ఒక దేశాన్ని కేవలం అది ఎంత డబ్బు సంపాదిస్తుందో దాని ఆధారంగా కాకుండా, ప్రజలు ఎంత కాలం జీవిస్తున్నారు, ఎంత చదువుకున్నారు, వారి జీవితం ఎంత ఆరోగ్యకరంగా ఉంది; వీటి ఆధారంగా అంచనా వేయాలంటే? అదే మానవ అభివృద్ధి సూచిక (HDI) చెప్పే విషయం!
Click here to Read the English version of this article.
యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (UNDP) మే 6, 2025న విడుదల చేసిన 2025 HDI రిపోర్ట్ (“A Matter of Choice: People and Possibilities in the Age of AI”) ప్రకారం, భారత్ 193 దేశాల్లో 130వ స్థానంలో ఉంది. భారత HDI స్కోరు 0.685, ఇది 2022లోని 0.676 నుండి పెరిగింది. దీని వల్ల భారత్ మధ్యస్థ మానవ అభివృద్ధి వర్గంలో కొనసాగుతూ, అధిక మానవ అభివృద్ధి స్థాయికి (HDI ≥ 0.700) నెమ్మదిగా చేరువవుతోంది.
అత్యధిక మానవ అభివృద్ధి కలిగిన దేశాలు — ఐస్లాండ్ (0.972), నార్వే (0.970) మరియు స్విట్జర్లాండ్ (0.970). ఇక తక్కువ ర్యాంక్లో ఉన్న దేశాలు — దక్షిణ సూడాన్ (0.388), సోమాలియా (0.404) మరియు సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ (0.414), ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభివృద్ధిలో ఉన్న పెద్ద అసమానతలను సూచిస్తున్నాయి.
భారత్లో ఆయుర్దాయం 72 సంవత్సరాలు, అంచనా వేసిన పాఠశాల విద్య 12.95 సంవత్సరాలు మరియు సగటు పాఠశాల విద్య 6.88 సంవత్సరాలు. తలసరి స్థూల జాతీయ ఆదాయం (GNI per capita – 2021 PPP) $9,046.8 వద్ద ఉంది. ఇది ఆరోగ్యం, విద్య, మరియు ఆదాయ స్థాయిలలో స్థిరమైన పురోగతిని సూచిస్తోంది.
భారత రాష్ట్రాల (2022 డేటా) ప్రకారం, గోవా (0.760) మరియు కేరళ (0.758) రాష్ట్రాలు అధిక HDI కలిగిన రాష్ట్రాలుగా నిలిచాయి. బీహార్ (0.577) మరియు ఝార్ఖండ్ (0.600) రాష్ట్రాలు తక్కువ HDI గల రాష్ట్రాలుగా ఉన్నాయి. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో, చండీగఢ్ (0.751) అగ్రస్థానంలో ఉండగా, దాద్రా & నగర్ హవేలీ (0.624) చివరి స్థానంలో ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ 0.642 స్కోరుతో మీడియం HDI విభాగంలో ఉంది.
HDI మనకు గుర్తు చేస్తుంది — అభివృద్ధి అంటే కేవలం GDP కాదు, అది ప్రజల గురించినది.
ప్రజలు ఎక్కువ కాలం జీవిస్తున్నారా, ఎక్కువగా చదువుకుంటున్నారా, మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలు పొందుతున్నారా అని ఇది మనకు చూపిస్తుంది. ఒక దేశం ధనికమై ఉండవచ్చు, కానీ ప్రజలు అనారోగ్యంగా లేదా నిరక్షరాస్యులుగా ఉంటే, అది నిజమైన అభివృద్ధి అని చెప్పగలమా?
📢 భారతదేశం మానవ అభివృద్ధి సూచిక(HDI)లో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోందా?
💬 ఇంకా ఏ మార్పులు అవసరమని మీరు అనుకుంటున్నారు? కింద కామెంట్లో తెలపండి..