చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 20: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

చివరిగా నవీకరణ: సెప్టెంబర్ 20, 2026

చరిత్రలో ఈరోజు – సెప్టెంబర్ 20వ తేదీ ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో ఎన్నో ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంఘటనలకు నిలయం. సాంకేతిక పురోగతి, స్వాతంత్ర్య సమరం, సాహిత్యం, కళలు మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల దృష్ట్యా ఈ రోజుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.

ఈ ఆర్టికల్‌ను ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి

ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 2: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• సెప్టెంబర్ 20న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
• సెప్టెంబర్ 20న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
• జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
• పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు

🌟 సెప్టెంబర్ 20 ముఖ్యాంశాలు

• ఢిల్లీ స్వాధీనం (1857): సిపాయిల తిరుగుబాటు సమయంలో బ్రిటిష్ దళాలు ఢిల్లీని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
• మహాత్మా గాంధీ నిరాహార దీక్ష (1932): కమ్యూనల్ అవార్డుకు నిరసనగా మహాత్మా గాంధీ యెరవాడ జైలులో ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభం.
• అక్కినేని నాగేశ్వరరావు జననం (1923): ప్రముఖ తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత అక్కినేని నాగేశ్వరరావు జననం.
• అన్నీ బెసెంట్ వర్ధంతి (1933): హోంరూల్ ఉద్యమ నేత, ఐఎన్‌సి తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు డాక్టర్ అన్నీ బెసెంట్ మరణం.

🗓️ సెప్టెంబర్ 20న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు

1857 – ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (సిపాయిల తిరుగుబాటు)

1857 భారత మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో భాగంగా సెప్టెంబర్ 20న ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దళాలు ఢిల్లీ నగరాన్ని తిరిగి తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాయి. బహదూర్ షా జఫర్‌ను అరెస్టు చేసి, చివరి మొఘల్ రాజవంశ పాలనకు బ్రిటిష్ వారు స్వస్తి పలికారు. ఈ సంఘటన భారత ఉపఖండంలో బ్రిటిష్ రాచరికం నిరంకుశ పాలన నేరుగా ప్రారంభం కావడానికి కారణమైంది.

1870 – రోమన్ ముగింపు & ఇటలీ ఏకీకరణ

జనరల్ రఫేల్ కాడోర్నా నాయకత్వంలోని ఇటాలియన్ సైన్యం పోప్ పాలనలో ఉన్న రోమ్ నగరాన్ని ఆక్రమించింది. దీనితో శతాబ్దాల తరబడి ఉన్న పాపల్ స్టేట్స్ పాలన ముగిసి, ఇటలీ ఏకీకరణ (Risorgimento) ప్రక్రియ పూర్తయింది. ఈ చారిత్రక ఘట్టం ఫలితంగా రోమ్ నగరం ఇటలీ రాజధానిగా మారింది.

1932 – గాంధీజీ యెరవాడ జైలు దీక్ష (పూనా ఒప్పందం దిశగా)

బ్రిటిష్ ప్రధాని రామ్‌సే మెక్‌డోనాల్డ్ ప్రకటించిన ‘కమ్యూనల్ అవార్డు’ ప్రకారం దళితులకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు కేటాయించడాన్ని నిరసిస్తూ పూణేలోని యెరవాడ సెంట్రల్ జైలులో మహాత్మా గాంధీ ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. హిందూ సమాజంలో వర్గ విభజనను నివారించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ నిరసన ఫలితంగా గాంధీజీ మరియు డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ల మధ్య చారిత్రాత్మక పూనా ఒప్పందం (Poona Pact) కుదిరింది.

1946 – ప్రసిద్ధ కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ప్రారంభం

ఫ్రాన్స్‌లోని కేన్స్ నగరంలో మొదటి అంతర్జాతీయ కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కారణంగా ఆలస్యమైన ఈ వేడుక, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన సినిమా పండుగగా ఆవిర్భవించింది. ప్రపంచ చలనచిత్ర రంగానికి ఇది ఒక ప్రధాన సాంస్కృతిక మైలురాయిగా నిలిచింది.

చరిత్రలో ఈరోజు —  అక్టోబర్ 1: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

1970 – లూనా 16 మిషన్ (సోవియట్ యూనియన్ లూనార్ విజయం)

సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన ‘లూనా 16’ నౌక చంద్రుని ఉపరితలం (మారే ఫెకుండిటాటిస్) పై విజయవంతంగా దిగింది. చంద్రుని నుండి మట్టి నమూనాలను ఆటోమేటిక్ రోబోటిక్ పరికరాల ద్వారా సేకరించి సురక్షితంగా భూమికి తెచ్చిన మొదటి మానవరహిత ప్రయోగంగా ఇది చరిత్రకెక్కింది. అంతరిక్ష పరిశోధనలలో సోవియట్ యూనియన్‌కు ఇది లభించిన అతిపెద్ద విజయం.

ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు

• 1378: వెస్ట్రన్ స్కిజమ్ (Great Western Schism) ప్రారంభం; గ్రెగొరీ XI మరణం తర్వాత విపరీతమైన రాజకీయ సంక్షోభం నెలకొంది.
• 1519: ఫెర్డినాండ్ మెగెల్లాన్ ప్రపంచాన్ని చుట్టిరావడానికి 5 నౌకలతో స్పెయిన్ నుండి చారిత్రాత్మక సముద్ర ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాడు.
• 1984: లెబనాన్‌లోని బీరూట్‌లో ఉన్న అమెరికా రాయబార కార్యాలయంపై బాంబు దాడి జరిగి 24 మంది మరణించారు.
• 2001: 9/11 దాడుల తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ డబ్ల్యూ. బుష్ యుఎస్ కాంగ్రెస్ సంయుక్త సమావేశంలో మాట్లాడుతూ “ఉగ్రవాదంపై యుద్ధం” (War on Terror) ప్రకటన చేశారు.

🎂 ప్రముఖుల జననాలు

🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు

• 1933 – డాక్టర్ అన్నీ బెసెంట్: బ్రిటన్‌లో జన్మించిన ప్రముఖ దివ్యజ్ఞాన సమాజ (Theosophical Society) అధ్యక్షురాలు, హోంరూల్ ఉద్యమ స్థాపకురాలు మరియు ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు (1917).
• 1967 – బుచ్చిబాబు (శివరాజు వెంకట సుబ్బారావు): ప్రముఖ తెలుగు నవలా రచయిత, నాటకకర్త మరియు వ్యాసకర్త. ఈయన రాసిన ‘చివరకు మిగిలేది’ తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక గొప్ప మనోవైజ్ఞానిక నవలగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

• ఆర్‌పిఎఫ్ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం (RPF Raising Day – India): 1985 సెప్టెంబర్ 20న రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ చట్టానికి సవరణ చేసి ఆర్పీఎఫ్‌ను కేంద్ర సాయుధ బలగంగా గుర్తించారు. భారతీయ రైల్వే ఆస్తులు, ప్రయాణికులు మరియు రైల్వే ప్రాంగణాల భద్రతను పర్యవేక్షించడం.
• అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయ క్రీడా దినోత్సవం (International Day of University Sport): UNESCO మరియు FISU (అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయ క్రీడా సమాఖ్య) ద్వారా అధికారికంగా ప్రకటించబడింది. విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులలో క్రీడలు, శారీరక దృఢత్వం మరియు ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం.

💡 మీకు తెలుసా?

• పద్మశ్రీ A.S. రావు కృషి: హైదరాబాద్‌లోని ఇసిఐఎల్ (ECIL) సంస్థను స్థాపించి, భారత అణు కార్యక్రమాలకు (Atomic Energy Program) కావలసిన ఎలక్ట్రానిక్స్ పరికరాలను స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారు చేయడంలో ఇసిఐఎల్ ఏఎస్ రావు గారు కీలక పాత్ర పోషించారు.
• ప్రపంచాన్ని చుట్టిన మెగెల్లాన్ యాత్ర: 1519 సెప్టెంబర్ 20న ఫెర్డినాండ్ మెగెల్లాన్ ప్రారంభించిన సముద్ర ప్రయాణమే భూమి గుండ్రంగా ఉందని నిరూపించిన మొదటి ప్రపంచ నౌకా యాత్ర (Circumnavigation of the Globe).
• కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు: డాక్టర్ అన్నీ బెసెంట్ విదేశీయురాలైనప్పటికీ, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చురుగ్గా పాల్గొని 1917 కలకత్తా సమావేశంలో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్‌కు తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు.

❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్రశ్న 1: 1932 సెప్టెంబర్ 20న మహాత్మా గాంధీ యెరవాడ జైలులో నిరాహార దీక్ష ఎందుకు ప్రారంభించారు?

జవాబు: బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ప్రకటించిన కమ్యూనల్ అవార్డులో దళితులకు వేరుగా ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు కేటాయించడాన్ని నిరసిస్తూ, హిందూ సమాజ ఐక్యత కోసం గాంధీజీ దీక్ష చేపట్టారు.

ప్రశ్న 2: ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్‌కు అధ్యక్షత వహించిన మొదటి మహిళ ఎవరు?

జవాబు: డాక్టర్ అన్నీ బెసెంట్ (1917 కలకత్తా సమావేశం).

ప్రశ్న 3: హైదరాబాద్‌లోని ప్రముఖ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ECIL ను ఎవరు స్థాపించారు?

జవాబు: అయ్యగారీ సాంబశివరావు (A.S. Rao) 1967లో స్థాపించారు.

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 30: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 4: ఆర్‌పిఎఫ్ (RPF) వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని భారతదేశంలో ఏ రోజున జరుపుకుంటారు?

జవాబు: ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 20వ తేదీన.

ప్రశ్న 5: చంద్రుని పైనుండి మట్టి నమూనాలను భూమికి తెచ్చిన మొదటి మానవరహిత అంతరిక్ష నౌక ఏది?

జవాబు: సోవియట్ యూనియన్‌కు చెందిన లూనా 16 (Luna 16) నాటి ప్రయోగం.

ప్రశ్న 6: ప్రముఖ తెలుగు నవల ‘చివరకు మిగిలేది’ రచయిత ఎవరు?

జవాబు: బుచ్చిబాబు (అసలు పేరు: శివరాజు వెంకట సుబ్బారావు).

ప్రశ్న 7: సెప్టెంబర్ 20న ఏ అంతర్జాతీయ క్రీడా దినోత్సవాన్ని యునెస్కో నిర్వహిస్తుంది?

జవాబు: అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయ క్రీడా దినోత్సవం (International Day of University Sport).

చరిత్రలో ఈరోజు —  సెప్టెంబర్ 29: ముఖ్య సంఘటనలు, ప్రముఖుల జననాలు, జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

ప్రశ్న 8: ఏ సంవత్సరంలో కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ మొదటిసారిగా నిర్వహించబడింది?

జవాబు: 1946 సెప్టెంబర్ 20న ఫ్రాన్స్‌లో ప్రారంభమైంది.