చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 30, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 30 ప్రపంచ చరిత్రలో మరియు భారతీయ చరిత్రలో అనేక మైలురాళ్లకు వేదికగా నిలిచింది. పర్షియన్ మహాకవి రూమి జననం, భారతదేశ పునర్నిర్మాణంలో కీలక ఘట్టాలు, మరియు ఆధునిక క్రీడా, సాంకేతిక విజయాలు ఈ రోజున సంభవించాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు మరియు సాధారణ పాఠకులకు ఈ రోజు ప్రాముఖ్యతను వివరించే సమగ్ర వ్యాసం ఇది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

• సెప్టెంబర్ 30న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 30న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 30 ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రాల పునర్విభజన కమిషన్ నివేదిక (1955): ఫజల్ అలీ ఆధ్వర్యంలోని భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల నివేదిక సమర్పణ.
• లాతూర్ తీవ్ర భూకంపం (1993): మహారాష్ట్రలో వేలాది మంది ప్రాణాలను బలిగొన్న విషాదకర సంఘటన.
• విశ్వనాథన్ ఆనంద్ ప్రపంచ చెస్ ఛాంపియన్ (2007): మెక్సికో సిటీలో ప్రపంచ చెస్ టైటిల్ కైవసం.

🗓️ సెప్టెంబర్ 30న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1888 – లండన్ జాక్ ది రిప్పర్ దాడులు

లండన్ లోని వైట్ చాపెల్ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధ అజ్ఞాత హంతకుడు ‘జాక్ ది రిప్పర్’ ఒకే రాత్రి ఇద్దరు మహిళలను (ఎలిజబెత్ స్ట్రైడ్, కేథరిన్ ఎడ్డోవ్స్) హత్య చేశాడు. ఈ సంఘటన నేర పరిశోధనా చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన అధ్యాయంగా నిలిచింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1947 – ఐక్యరాజ్యసమితిలో పాకిస్తాన్ మరియు యెమన్ చేరిక

ఆగస్టు 1947లో స్వతంత్ర దేశంగా అవతరించిన పాకిస్తాన్, యెమన్ దేశంతో పాటుగా ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) లో అధికారికంగా సభ్యత్వం పొందింది. ఇది అంతర్జాతీయ దౌత్య చరిత్రలో దక్షిణాసియా దేశాలకు కీలకమైన మైలురాయి.

1955 – ఫజల్ అలీ నేతృత్వంలో రాష్ట్రాల పునర్విభజన నివేదిక సమర్పణ

భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన రాష్ట్రాల పునర్విభజన కమిషన్ (SRC) తన సమగ్ర నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. జస్టిస్ ఫజల్ అలీ నేతృత్వంలోని ఈ కమిషన్ లో కే.ఎమ్. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రూ సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈ నివేదిక ఆధారంగానే 1956లో భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల పునర్విభజన చట్టం అమలులోకి వచ్చింది.

1971 – ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పి.వి. నరసింహారావు ప్రమాణ స్వీకారం

రాయలసీమ, కోస్తా, తెలంగాణ ప్రాంతాల మధ్య రాజకీయ సమతుల్యతలో భాగంగా పి.వి. నరసింహారావు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. తరువాత కాలంలో ఆయన భారత ప్రధానిగా దేశ ఆర్థిక సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టారు.

1993 – మహారాష్ట్ర లాతూర్ లో వినాశకర భూకంపం

మహారాష్ట్రలోని లాతూర్ మరియు ఉస్మానాబాద్ జిల్లాల్లో రిక్టర్ స్కేలుపై 6.2 తీవ్రతతో వినాశకర భూకంపం సంభవించింది. ఈ ప్రమాదంలో సుమారు 10,000 మందికి పైగా ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోగా, వేలాది మంది నిరాశ్రయులయ్యారు. దక్కన్ పీఠభూమి ప్రాంతంలో నమోదైన అతిపెద్ద భూకంపాలలో ఇది ఒకటి.

2007 – విశ్వనాథన్ ఆనంద్ ప్రపంచ చెస్ ఛాంపియన్ గా విజయం

మెక్సికో సిటీలో జరిగిన ప్రపంచ చెస్ ఛాంపియన్ షిప్ లో భారత గ్రాండ్ మాస్టర్ విశ్వనాథన్ ఆనంద్ విజేతగా నిలిచి అన్ డిస్ప్యూటెడ్ వరల్డ్ చెస్ ఛాంపియన్ గా అవతరించారు. భారత్ కు చెస్ క్రీడలో అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అత్యున్నత గుర్తింపు తెచ్చిన ఘట్టమిది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

2010 – బాబ్రీ మసీదు – రామజన్మభూమి వివాదంపై అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పు

అలహాబాద్ హైకోర్టు లక్నో బెంచ్ అయోధ్యలోని 2.77 ఎకరాల వివాదాస్పద స్థలాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించి రామ్ లల్లా, నిర్మోహి అఖారా, మరియు సున్నీ సెంట్రల్ వక్ఫ్ బోర్డులకు కేటాయిస్తూ కీలక తీర్పునిచ్చింది. (గమనిక: ఈ తీర్పును తదనంతరం 2019లో సుప్రీంకోర్టు సవరించింది).

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1938: జర్మనీ చెకోస్లోవేకియా సుడేటెన్ లాండ్ ను ఆక్రమించుకునేందుకు బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, జర్మనీల మధ్య ‘మునిచ్ ఒప్పందం’ కుదిరింది.
• 2001: మధ్యప్రదేశ్ లోని మైన్‌పురి వద్ద జరిగిన విమాన ప్రమాదంలో భారత మాజీ కేంద్ర మంత్రి మాధవరావు సింధియా మరణించారు.
• 2008: రాజస్థాన్ లోని జోధ్ పూర్ చాముండా దేవి ఆలయంలో తీవ్ర తొక్కిసలాట జరిగి 220 మందికి పైగా భక్తులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
• 2012: ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకై హైదరాబాదులోని నెక్లెస్ రోడ్డులో మిలియన్ మార్చ్ తరహాలో ‘తెలంగాణ మార్చ్’ ఘనంగా నిర్వహించబడింది.
• 2020: బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత కుట్ర కేసులో ఎల్.కె. అద్వానీ, మురళీ మనోహర్ జోషి సహా 32 మంది నిందితులను సిబిఐ ప్రత్యేక కోర్టు నిర్దోషులుగా విడిచిపెట్టింది.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1955 – జేమ్స్ డీన్: అమెరికన్ నటుడు. హాలీవుడ్ కల్ట్ ఐకాన్, ‘రెబెల్ వితౌట్ ఎ కాజ్’ చిత్ర ప్రసిద్ధుడు. 24 ఏళ్ల వయసులో కారు ప్రమాదంలో మరణించారు.
• 1990 – శంకర్ నాగ్: కన్నడ నటుడు, దర్శకుడు. అత్యంత ఆదరణ పొందిన కన్నడ నటుడు, ‘మాల్గుడి డేస్’ టెలివిజన్ సిరీస్ దర్శకుడు.
• 2001 – మాధవరావు సింధియా: భారత మాజీ కేంద్ర రైల్వే మరియు విమానయాన శాఖ మంత్రి, గ్వాలియర్ రాజకుటుంబీకుడు.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అంతర్జాతీయ అనువాద దినోత్సవం (International Translation Day): బైబిల్ ను లాటిన్ లోకి అనువదించిన ప్రముఖ పండితుడు ‘సెయింట్ జెరోమ్’ మరణించిన రోజైన సెప్టెంబర్ 30ని అంతర్జాతీయ అనువాదకుల సమఖ్య (FIT) 1953 నుండి నిర్వహిస్తోంది. 2017లో ఐక్యరాజ్యసమితి (UNGA) దీనిని అధికారికంగా గుర్తించింది. భాషా సరిహద్దులను చెరిపివేస్తూ ప్రపంచశాంతి, దౌత్యం, మరియు సంస్కృతుల మార్పిడికి కృషి చేస్తున్న అనువాదకుల ప్రాముఖ్యతను గుర్తించడం.
• అంతర్జాతీయ పోడ్‌కాస్ట్ దినోత్సవం (International Podcast Day): డిజిటల్ మీడియా విప్లవంలో భాగమైన పోడ్‌కాస్టింగ్ ప్రసార సాధనాల విస్తృతికి గుర్తుగా 2014 నుండి నిర్వహించబడుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాడ్‌కాస్ట్‌ల అభివృద్ధి, జ్ఞాన విస్తరణకు ఇది వేదికగా నిలుస్తుంది. 
• అంతర్జాతీయ దైవదూషణ హక్కుల దినోత్సవం (International Blasphemy Rights Day): Center for Inquiry (CFI) ద్వారా 2009లో ప్రారంభించబడింది. 2005లో డెన్మార్క్ వార్తాపత్రికలో వెలువడిన వివాదాస్పద కార్టూన్ల సంఘటన ఆధారంగా ఈ రోజు ఎంపిక చేయబడింది. భావప్రకటనా స్వేచ్ఛను రక్షించడం మరియు దైవదూషణ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా అవగాహన కల్పించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• వి.పి. మీనన్ దౌత్య నీతి: సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ కార్యదర్శిగా వి.పి. మీనన్ 500కి పైగా స్వదేశీ సంస్థానాలను భారతదేశంలో విలీనం చేయడంలో కీలకమైన ‘ఇన్స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ యాక్సెషన్’ పత్రాలను సిద్ధం చేశారు.
• ప్రపంచంలోనే మొదటి చెస్ గ్రాండ్ మాస్టర్ ఆనంద్ విలక్షణత: విశ్వనాథన్ ఆనంద్ క్లాసికల్, రాపిడ్, మరియు బ్లిట్జ్ – మూడు రకాల చెస్ ఫార్మాట్లలోనూ ప్రపంచ ఛాంపియన్ షిప్ గెలిచిన ఏకైక క్రీడాకారుడు.
• పోడ్‌కాస్ట్ అనే పదం ఎలా వచ్చింది?: ‘iPod’ (యాపిల్ డివైజ్) మరియు ‘Broadcast’ అనే రెండు పదాల కలయికతో ‘Podcast’ అనే పదం 2004లో బెన్ హామర్స్లే అనే విలేకరి ద్వారా రూపొందించబడింది.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: రాష్ట్రాల పునర్విభజన కమిషన్ (SRC) నివేదికను ఫజల్ అలీ కమిషన్ ఎప్పుడు సమర్పించింది?

జవాబు: ఫజల్ అలీ కమిషన్ తన నివేదికను 1955 సెప్టెంబర్ 30న భారత ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. దీని ఆధారంగా 1956లో భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాలు ఏర్పడ్డాయి.

ప్రశ్న 2: 1993 సెప్టెంబర్ 30న భారతదేశంలో ఏ ప్రధాన సహజ విపత్తు సంభవించింది?

జవాబు: మహారాష్ట్రలోని లాతూర్ మరియు ఉస్మానాబాద్ జిల్లాల్లో తీవ్రమైన భూకంపం సంభవించి సుమారు 10,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

ప్రశ్న 3: ఐక్యరాజ్యసమితిలో పాకిస్తాన్ ఏ రోజున సభ్యత్వం పొందింది?

జవాబు: పాకిస్తాన్ మరియు యెమన్ దేశాలు 1947 సెప్టెంబర్ 30న ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) లో సభ్యులుగా చేరాయి.

ప్రశ్న 4: అంతర్జాతీయ అనువాద దినోత్సవాన్ని ఏ మహనీయుని జ్ఞాపకార్థం జరుపుకుంటారు?

జవాబు: బైబిల్ ను గ్రీకు నుండి లాటిన్ భాషలోకి (వుల్గేట్) అనువదించిన సెయింట్ జెరోమ్ మరణించిన రోజు జ్ఞాపకార్థం సెప్టెంబర్ 30న జరుపుకుంటారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 5: సర్దార్ పటేల్ తో కలిసి భారత సంస్థానాల విలీనంలో కీలక పాత్ర పోషించిన ఐసిఎస్ అధికారి ఎవరు?

జవాబు: వి. పి. మీనన్ (V. P. Menon). ఆయన జననం 1893 సెప్టెంబర్ 30.

ప్రశ్న 6: విశ్వనాథన్ ఆనంద్ ప్రపంచ చెస్ ఛాంపియన్ షిప్ ను ఎప్పుడు మరియు ఎక్కడ గెలుచుకున్నారు?

జవాబు: 2007 సెప్టెంబర్ 30న మెక్సికో సిటీలో జరిగిన ప్రపంచ చెస్ ఛాంపియన్ షిప్ ను గెలుచుకుని అన్‌డిస్ప్యూటెడ్ వరల్డ్ ఛాంపియన్ అయ్యారు.

ప్రశ్న 7: ‘మాల్గుడి డేస్’ ప్రసిద్ధ టీవీ సీరియల్ దర్శకుడు ఎవరు? ఆయన మరణించిన తేదీ ఏది?

జవాబు: ప్రసిద్ధ కన్నడ నటుడు మరియు దర్శకుడు శంకర్ నాగ్. ఆయన 1990 సెప్టెంబర్ 30న మరణించారు.

ప్రశ్న 8: పారాలింపిక్స్ లో పతకం సాధించిన తొలి భారతీయ మహిళ ఎవరు?

జవాబు: దీపా మాలిక్ (జననం: 30 సెప్టెంబర్ 1970). ఆమె 2016 రియో పారాలింపిక్స్ లో షాట్‌పుట్ విభాగంలో రజత పతకం సాధించారు.

ప్రశ్న 9: 2012 సెప్టెంబర్ 30న హైదరాబాదులో జరిగిన ప్రధాన రాజకీయ ఉద్యమం ఏది?

జవాబు: తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధనకై హైదరాబాదు నెక్లెస్ రోడ్డులో నిర్వహించిన ‘తెలంగాణ మార్చ్’.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 28: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు