చివరిగా నవీకరణ: నవంబర్ 17, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – నవంబర్ 17 ప్రపంచ మరియు భారతీయ చరిత్రలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన రోజు. ఈ రోజున బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన పంజాబ్ కేసరి లాలా లజపతిరాయ్ అమరత్వంతో పాటు సుయెజ్ కాలువ ప్రారంభం, బ్రిటన్లో ఎలిజబెత్-1 పరిపాలన ప్రారంభం వంటి ప్రపంచ చారిత్రక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులకు, చరిత్ర పరిశోధకులకు ఉపయోగపడేలా నవంబర్ 17న జరిగిన ముఖ్యమైన సంఘటనలు, విశేషాలను ఈ వ్యాసంలో కూలంకషంగా అందించడం జరిగింది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- నవంబర్ 17న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- నవంబర్ 17న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 నవంబర్ 17 ముఖ్యాంశాలు
- 1558: ఇంగ్లాండ్ రాణిగా క్వీన్ ఎలిజబెత్-1 సింహాసనాన్ని అధిరోహించడంతో ఎలిజబెతన్ యుగం ప్రారంభమైంది.
- 1869: భూమధ్యధరా సముద్రం మరియు ఎర్ర సముద్రాలను కలుపుతూ అంతర్జాతీయ నౌకాయానంలో విప్లవాత్మక మార్పు తెచ్చిన సుయెజ్ కాలువ ప్రారంభమైంది.
- 1928: సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక నిరసనలలో బ్రిటిష్ పోలీసుల లాఠీఛార్జ్ వల్ల తీవ్రంగా గాయపడిన ప్రముఖ భారత స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు లాలా లజపతిరాయ్ పరమపదించారు.
- 1932: లండన్ లో భారత రాజ్యాంగ సంస్కరణలకై మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం ప్రారంభమైంది.
- 1966: భారతీయ వైద్య విద్యార్థిని రీటా ఫారియా మొదటిసారిగా ‘మిస్ వరల్డ్’ కిరీటాన్ని గెలుచుకుని ఆసియాలోనే ఆ ఘనత సాధించిన తొలి మహిళగా నిలిచారు.
🗓️ నవంబర్ 17న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1558 – ఇంగ్లాండ్లో ఎలిజబెతన్ యుగం ప్రారంభం
1558 నవంబర్ 17న క్వీన్ మేరీ-1 మరణించడంతో ఆమె సోదరి ఎలిజబెత్-1 ఇంగ్లాండ్ రాణిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఈమె 44 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ పాలనలో ఇంగ్లాండ్ ఆర్థికంగా, సాంస్కృతికంగా ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది. ఈ కాలాన్నే ఆంగ్ల సాహిత్యంలో “ఎలిజబెతన్ స్వర్ణయుగం” అని పిలుస్తారు.
1869 – సుయెజ్ కాలువ అధికారిక ప్రారంభం
ఈజిప్టులోని సుయెజ్ కాలువను 1869 నవంబర్ 17న వర్తక నౌకాయానం కోసం అధికారికంగా తెరిచారు. ఇది భూమధ్యధరా సముద్రం మరియు ఎర్ర సముద్రాన్ని నేరుగా కలుపుతుంది. ఈ కాలువ వల్ల ఐరోపా మరియు ఆసియాల మధ్య సముద్ర ప్రయాణ దూరం సుమారు 7,000 కిలోమీటర్లు తగ్గి, అంతర్జాతీయ వ్యాపార రంగంలో నూతన అధ్యాయం మొదలైంది.
1932 – లండన్లో మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం
భారతదేశంలో రాజ్యాంగ సంస్కరణలపై చర్చించేందుకు లండన్ వేదికగా మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం 1932 నవంబర్ 17న ప్రారంభమైంది. ఈ సమావేశానికి కాంగ్రెస్ పార్టీ హాజరుకాకపోవడం మరియు ప్రధాన నాయకులు జైలులో ఉండటంతో ఇది పెద్దగా ఫలితాన్ని ఇవ్వలేదు. అయితే, ఈ సమావేశాల చర్చల ఆధారంగానే తదనంతరం ‘గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్, 1935’ రూపొందించబడింది.
1966 – రీటా ఫారియా మిస్ వరల్డ్ కిరీటం కైవసం
1966 నవంబర్ 17న లండన్లో జరిగిన అందాల పోటీలో భారతదేశానికి చెందిన రీటా ఫారియా ‘మిస్ వరల్డ్’గా ఎంపికయ్యారు. ఈ కిరీటాన్ని గెలుచుకున్న తొలి ఆసియా మహిళగా ఆమె రికార్డు సృష్టించారు. మోడలింగ్ రంగంలో అవకాశాలు వచ్చినా ఆమె తన వైద్య వృత్తికే ప్రాధాన్యతనిచ్చి వైద్యురాలిగా సేవలు అందించడం విశేషం.
1970 – చంద్రుడిపై దిగిన రోబోటిక్ రోవర్ ‘లునోఖోడ్ 1’
సోవియట్ యూనియన్ ప్రయోగించిన ‘లూనా 17’ అంతరిక్ష నౌక ద్వారా ‘లునోఖోడ్ 1’ రోవర్ 1970 నవంబర్ 17న చంద్రుని ఉపరితలంపై (మేర్ ఇంబ్రియమ్) విజయవంతంగా దిగింది. మరొక గ్రహం లేదా ఉపగ్రహంపై ల్యాండ్ అయి నడిచిన ప్రపంచంలోనే తొలి రిమోట్ కంట్రోల్ రోబోటిక్ రోవర్ ఇది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1800: అమెరికా కాంగ్రెస్ (పార్లమెంట్) సమావేశం వాషింగ్టన్ డి.సి.లోని క్యాపిటల్ భవనంలో మొదటిసారిగా నిర్వహించబడింది.
- 1858: అమెరికాలోని కొలరాడో రాష్ట్ర రాజధాని అయిన డెన్వర్ నగరం స్థాపించబడింది.
- 1903: రష్యన్ సోషల్ డెమోక్రటిక్ లేబర్ పార్టీ ‘బోల్షెవిక్’ మరియు ‘మెన్షెవిక్’ వర్గాలుగా విడిపోయింది.
- 1970: కంప్యూటర్ మౌస్ ఆవిష్కరణకు గాను డగ్లస్ ఎంగెల్బర్ట్ పేటెంట్ హక్కులు పొందారు.
- 1986: బెంగళూరులో జరిగిన సార్క్ (SAARC) శిఖరాగ్ర సదస్సులో ఖాట్మండులో శాశ్వత సచివాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు.
- 1989: చెకోస్లోవేకియాలో కమ్యూనిస్ట్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా ‘వెల్వెట్ రివాల్యూషన్’ (శాంతియుత విప్లవం) విద్యార్థుల నిరసనతో ప్రారంభమైంది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1587 | జూస్ట్ వాన్ డెన్ వాన్డెల్ | ప్రసిద్ధ డచ్ కవి మరియు నాటక రచయిత (డచ్ సాహిత్యంలో స్వర్ణయుగపు ప్రముఖుడు). |
| 1878 | అయ్యల సోమయాజులు గణపతిశాస్త్రి | ప్రముఖ సంస్కృత పండితుడు, జ్యోతిష్యుడు మరియు ఆధ్యాత్మికవేత్త. |
| 1920 | జెమినీ గణేశన్ | తమిళ చలనచిత్ర రంగానికి చెందిన ప్రముఖ నటుడు (కాదల్ మన్నన్). |
| 1942 | మార్టిన్ స్కోర్సెస్ | ఆస్కార్ గ్రహీత, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు మరియు నిర్మాత. |
| 1961 | చందా కొచ్చర్ | ఐసిఐసిఐ (ICICI) బ్యాంక్ మాజీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ మరియు సీఈఓ. |
| 1972 | రోజా సెల్వమణి | దక్షిణ భారత సినీ నటి, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ మంత్రి మరియు రాజకీయవేత్త. |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు:
- 1978: రేచెల్ మెక్ఆడమ్స్ – ‘మీన్ గర్ల్స్’, ‘ది నోట్బుక్’, మరియు ‘స్పాట్లైట్’ వంటి చిత్రాలకు పేరుగాంచిన కెనడియన్ నటి.
- 1982: యూసుఫ్ పఠాన్ – భారత మాజీ క్రికెట్ ఆల్ రౌండర్ (2007 T20 ప్రపంచకప్, 2011 ప్రపంచకప్ విజేత జట్టు సభ్యుడు).
- 1990: ప్రణీత వర్ధినేని – భారతీయ విలువిద్య (ఆర్చరీ) క్రీడాకారిణి.
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1928 – లాలా లజపతిరాయ్: భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ దిగ్గజ నాయకుడు, పంజాబ్ కేసరి. సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక నిరసనలో లార్డ్ స్కాట్ ఆదేశాల మేరకు బ్రిటిష్ పోలీసులు జరిపిన తీవ్ర లాఠీఛార్జీలో గాయపడి ఈ రోజున అమరులయ్యారు.
- 2012 – బాల్ థాకరే: మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించిన శివసేన రాజకీయ పార్టీ వ్యవస్థాపకులు.
- 2015 – అశోక్ సింఘాల్: విశ్వ హిందూ పరిషత్ (VHP) మాజీ అంతర్జాతీయ అధ్యక్షుడు.
📌 ఇతర ప్రముఖుల మరణాలు:
- 1917: అగస్టే రోడిన్ – ప్రసిద్ధ ఫ్రెంచ్ శిల్పి (‘ది థింకర్’ శిల్ప సృష్టికర్త).
- 2018: అలేక్ పదంసీ – భారతీయ అడ్వర్టైజింగ్ రంగానికి చెందిన ప్రముఖ సృష్టికర్త (‘యాడ్ గురు’).
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల దినోత్సవం (International Students’ Day): 1939లో నాజీల ఆక్రమణకు వ్యతిరేకంగా ప్రాణాలర్పించిన చెకోస్లోవేకియా విద్యార్థుల త్యాగానికి గుర్తుగా 1941 నుండి దీనిని నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్యార్థుల హక్కులు, విద్యావకాశాలు మరియు వారి సామాజిక పాత్రను గుర్తించడం. విద్యా వ్యవస్థలో ప్రజాస్వామ్య విలువలను పెంపొందించడానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.
- జాతీయ మూర్ఛ అవగాహన దినోత్సవం (National Epilepsy Day – India): భారత మూర్ఛ వ్యాధి నివారణ సంస్థ (Epilepsy Foundation of India) ద్వారా ప్రారంభించబడింది. మూర్ఛ వ్యాధి (Epilepsy) పట్ల ప్రజల్లో ఉన్న అపోహలు, భయాలను తొలగించి అవగాహన కల్పించడం. సకాలంలో వైద్యం మరియు సరైన చికిత్స ద్వారా మూర్ఛ వ్యాధిని అదుపు చేయవచ్చనే సందేశాన్ని ఇస్తుంది.
💡 మీకు తెలుసా?
- ‘నేను దొంగను కాను’: 1973 నవంబర్ 17న వాటర్గేట్ స్కాండల్ తీవ్రస్థాయిలో ఉన్న సమయంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ నిక్సన్ విలేకరుల సమావేశంలో “ఐ యామ్ నాట్ ఎ క్రూక్” (I am not a crook) అని వివాదాస్పద ప్రకటన చేశారు.
- తొలి రోబోటిక్ మూన్ రోవర్: 1970లో రష్యా ప్రయోగించిన ‘లునోఖోడ్ 1’ అంతరిక్షంలో ప్రయోగించిన తొలి రిమోట్ కంట్రోల్ రోవర్. ఇది దాదాపు 10 నెలల పాటు చంద్రునిపై పనిచేసి వేలాది చిత్రాలను పంపింది.
- కంప్యూటర్ మౌస్ పేటెంట్: నేడు సాంకేతిక ప్రపంచంలో నిత్యం వాడే కంప్యూటర్ మౌస్కు 1970 నవంబర్ 17న పేటెంట్ మంజూరైంది.
- మిస్ వరల్డ్ గ్రహీత డాక్టర్: 1966లో మిస్ వరల్డ్ గెలిచిన రీటా ఫారియా ఆ పోటీలో పాల్గొనే సమయానికి వైద్య విద్యార్థినిగా ఉన్నారు. ఆ తర్వాత ఆమె గ్లామర్ రంగాన్ని వీడి డాక్టర్గా సేవలు అందించారు.
