చివరిగా నవీకరణ: అక్టోబర్ 31, 2026
చరిత్రలో ఈరోజు – అక్టోబర్ 31 చరిత్రలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన రోజులలో ఒకటి. ఆధునిక భారతదేశ శిల్పి సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ జయంతి, భారత తొలి మహిళా ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ వర్ధంతి మాత్రమే కాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక కీలక చారిత్రక, రాజకీయ, శాస్త్రీయ పరిణామాలు ఈ రోజున చోటుచేసుకున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థుల కోసం అక్టోబర్ 31 యొక్క సమగ్ర చారిత్రక ప్రాధాన్యతను ఈ వ్యాసంలో అందించడం జరిగింది.
ఈ ఆర్టికల్ను ఇంగ్లీష్లో చదవండి
ఈ ఆర్టికల్ లో మనం తెలుసుకోబోయే అంశాలు:
- అక్టోబర్ 31న జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనలు
- అక్టోబర్ 31న జన్మించిన ప్రముఖుల వివరాలు
- జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాల విశేషాలు
- పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ విశేషాలు
Table of Contents
🌟 అక్టోబర్ 31 ముఖ్యాంశాలు
- జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం: ‘భారత ఉక్కు మనిషి’ సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ జయంతి సందర్భంగా భారతదేశం అంతటా జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం (రాష్ట్రీయ ఏక్తా దివస్) జరుపుకుంటారు.
- ఇందిరా గాంధీ మరణం (1984): భారత తొలి మరియు ఏకైక మహిళా ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ తన అంగరక్షకులచే హత్య చేయబడ్డారు. అనంతరం రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
- ప్రొటస్టెంట్ రిఫార్మేషన్ (1517): మార్టిన్ లూథర్ తన ’95 థీసెస్’ను విటెన్బర్గ్ చర్చీ తలుపుపై మేకులతో కొట్టి, యూరప్లో ప్రొటస్టెంట్ సంస్కరణల ఉద్యమానికి బీజం వేశారు.
- ప్రపంచ పొదుపు దినోత్సవం & ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం: పొదుపు ప్రాముఖ్యతపై అవగాహన కల్పించడానికి ప్రపంచ పొదుపు దినోత్సవం మరియు ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం నిర్వహిస్తారు.
🗓️ అక్టోబర్ 31న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలు
1517 – మార్టిన్ లూథర్ ప్రొటస్టెంట్ సంస్కరణల ఉద్యమం ప్రారంభం
మార్టిన్ లూథర్ కాథలిక్ చర్చిలోని పాపపరిహార పత్రాల విక్రయాన్ని నిరసిస్తూ తన ’95 థీసెస్’ (95 Theses) నివేదికను జర్మనీలోని విటెన్బర్గ్ అల్ సేంట్స్ చర్చి తలుపుపై ఉంచారు. ఈ సంఘటన పాశ్చాత్య క్రైస్తవ మతంలో ప్రొటస్టెంట్ రిఫార్మేషన్కు పునాది వేసింది. ఇది యూరప్ రాజకీయ, మత మరియు సామాజిక చరిత్రను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది.
1840 – మొదటి లా కమిషన్ నివేదిక సమర్పణ
‘లెక్స్ లోసీ’ (Lex Loci) నివేదికను ఆండ్రూ అమోస్, బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి లా కమిషన్ (దీనికి లార్డ్ థామస్ బాబింగ్టన్ మెకాలే అధ్యక్షత వహించారు) తరపున సమర్పించారు. బ్రిటిష్ ఇండియాలో ఇంగ్లీష్ లా అమలు, స్థానిక చట్టాలు మరియు అధికార పరిధులపై ఇది స్పష్టతనిచ్చింది. ఇది తదుపరి కాలంలో భారత శిక్షా స్మృతి (IPC) రూపకల్పనకు మార్గం సుగమం చేసింది.
1864 – అమెరికా యూనియన్ లో 36వ రాష్ట్రంగా నెవాడా చేరిక
అమెరికన్ సివిల్ వార్ సమయంలో నెవాడా యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాలో 36వ రాష్ట్రంగా చేర్చబడింది. దీనిని “బ్యాటిల్ బార్న్ స్టేట్” అని కూడా పిలుస్తారు. యూనియన్ ఆర్మీకి అవసరమైన వెండి వనరులను అందించడంలో నెవాడా కీలక పాత్ర పోషించింది.
1922 – ఇటలీ ప్రధానిగా బెనిటో ముస్సోలిని అధికారం చేపట్టుట
‘మార్చ్ ఆన్ రోమ్’ తదుపరి ఇటలీ రాజు విక్టర్ ఎమ్మాన్యుయేల్ III బెనిటో ముస్సోలినిని ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు. దీని ద్వారా ఇటలీలో ఫాసిస్ట్ పాలన అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. ముస్సోలిని ఇటలీలో ఏకస్వామ్య నియంతృత్వాన్ని నెలకొల్పి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ పరిణామాలకు కారణమయ్యాడు.
1956 – సూయజ్ సంక్షోభం – బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ బాంబు దాడులు
సూయజ్ కాలువను ఈజిప్ట్ జాతీయం చేసిన నేపథ్యంలో, కాలువను తిరిగి తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకోవడానికి బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ ఈజిప్ట్పై వైమానిక దాడులు ప్రారంభించాయి. ఈ సైనిక చర్య అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర నిరసనలకు దారితీసింది. పశ్చిమాసియా రాజకీయాల్లో ఈ పరిణామం ఒక ప్రధాన మలుపుగా నిలిచింది.
1984 – భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ హత్య & రాజీవ్ గాంధీ ప్రమాణ స్వీకారం
భారత ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ న్యూఢిల్లీలోని తన నివాసంలో సొంత సిఖ్ అంగరక్షకులచే కాల్చి చంపబడ్డారు. ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్కి నిరసనగా ఈ హత్య జరిగింది. ఈ విషాద పరిణామం అనంతరం రాజీవ్ గాంధీ భారతదేశపు అతి పిన్న వయస్కుడైన ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
2000 – అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రానికి (ISS) మొదటి శాశ్వత సిబ్బంది పయనం
సోయుజ్ TM-31 వ్యోమనౌక ద్వారా నాసా వ్యోమగామి విలియం షెపర్డ్, రష్యన్ వ్యోమగాములు సెర్గీ క్రికాలెవ్ మరియు యూరి గిడ్జెంకో ISS వైపు ప్రయాణమయ్యారు. నవంబర్ 2న వీరు ఐఎస్ఎస్కు చేరుకున్నారు. అప్పటి నుండి అంతరిక్షంలో మానవాళి నిరంతరం నివసించడం ప్రారంభమైంది.
2019 – జమ్మూ కాశ్మీర్, లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా అధికారిక ఆవిర్భావం
జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2019 అమల్లోకి రావడంతో పూర్వపు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం రెండు ప్రత్యేక కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా (జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్) విభజించబడింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం ఈ చారిత్రక మార్పు అమలులోకి వచ్చింది.
ఇతర ముఖ్య సంఘటనలు
- 1876: నాటి బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ (ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్) తీవ్ర తుఫాను దాటికి గురై సుమారు 2,00,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
- 1941: అమెరికాలోని సౌత్ డాకోటాలో మౌంట్ రష్మోర్ జాతీయ స్మారక చిహ్నం నిర్మాణం పూర్తయింది.
- 2003: ఐక్యరాజ్యసమితి అవినీతి నిరోధక సదస్సు (UNCAC) తీర్మానాన్ని యుఎన్ జనరల్ అసెంబ్లీ ఆమోదించింది.
- 2011: ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభా అధికారికంగా 7 బిలియన్ల (700 కోట్లు) మార్కును చేరుకుంది.
🎂 ప్రముఖుల జననాలు
| సంవత్సరం | ప్రముఖులు | ప్రత్యేకత |
| 1795 | జాన్ కీట్స్ | ప్రముఖ ఆంగ్ల రొమాంటిక్ కవి (‘ఒడ్ టు ఎ నైటింగేల్’ రచయిత) |
| 1875 | సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ | భారత తొలి ఉప ప్రధాని, హోం మంత్రి; ‘భారత ఉక్కు మనిషి’ |
| 1889 | ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్ | భారతీయ సోషలిస్ట్ నాయకుడు, కాంగ్రెస్ సోషలిస్ట్ పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు |
| 1895 | సి.కె. నాయుడు | భారత టెస్ట్ క్రికెట్ జట్టు తొలి కెప్టెన్, పద్మభూషణ్ పొందిన తొలి క్రికెటర్ |
| 1937 | నరిశెట్టి ఇన్నయ్య | ప్రముఖ హేతువాది, ఆంధ్రా రాజకీయ చరిత్ర రచయిత |
| 1943 | ఊమెన్ చాందీ | కేరళ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, ప్రముఖ కాంగ్రెస్ నాయకుడు |
| 1963 | సారా జేన్ బ్రౌన్ | బ్రిటన్ మాజీ ప్రధాని గోర్డాన్ బ్రౌన్ భార్య, సామాజిక కార్యకర్త |
📌 ఇతర ప్రముఖుల జననాలు
- 1888: హుబెర్ట్ విల్కిన్స్ – ఆస్ట్రేలియన్ ధృవ అన్వేషకుడు మరియు విమాన చోధకుడు.
🕯️ ప్రముఖుల మరణ వార్షికోత్సవాలు
- 1984 – ఇందిరా గాంధీ: భారత తొలి మహిళా ప్రధాని; 1971 బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధ విజేత.
- 1990 – ఎం. ఎల్. వసంతకుమారి: ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలు, సినీ నేపథ్య గాయని.
- 2003 – అయ్యగారి సాంబశివరావు (AS రావు): ప్రముఖ అణు శాస్త్రవేత్త, ECIL సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు.
- 2022 – జేజే ఇరానీ: టాటా స్టీల్ మాజీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్; ‘స్టీల్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా’
📌 ఇతర ప్రముఖుల మరణాలు
- 1926: హ్యారీ హుడిని – ప్రపంచ ప్రసిద్ధ హంగేరియన్-అమెరికన్ ఇంద్రజాలికుడు మరియు మెజీషియన్.
- 1993: ఫెడెరికో ఫెల్లిని – ప్రసిద్ధ ఇటాలియన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు (ఆస్కార్ పురస్కార గ్రహీత).
📢 జాతీయ & అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు
- జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం (National Unity Day / Rashtriya Ekta Diwas): సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ జయంతిని పురస్కరించుకుని భారత ప్రభుత్వం 2014లో ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించింది. 500 కంటే ఎక్కువ స్వదేశీ సంస్థానాలను భారత్లో విలీనం చేసి దేశాన్ని ఐక్యం చేసిన పటేల్ సేవలను స్మరించుకోవడం. దేశభక్తి, జాతీయ సమైక్యత మరియు ఐక్యత సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి దేశవ్యాప్తంగా ‘రన్ ఫర్ యూనిటీ’ నిర్వహిస్తారు.
- ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం (World Cities Day): ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ మండలి (UNGA) 2013లో తీర్మానం చేసి, 2014 నుండి ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 31న నిర్వహించడం ప్రారంభించింది. సుస్థిర పట్టణాభివృద్ధి, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే నగరాల నిర్మాణం మరియు అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంపొందించడం. వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి మరియు నివాస యోగ్యమైన నగరాల నిర్మాణానికి ఇది దోహదపడుతుంది.
- ప్రపంచ పొదుపు దినోత్సవం (World Savings Day / World Thrift Day): 1924లో మిలన్ (ఇటలీ)లో జరిగిన మొదటి అంతర్జాతీయ సేవింగ్స్ బ్యాంక్ కాంగ్రెస్ సందర్భంగా ఈ రోజును ప్రకటించారు. డబ్బును ఆదా చేయడం మరియు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో పొదుపు ప్రాముఖ్యతపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం. వ్యక్తిగత మరియు జాతీయ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి పొదుపు ఎంత కీలకమో ఈ రోజు స్పష్టం చేస్తుంది. (గమనిక: భారతదేశంలో ఇందిరా గాంధీ వర్ధంతి కారణంగా అక్టోబర్ 30న జరుపుకుంటారు).
💡 మీకు తెలుసా?
- సంస్థానాల విలీన శిల్పి: సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్ 565 స్వదేశీ సంస్థానాలను భారత యూనియన్లో విలీనం చేశారు. గుజరాత్లోని నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న ఆయన ‘స్టాచ్యూ ఆఫ్ యూనిటీ’ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన విగ్రహం (182 మీటర్లు).
- భారత టెస్ట్ క్రికెట్ తొలి కెప్టెన్: సి.కె. నాయుడు (కొఠారి కనకయ్య నాయుడు) 1932లో ఇంగ్లాండ్తో జరిగిన భారత తొలి టెస్ట్ మ్యాచ్కి కెప్టెన్గా వ్యవహరించారు. క్రీడారంగంలో పద్మభూషణ్ పొందిన మొదటి ఆటగాడు కూడా ఆయనే.
- ECIL వ్యవస్థాపకుడు: హైదరాబాద్లోని ఎలక్ట్రానిక్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ECIL)ను 1967లో అణు శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ ఎ.ఎస్. రావు స్థాపించారు. భారత స్వదేశీ ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగానికి ఆయన పితామహుడిగా భావిస్తారు.
- అంతరిక్షంలో నిరంతర నివాసం: అక్టోబర్ 31, 2000న మానవులు చివరిసారిగా భూమిపై అందరూ ఒకేసారి ఉన్నారు. ఆ రోజు ISSకి ప్రయాణమైన సిబ్బంది చేరినప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు అంతరిక్షంలో నిరంతరం మానవ ఉనికి కొనసాగుతోంది.
