చివరిగా నవీకరణ: నవంబర్ 18, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – నవంబర్ 18 ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన మైలురాళ్లకు వేదికగా నిలిచింది. ఆధునిక సాంకేతిక విప్లవం నుండి దౌత్య సంబంధాలు మరియు వన్యప్రాణి సంరక్షణ వరకు అనేక రంగాలలో ఈ రోజు చారిత్రాత్మక మార్పులను చూసింది. పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా యూపీఎస్సీ (UPSC), ఏపీపీఎస్సీ (APPSC), టీఎస్పీఎస్సీ (TSPSC), ఎస్ఎస్సీ (SSC) మరియు బ్యాంకింగ్ అభ్యర్థులకు ఈ సమాచారం ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- నవంబర్ 18న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- నవంబర్ 18న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 నవంబర్ 18 ముఖ్యాంశాలు
- 1955: సోవియట్ నేతలు నికోలాయ్ బుల్గానిన్, నికితా క్రుష్చెవ్ తొలిసారిగా భారతదేశాన్ని సందర్శించి ఇండో-సోవియట్ మైత్రికి పునాది వేశారు.
- 1963: బెల్ టెలిఫోన్ కంపెనీ ప్రపంచంలోనే మొదటిసారిగా పుష్-బటన్ (టచ్-టోన్) టెలిఫోన్ సేవలను అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
- 1972: ఇండియన్ బోర్డ్ ఫర్ వైల్డ్లైఫ్ సమావేశంలో రాయల్ బెంగాల్ టైగర్ను భారత జాతీయ జంతువుగా అధికారికంగా ప్రకటిస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
🗓️ నవంబర్ 18న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1928 – మిక్కీ మౌస్ ప్రజా ప్రదర్శన
వాల్ట్ డిస్నీ రూపొందించిన మిక్కీ మౌస్ తొలిసారిగా “స్టీమ్బోట్ విల్లీ” చిత్రంలో ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చింది. యానిమేషన్ చరిత్రలో ఇది విప్లవాత్మక ఘట్టంగా నిలిచింది.
1955 – సోవియట్ యూనియన్ అగ్రనేతల చారిత్రాత్మక భారత పర్యటన
సోవియట్ యూనియన్ (USSR) ప్రధాని నికోలాయ్ బుల్గానిన్ మరియు కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ కార్యదర్శి నికితా క్రుష్చెవ్ 19 రోజుల అధికారిక పర్యటన కోసం తొలిసారిగా భారతదేశానికి చేరుకున్నారు. శీతల సమర కాలంలో నాన్-అలైన్డ్ మూవ్మెంట్ (NAM) నాయకుడిగా ఉన్న జవాహర్లాల్ నెహ్రూ ఆహ్వానం మేరకు జరిగిన ఈ పర్యటన, భిలాయ్ స్టీల్ ప్లాంట్ మరియు ఐఐటీ బొంబాయి ఏర్పాటు వంటి బహుముఖ రక్షణ, ఆర్థిక భాగస్వామ్యాలకు పునాది వేసింది.
1963 – తొలి పుష్-బటన్ (టచ్-టోన్) టెలిఫోన్ సేవలు ప్రారంభం
అమెరికాలోని బెల్ సిస్టమ్ కంపెనీ సాంప్రదాయ రోటరీ డయల్ స్థానంలో ‘డ్యూయల్-టోన్ మల్టీ-ఫ్రీక్వెన్సీ’ (DTMF) సాంకేతికతతో పనిచేసే మొదటి పుష్-బటన్ టెలిఫోన్ సేవలను పెన్సిల్వేనియాలో వాణిజ్యపరంగా ప్రారంభించింది. ఈ విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణ టెలికమ్యూనికేషన్స్ రంగంలో డిజిటల్ నెట్వర్కింగ్ మరియు ఆటోమేషన్ ప్రక్రియలను ఎంతగానో వేగవంతం చేసింది.
1972 – రాయల్ బెంగాల్ టైగర్ భారత జాతీయ జంతువుగా ఎంపిక
న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ‘ఇండియన్ బోర్డ్ ఫర్ వైల్డ్లైఫ్’ సమావేశంలో అంతరించిపోతున్న పులుల సంరక్షణను వేగవంతం చేయడానికి సింహం స్థానంలో రాయల్ బెంగాల్ టైగర్ను జాతీయ జంతువుగా స్వీకరించాలని నిర్ణయించారు. ఈ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం ఫలితంగానే తరువాతి సంవత్సరంలో (ఏప్రిల్ 1, 1973న) ప్రసిద్ధ ‘ప్రాజెక్ట్ టైగర్’ (Project Tiger) సంరక్షణ కార్యక్రమాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1307: స్విట్జర్లాండ్ జానపద కథల ప్రకారం వీరుడు విలియమ్ టెల్ (William Tell) తన కొడుకు తలపై ఉన్న యాపిల్ పండును విల్లుతో కొట్టి సాహసం ప్రదర్శించాడని నమ్ముతారు.
- 1918: రష్యా విప్లవం మరియు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపు పరిణామాలలో భాగంగా లాట్వియా దేశం రష్యన్ సామ్రాజ్యం నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకుంది.
- 1926: ప్రసిద్ధ రచయిత జార్జ్ బెర్నార్డ్ షా తనకు లభించిన నోబెల్ బహుమతి నగదును స్వీకరించడానికి నిరాకరించి, దానిని స్వీడిష్ సాహిత్యాన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించే నిధికి విరాళంగా ఇచ్చారు.
- 1978: గయానాలోని ‘జోన్స్ టౌన్’ కాంపౌండ్లో పీపుల్స్ టెంపుల్ కల్ట్ నాయకుడు జిమ్ జోన్స్ ప్రేరణతో 900 మందికి పైగా సభ్యులు సామూహిక ఆత్మహత్య చేసుకున్న దురదృష్టకర సంఘటన జరిగింది.
- 2013: నాసా (NASA) అంగారక గ్రహం యొక్క వాతావరణం, ఉష్ణోగ్రతల అధ్యయనం కోసం ‘మావెన్’ (MAVEN – Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) అంతరిక్ష నౌకను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1787 | లూయిస్ డాగ్యేర్ | ఫోటోగ్రఫీ మార్గదర్శకుడు మరియు బహిరంగంగా ప్రకటించబడిన, వాణిజ్యపరంగా ఆచరణీయమైన మొట్టమొదటి ఫోటోగ్రాఫిక్ పద్ధతి అయిన డాగెరోటైప్ ప్రక్రియను కనుగొన్నవాడు. |
| 1888 | దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని | ప్రముఖ తెలుగు పండితుడు, అవధాని, ‘రాణా ప్రతాపసింహ చరిత్ర’ కావ్యకర్త. |
| 1901 | వి. శాంతారామ్ | దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత, భారతీయ సినిమా దిగ్గజ దర్శకుడు మరియు నిర్మాత. |
| 1910 | బతుకేశ్వర్ దత్ | భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, 1929లో భగత్ సింగ్తో కలసి సెంట్రల్ అసెంబ్లీలో బాంబు విసిరిన విప్లవకారుడు. |
| 1910 | వటుకూరి ప్రసాదరావు | తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు, రాజకీయ విశ్లేషకుడు మరియు రచయిత. |
| 1923 | అలాన్ షెపర్డ్ | మే 5, 1961న ఫ్రీడమ్ 7 అంతరిక్ష నౌకలో తన ఉపకక్ష్య యాత్రలో అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన మొదటి అమెరికన్. |
| 1924 | ఆవంత్స సోమసుందర్ | ప్రసిద్ధ అభ్యుదయ తెలుగు కవి, విమర్శకుడు (‘వజ్రాయుధం’ కావ్య రచయిత). |
| 1945 | మహింద రాజపక్ష | శ్రీలంక మాజీ అధ్యక్షుడు మరియు మాజీ ప్రధానమంత్రి. |
| 1972 | జుబీన్ గార్గ్ | అస్సామీ మరియు హిందీ నేపథ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు (‘యా ఆలీ’ పాట ఖ్యాతి). |
| 1984 | నయనతార | ప్రముఖ దక్షిణ భారతీయ చలనచిత్ర నటి మరియు నిర్మాత. |
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1922 – మార్సెల్ ప్రూస్ట్ (Marcel Proust): ఫ్రెంచ్ నవలా రచయిత; ‘ఇన్ సెర్చ్ ఆఫ్ లాస్ట్ టైమ్’ (In Search of Lost Time) అనే ఏడు సంపుటాల బృహత్ నవల యొక్క రచయిత.
- 1962 – నీల్స్ బోర్ (Niels Bohr): డానిష్ భౌతికశాస్త్రవేత్త, పరమాణు నిర్మాణం మరియు క్వాంటమ్ సిద్ధాంతంపై చేసిన విప్లవాత్మక పరిశోధనలకు గాను 1922లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందారు. ఆధునిక క్వాంటమ్ మెకానిక్స్ విభాగానికి పితామహులలో ఒకరిగా నిలిచారు.
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- జాతీయ ప్రకృతి వైద్య దినోత్సవం (National Naturopathy Day – India): భారత ప్రభుత్వం ద్వారా AYUSH మంత్రిత్వ శాఖ 2018లో ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రకటించింది. మహాత్మా గాంధీ 1945 నవంబర్ 18న ‘ఆల్ ఇండియా నిసర్గోపచార్ ట్రస్ట్’కు జీవితకాల సభ్యుడిగా మారి ప్రకృతి వైద్య ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పారు. మందులు లేని సహజ నివారణ పద్ధతులు మరియు ఆరోగ్యంపై అవగాహన కల్పించడం.
- అంతర్జాతీయ ఇస్లామిక్ కళ దినోత్సవం (International Day of Islamic Art): UNESCO జనరల్ కాన్ఫరెన్స్ 2019లో ఈ రోజును అంతర్జాతీయ దినోత్సవంగా ఆమోదించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇస్లామిక్ కళాత్మక వ్యక్తీకరణలు, వాస్తుశిల్పం మరియు సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కాపాడటం. కళల ద్వారా సాంస్కృతిక వైవిధ్యం మరియు అంతర-సాంస్కృతిక సంభాషణను పెంచడం.
- అంతర్జాతీయ లైంగిక దోపిడీ, దుర్వినియోగం మరియు హింస నివారణ దినోత్సవం: ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం (UNGA) 2022లో తీర్మానం ద్వారా ఈ రోజును ఆమోదించింది. పిల్లలపై జరిగే లైంగిక వేధింపులు, దోపిడీని అరికట్టడం. బాలల హక్కుల పరిరక్షణకు ప్రపంచ సమాజాన్ని సమాయత్తం చేయడం.
💡 మీకు తెలుసా?
- బెంగాల్ టైగర్ మార్పు: 1972 వరకు భారతదేశ జాతీయ జంతువుగా సింహం ఉంటే, 1972 నవంబర్ 18న టైగర్ను జాతీయ జంతువుగా ప్రతిపాదించి ఆమోదించారు.
- అసెంబ్లీ బాంబు కేసు: 1929 ఏప్రిల్ 8న ఢిల్లీ అసెంబ్లీలో పబ్లిక్ సేఫ్టీ బిల్కు నిరసనగా భగత్ సింగ్తో పాటు బాంబు విసిరిన విప్లవకారుడు బతుకేశ్వర్ దత్ నవంబర్ 18న జన్మించారు.
- DTMF సాంకేతికత: 1963లో ప్రారంభమైన టచ్-టోన్ ఫోన్ల వల్ల విశ్లేషకుల శబ్దాల శోషణ (Dual-tone multi-frequency) సాధ్యపడి, నేటి ఆటోమేటెడ్ IVR కాలింగ్ సిస్టమ్కు దారితీసింది.
- మావెన్ మిషన్: 2013 నవంబర్ 18న లాంచ్ అయిన నాసా ‘MAVEN’ నౌక అంగారక గ్రహం తన వాతావరణాన్ని నీటిని ఎలా కోల్పోయిందో కనుగొనడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
