చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 29, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 29 ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎన్నో ప్రాముఖ్యమైన సంఘటనలకు వేదికగా నిలిచింది. పారిశ్రామిక విప్లవాలు, శాస్త్రసాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, క్రీడలు మరియు సామాజిక న్యాయ పోరాటాలలో ఈ రోజున పలు చారిత్రాత్మక ఘట్టాలు చోటుచేసుకున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులకు మరియు సమాచారాన్ని కోరుకునే పాఠకులకు ఈ వ్యాసం ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- సెప్టెంబర్ 29న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- సెప్టెంబర్ 29న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 సెప్టెంబర్ 29 ముఖ్యాంశాలు
- ప్రపంచంలోనే తొలి బిలియనీర్ (1916): స్టాండర్డ్ ఆయిల్ వ్యవస్థాపకుడు జాన్ డి. రాక్ఫెల్లర్ ప్రపంచంలోనే మొదటి బిలియనీర్గా నిలిచారు.
- ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ ఈదిన తొలి ఆసియా మహిళ (1959): ఆర్తి సాహా ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ను ఈదిన తొలి ఆసియా మరియు భారతీయ మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు.
- బిర్లా ప్లానెటోరియం ప్రారంభం (1962): కోల్కతాలో బిర్లా ప్లానెటోరియం (ఆసియాలోనే అతిపెద్దది) ప్రారంభమైంది.
🗓️ సెప్టెంబర్ 29న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1916 – ప్రపంచంలోనే తొలి బిలియనీర్గా జాన్ డి. రాక్ఫెల్లర్
అమెరికాకు చెందిన వ్యాపారవేత్త, స్టాండర్డ్ ఆయిల్ కంపెనీ వ్యవస్థాపకుడు జాన్ డి. రాక్ఫెల్లర్ సెప్టెంబర్ 29, 1916న తన ఆస్తి విలువ $1 బిలియన్ దాటడంతో ప్రపంచంలోనే మొదటి అధికారిక బిలియనీర్గా అవతరించారు. ఆధునిక పెట్రోలియం పరిశ్రమను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసిన ఆయన, తన జీవిత చరమాంకంలో విద్య, వైద్య పరిశోధనలకు భారీగా విరాళాలు ఇచ్చారు.
1959 – ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ను ఈదిన తొలి ఆసియా మహిళగా ఆర్తి సాహా
భారతదేశానికి ఆర్తి సాహా ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ను (ఫ్రాన్స్ నుండి ఇంగ్లాండ్కు) 16 గంటల 20 నిమిషాలలో ఈది రికార్డు సృష్టించారు. దీనితో ఈ ఘనత సాధించిన ప్రపంచంలోనే తొలి ఆసియా మహిళగా ఆమె నిలిచారు. 1960లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది.
1962 – కోల్కతాలో బిర్లా ప్లానెటోరియం ప్రారంభం
ఆసియాలోనే అతిపెద్ద ప్లానెటోరియం మరియు ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద ప్లానెటోరియంగా పేరుగాంచిన కోల్కతాలోని ‘ఎం. పి. బిర్లా ప్లానెటోరియం’ సెప్టెంబర్ 29, 1962న తన ప్రదర్శనలను ప్రారంభించింది. దీనిని పండిత్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ అధికారికంగా ప్రారంభించారు. ఇది భారతదేశంలో ఖగోళ శాస్త్ర ప్రచారానికి కీలక కేంద్రంగా మారింది.
1981 – ఇండియన్ ఎయిర్లైన్స్ విమానం IC 423 హైజాక్
ఢిల్లీ నుండి అమృతసర్ మీదుగా శ్రీనగర్ వెళ్లాల్సిన ఇండియన్ ఎయిర్లైన్స్ బోయింగ్-737 విమానాన్ని ఖలిస్తాన్ మద్దతుదారులు హైజాక్ చేసి పాకిస్థాన్లోని లాహోర్కు మళ్లించారు. ఆ విమానంలో 117 మంది ప్రయాణికులు ఉన్నారు. పాకిస్థాన్ కమాండోలు లాహోర్ విమానాశ్రయంలో మెరుపు దాడి చేసి ప్రయాణికులను సురక్షితంగా విడిపించారు.
2011 – వాచ్చాతి దళితుల దౌర్జన్యం కేసులో చారిత్రాత్మక తీర్పు
తమిళనాడులోని ధర్మపురి జిల్లా వాచ్చాతి గ్రామంలో 1992లో దళితులపై సాగించిన దౌర్జన్యాలు, అత్యాచారాలకు సంబంధించి ధర్మపురి జిల్లా సెషన్స్ కోర్టు తీర్పు వెలువరించింది. ఈ కేసులో దౌర్జన్యానికి పాల్పడిన 269 మంది ప్రభుత్వ అధికారులను (అటవీ, పోలీస్, రెవెన్యూ శాఖలు) దోషులుగా నిర్ధారించారు. మానవ హక్కుల పోరాటంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1954: యూరోపియన్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ (CERN) ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చింది.
- 1988: నాసా పంపిన ‘స్పేస్ షటిల్ డిస్కవరీ’ (STS-26) అంతరిక్షంలోకి విజయవంతంగా దూసుకెళ్ళింది (ఛాలెంజర్ ప్రమాదం తర్వాత మొదటి మిషన్).
- 2002: దక్షిణ కొరియాలోని బుసాన్లో 14వ ఆసియా క్రీడలు ఘనంగా ప్రారంభమయ్యాయి.
- 2008: మహారాష్ట్రలోని మలేగావ్ మరియు గుజరాత్లోని మోదసాలలో సంభవించిన బాంబు పేలుళ్లు తీవ్ర సంచలనం సృష్టించాయి.
- 2009: ప్రపంచ ఔత్సాహిక బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో 75 కేజీల విభాగంలో భారత బాక్సర్ విజేందర్ సింగ్ ప్రపంచ నంబర్ 1 ర్యాంకును కైవసం చేసుకున్నారు.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1725 | రాబర్ట్ క్లైవ్ | బెంగాల్ మొదటి బ్రిటిష్ గవర్నర్; ప్లాసీ యుద్ధం ద్వారా బ్రిటిష్ పాలనకు పునాది వేశారు. |
| 1899 | లాస్లో బైరో | హంగేరియన్-అర్జెంటీనా ఆవిష్కర్త; ఆధునిక బాల్ పాయింట్ పెన్ పితామహుడు. |
| 1901 | ఎన్రికో ఫెర్మి | నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, భౌతిక శాస్త్రవేత్త; ప్రపంచంలో తొలి అణు రియాక్టర్ (షికాగో పైల్-1) రూపకర్త. |
| 1928 | బ్రజేష్ మిశ్రా | భారతీయ దౌత్యవేత్త; భారతదేశపు మొట్టమొదటి జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA). |
| 1932 | మెహమూద్ అలీ | ప్రముఖ హిందీ నటుడు, దర్శకుడు; “కింగ్ ఆఫ్ ఇండియన్ కమెడియన్”గా ప్రసిద్ధి. |
| 1943 | లేక్ వాలెన్సా | పోలాండ్ మాజీ అధ్యక్షుడు, సాలిడారిటీ ఉద్యమ నాయకుడు; 1983 నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత. |
| 1947 | జస్టిస్ సరోష్ హోమీ కపాడియా | భారత సుప్రీంకోర్టు 38వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI). |
| 1970 | ఖుష్బూ సుందర్ | దక్షిణ భారత చలనచిత్ర నటి, నిర్మాత మరియు రాజకీయ నాయకురాలు. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1913 – రుడాల్ఫ్ డీజిల్: జర్మన్ ఇంజనీర్; డీజిల్ ఇంజిన్ ఆవిష్కర్త.
- 2007 – కట్సుకో సరుహషి: జపాన్ భూరసాయన శాస్త్రవేత్త; సముద్ర నీటిలో కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ కొలతలపై విశేష పరిశోధనలు చేశారు.
- 2013 – సత్యనారాయణ గోయెంకా: ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ‘విపశ్యనా’ ధ్యాన గురువు మరియు పద్మభూషణ్ గ్రహీత.
- 2017 – టామ్ ఆల్టర్: ప్రముఖ భారతీయ థియేటర్ మరియు హిందీ చలనచిత్ర నటుడు (పద్మశ్రీ గ్రహీత).
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం (World Heart Day): వరల్డ్ హార్ట్ ఫెడరేషన్ (WHF) మరియు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సంయుక్తంగా 2000 సంవత్సరంలో ప్రారంభించాయి. గుండె సంబంధిత వ్యాధులు (CVDs), స్ట్రోక్స్ మరియు వాటి నివారణ మార్గాలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవగాహన పెంచడం. ప్రపంచంలో అత్యధిక మరణాలకు కారణమవుతున్న గుండె జబ్బులను అరికట్టడానికి ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం.
- ఆహార నష్టం మరియు వ్యర్థాలపై అంతర్జాతీయ అవగాహన దినోత్సవం (IDAFLW): ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం (UNGA) 2019లో ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రకటించింది. ఆహార ఉత్పత్తి నుండి వినియోగం వరకు జరిగే నష్టాన్ని తగ్గించడం మరియు వ్యర్థాలను అరికట్టడం. వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడం, సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యం (SDG 12.3) సాధించడం మరియు ప్రపంచ ఆకలి కేకలను తగ్గించడం.
💡 మీకు తెలుసా?
- చందమామ శంకర్ గీసిన విక్రమార్క-భేతాళ చిత్రం: చందమామ పత్రికలో దశాబ్దాల పాటు లక్షలాది మంది పాఠకులను అలరించిన విక్రమార్కుడు భేతాళుడిని భుజాన వేసుకునే ఐకానిక్ చిత్రాన్ని గీసింది కె.సి. శివశంకరన్. ఆయన సెప్టెంబర్ 29, 2020న కన్నుమూశారు.
- ప్రపంచంలో మొదటి అణు రియాక్టర్: ఎన్రికో ఫెర్మి నాయకత్వంలో 1942లో షికాగో విశ్వవిద్యాలయంలో “షికాగో పైల్-1” పేరుతో ప్రపంచపు తొలి మానవ నిర్మిత అణు రియాక్టర్ పనిచేసింది.
- బాల్ పాయింట్ పెన్ ఆవిష్కరణ: లాస్లో బైరో వార్తాపత్రికలు అచ్చేసే సిరా త్వరగా ఆరిపోవడాన్ని గమనించి, లీక్ అవ్వని బాల్ పాయింట్ పెన్ను డిజైన్ చేశారు. అర్జెంటీనాలో ఆయన పుట్టినరోజును ‘ఇంజనీర్ల దినోత్సవం’గా జరుపుకుంటారు.
- ఆసియాలోనే అతిపెద్ద ప్లానెటోరియం: కలకత్తాలోని బిర్లా ప్లానెటోరియం భారతీయ మరియు మహాయాన బౌద్ధ వాస్తుశిల్ప శైలి (సాంచి స్థూపం తరహా)లో నిర్మించబడింది.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ను ఈదిన తొలి ఆసియా/భారతీయ మహిళ ఎవరు?
జవాబు: ఆర్తి సాహా. ఆమె సెప్టెంబర్ 29, 1959న 16 గంటల 20 నిమిషాల్లో ఇంగ్లీష్ ఛానెల్ను ఈది రికార్డు సృష్టించారు.
ప్రశ్న 2: ప్రపంచంలో తొలి బిలియనీర్గా రికార్డు సృష్టించినది ఎవరు?
జవాబు: స్టాండర్డ్ ఆయిల్ అధినేత జాన్ డి. రాక్ఫెల్లర్ (1916 సెప్టెంబర్ 29న).
ప్రశ్న 3: భారత్ తొలిసారిగా ఉగ్రవాద స్థావరాలపై ‘సర్జికల్ స్ట్రైక్స్’ ఏ రోజున నిర్వహించింది?
జవాబు: 2016 సెప్టెంబర్ 29 తెల్లవారుజామున (ఉరి ఉగ్రదాడికి ప్రతిస్పందనగా).
ప్రశ్న 4: ప్రపంచంలో తొలి అణు రియాక్టర్ను రూపొందించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
జవాబు: ఎన్రికో ఫెర్మి (జననం: సెప్టెంబర్ 29, 1901).
ప్రశ్న 5: ‘ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం’ (World Heart Day) ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 29వ తేదీన.
ప్రశ్న 6: భారతదేశపు మొట్టమొదటి జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA) ఎవరు?
జవాబు: బ్రజేష్ మిశ్రా (జననం: సెప్టెంబర్ 29, 1928).
ప్రశ్న 7: ఆసియాలోనే అతిపెద్దదైన ఎం. పి. బిర్లా ప్లానెటోరియం ఎక్కడ ఉంది?
జవాబు: కోల్కతా (కలకత్తా), పశ్చిమ బెంగాల్ (ప్రారంభం: సెప్టెంబర్ 29, 1962).
ప్రశ్న 8: ‘చందమామ’ పత్రిక ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు ‘శంకర్’ అసలు పేరు ఏమిటి?
జవాబు: కె.సి. శివశంకరన్ (మరణం: సెప్టెంబర్ 29, 2020).
ప్రశ్న 9: డీజిల్ ఇంజిన్ను కనుగొన్న రుడాల్ఫ్ డీజిల్ ఏ దేశానికి చెందినవారు?
జవాబు: జర్మనీ (మరణం: సెప్టెంబర్ 29, 1913).
ప్రశ్న 10: ఆహార నష్టం మరియు వ్యర్థాలపై అంతర్జాతీయ అవగాహన దినోత్సవాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి ఏ తేదీన నిర్వహిస్తుంది?
జవాబు: సెప్టెంబర్ 29.
