చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 23: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 23, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 23 చరిత్రలో అనేక ప్రాముఖ్యత కలిగిన రోజు. గణిత శాస్త్ర లెక్కల ఆధారంగా గ్రహాన్ని కనుగొనడం నుండి, భారతదేశపు అతిపెద్ద ఆరోగ్య సంరక్షణ పథకం ప్రారంభం వరకు అనేక చారిత్రక పరిణామాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• సెప్టెంబర్ 23న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 23న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 23 ముఖ్యాంశాలు

• ఖగోళ అద్భుతం (1846): గణిత అంచనాల ఆధారంగా సౌరకూటమిలోని 8వ గ్రహమైన నెప్ట్యూన్ ఆవిష్కరణ.
• రాజ్య ఏకీకరణ (1932): నజ్ద్ మరియు హిజాజ్ రాజ్యాలు విలీనమై సౌదీ అరేబియా రాజ్యంగా అవతరణ.
• శాంతి ఒప్పందం (1965): రెండవ ఇండో-పాక్ యుద్ధం ముగింపు మరియు యుఎన్ పిలుపుతో కాల్పుల విరమణ.
• సామాజిక భద్రత (2018): ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ద్వారా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆరోగ్య బీమా పథకం ‘ఆయుష్మాన్ భారత్’ ప్రారంభం.

🗓️ సెప్టెంబర్ 23న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1803 – అసాయే యుద్ధం (Battle of Assaye)

ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాలలో భాగంగా మహారాష్ట్రలోని అసాయే వద్ద జరిగిన హోరాహోరీ పోరులో ఆర్థర్ వెల్లెస్లీ నాయకత్వంలోని బ్రిటీష్ సైన్యం మరాఠా దళాలను ఓడించింది. ఈ విజయం భారతదేశంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆధిపత్యానికి పునాది వేసింది.

1846 – నెప్ట్యూన్ గ్రహం ఆవిష్కరణ

ఫ్రెంచ్ గణిత శాస్త్రవేత్త అర్బేన్ లే వెరియర్ వేసిన గణిత లెక్కల ఆధారంగా జర్మన్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త జోహన్ గాట్‌ఫ్రైడ్ గాలే నెప్ట్యూన్ గ్రహాన్ని మొదటిసారిగా టెలిస్కోప్ ద్వారా గుర్తించారు. టెలిస్కోపిక్ పరిశీలన కంటే ముందు గణిత అంచనా ద్వారా కనుగొనబడిన ఏకైక గ్రహం నెప్ట్యూన్.

1932 – సౌదీ అరేబియా రాజ్యావతరణ

అబ్దుల్ అజీజ్ ఇబ్న్ సౌద్ హిజాజ్ మరియు నజ్ద్ ప్రాంతాలను విలీనం చేస్తూ సౌదీ అరేబియా రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దీని జ్ఞాపకార్థం ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్ 23ను సౌదీ అరేబియా జాతీయ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.

1965 – ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధ ముగింపు

1965లో కాశ్మీర్ వివాదంపై భారత్ మరియు పాకిస్తాన్ మధ్య ప్రారంభమైన తీవ్ర యుద్ధం ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి జోక్యంతో ముగిసింది. భద్రతా మండలి తీర్మానానికి ఇరుదేశాలు కట్టుబడి యుద్ధ విరమణకు అంగీకరించాయి. 

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

2009 – ISRO ఓషన్‌శాట్-2 ప్రయోగం

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి PSLV-C14 ద్వారా ఓషన్‌శాట్-2 తో పాటు ఆరు విదేశీ నానో ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. సముద్ర పరిశోధన, వాతావరణ పరిశీలన రంగాలకు ఇది కీలకంగా ఉపయోగపడింది. 

2018 – ఆయుష్మాన్ భారత్ (PM-JAY) ప్రారంభం

భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ జార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలో ‘ఆయుష్మాన్ భారత్ – ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన’ను ప్రారంభించారు. ఇది పేద కుటుంబాలకు రూ. 5 లక్షల వరకు ఉచిత వైద్య సదుపాయం కల్పించే ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ ఆధారిత ఆరోగ్య బీమా పథకం.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1889: జపాన్‌లో ప్రపంచ ప్రసిద్ధ గేమింగ్ సంస్థ ‘నింటెండో’ (Nintendo) స్థాపన.
• 1952: యుఎస్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్థి రిచర్డ్ నిక్సన్ ప్రసిద్ధ “చెకర్స్ స్పీచ్” (Checkers Speech) చేశారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1863 – రావు తులా రామ్: 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటులో హర్యానాకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు.
• 1939 – సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్: ఆస్ట్రియన్ నరాల నిపుణుడు, సైకోఎనాలసిస్ (మనోవిశ్లేషణ) పితామహుడు.
• 1973 – పాబ్లో నెరుడా: చిలీ దేశానికి చెందిన నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, జగత్ ప్రసిద్ధ కవి.
• 1974 – జయచామరాజేంద్ర వడయార్: మైసూర్ సంస్థానానికి 25వ మరియు చివరి మహారాజు.
• 1996 – సిల్క్ స్మిత: దక్షిణ భారత చలనచిత్ర నటి.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• అంతర్జాతీయ సంజ్ఞా భాషల దినోత్సవమ్ (International Day of Sign Languages): ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 23న ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతుంది. 2017లో UN సాధారణ సభ ఈ దినాన్ని ప్రకటించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 70 మిలియన్లకు పైగా చెవిటి వ్యక్తుల హక్కులు, సంజ్ఞా భాషల పరిరక్షణ, సమాన అవకాశాలపై అవగాహన పెంచడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. 
• సౌదీ అరేబియా జాతీయ దినోత్సవం (Saudi National Day): 1932లో సౌదీ అరేబియా రాజ్యం స్థాపనను గుర్తుచేసుకుంటూ సెప్టెంబర్ 23న జాతీయ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

💡 మీకు తెలుసా?

• గణితంతో కనుగొన్న గ్రహం: నెప్ట్యూన్ గ్రహం కంటికి కనిపించకపోయినా, అర్బేన్ లే వెరియర్ తన గణిత సమీకరణాల ద్వారా దాని ఉనికిని ఖచ్చితంగా ఊహించారు.
• నింటెండో ప్రారంభం: ఈనాడు అతిపెద్ద వీడియో గేమ్ కంపెనీ అయిన ‘నింటెండో’ 1889లో కేవలం చేతితో తయారుచేసే ప్లేయింగ్ కార్డుల (Hanafuda cards) వ్యాపారంగా ప్రారంభమైంది.
• ఆయుష్మాన్ భారత్ పరిమాణం: పిఎమ్-జెఎవై (PM-JAY) పథకం ద్వారా 50 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మంది ప్రజలకు ఉచిత ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయి వైద్య సంరక్షణ పొందే అర్హత ఉంది, ఇది అమెరికా మొత్తం జనాభా కంటే ఎక్కువ.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: నెప్ట్యూన్ గ్రహాన్ని ఏ సంవత్సరంలో కనుగొన్నారు?

జవాబు: నెప్ట్యూన్ గ్రహాన్ని సెప్టెంబర్ 23, 1846న జోహన్ గాట్‌ఫ్రైడ్ గాలే కనుగొన్నారు.

ప్రశ్న 2: ప్రధాన్ మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన (PM-JAY) ఎప్పుడు ప్రారంభించబడింది?

జవాబు: ఈ పథకాన్ని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సెప్టెంబర్ 23, 2018న రాంచీ (జార్ఖండ్) లో ప్రారంభించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 3: ‘అంతర్జాతీయ సంజ్ఞా భాషల దినోత్సవం’ ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 23న ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో జరుపుకుంటారు.

ప్రశ్న 4: అసాయే యుద్ధం ఎవరి మధ్య జరిగింది?

జవాబు: 1803 సెప్టెంబర్ 23న ఆర్థర్ వెల్లెస్లీ నేతృత్వంలోని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దళాలకు మరియు మరాఠా సామ్రాజ్య దళాలకు మధ్య జరిగింది.

ప్రశ్న 5: హిందీ సాహిత్య రంగానికి చెందిన ప్రసిద్ధ కవి రామ్‌ధారీ సింగ్ దింకర్ ఎప్పుడు జన్మించారు?

జవాబు: సెప్టెంబర్ 23, 1908న జన్మించారు.

ప్రశ్న 6: రసాయన శాస్త్ర రంగంలో శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు పొందిన మొదటి మహిళా శాస్త్రవేత్త ఎవరు?

జవాబు: డాక్టర్ అసీమా చటర్జీ (జననం: సెప్టెంబర్ 23, 1917).

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 7: సైకోఎనాలసిస్ (మనోవిశ్లేషణ) పితామహుడైన సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ ఏ రోజున మరణించారు?

జవాబు: సెప్టెంబర్ 23, 1939న మరణించారు.

ప్రశ్న 8: సౌదీ అరేబియా జాతీయ దినోత్సవాన్ని సెప్టెంబర్ 23న ఎందుకు జరుపుకుంటారు?

జవాబు: 1932 సెప్టెంబర్ 23న కింగ్ అబ్దుల్ అజీజ్ హిజాజ్ మరియు నజ్ద్ రాజ్యాలను ఏకం చేసి ‘సౌదీ అరేబియా’గా ప్రకటించినందుకు జ్ఞాపకార్థం.