 సెప్టెంబర్ 14న ఇరాక్ రాజధాని బాగ్దాద్ కాన్ఫరెన్స్‌లో స్థాపించబడింది.

ప్రశ్న 6: గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు (Gravitational Waves) మొదటిసారిగా ఎప్పుడు గుర్తించబడ్డాయి?

జవాబు: 2015 సెప్టెంబర్ 14న LIGO (లేజర్ ఇంటర్‌ఫెరోమీటర్ గ్రావిటేషనల్-వేవ్ అబ్జర్వేటరీ) ద్వారా మొదటిసారి ప్రత్యక్షంగా గుర్తించబడ్డాయి.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు